I SA/Gd 332/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie przyznania płatności na rok 2008 i odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. A. K. wnioskiem z dnia 19 kwietnia 2010 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi określonego w kwocie 200 zł oraz ustanowienie adwokata. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jednocześnie ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 30 kwietnia 2010 r. (doręczone w dniu 10 maja 2010 r.) ustalono, że prowadzi on gospodarstwo domowe z żoną, na utrzymaniu małżonków pozostaje małoletni syn, wnioskodawca osiąga dochód z tytułu renty w kwocie 730,55 zł netto miesięcznie (dowód: potwierdzenie wypłaty świadczenia za maj 2010 r.), stan zdrowia żony uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia, małżonkowie posiadają dom o powierzchni 100 m2, gospodarstwo rolne o powierzchni 28.60 ha, które wydzierżawiają, samochód osobowy marki [...], rok produkcji 2003 r. o wartości około 20.000 zł oraz oszczędności na rachunku bankowym w kwocie 16.472,11 zł (dowód: wyciąg ze wspólnego konta małżonków sporządzony za okres od 1 stycznia do 31 marca 2010 r.), średnie miesięczne koszty bieżącego utrzymania rodziny, przyjęte na podstawie przedstawionych faktur VAT za telefon stacjonarny w kwocie 72,05 zł (za marzec 2010 r.), energię elektryczną w kwocie 1.194,62 zł (za okres od lutego do lipca 2010 r.), internet w kwocie 49 zł (za kwiecień 2010 r.) oraz potwierdzenia opłaty za wodę w kwocie 29,79 zł, wynoszą 349,94 zł. Wnioskodawca nadesłał także dwie faktury VAT za zakup leków w maju 2010 r. na łączną kwotę 120,64 zł. Mając na uwadze ustalony stan faktyczny, uznano, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy tak w zakresie całkowitym, jak i częściowym. Małżonkowie posiadają bowiem znaczne oszczędności zgromadzone na rachunku bankowym, których wysokość (16.472,11 zł) wielokrotnie przewyższa wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Nadmienić przy tym trzeba, że pomimo zadeklarowania bardzo niskich dochodów, które bez wątpienia nie są w stanie zaspokoić nawet podstawowych potrzeb trzyosobowej rodziny, małżonkowie kwot zgromadzonych na rachunku bankowym nie przeznaczają na pokrycie bieżących kosztów utrzymania. Z nadesłanej historii konta wynika, iż stan oszczędności w okresie od 1 stycznia do 31 marca br. nie uległ zmianie, a jedyną operacją dokonaną ww. okresie było naliczenie odsetek dodatnich. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy stanowi pomoc państwa przeznaczoną tylko dla tych osób, które nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów postępowania, zaś ustalone okoliczności faktyczne nie pozwalają zaliczyć wnioskodawcy do ww. kręgu osób. Nie sposób bowiem przyjąć, iż wnioskodawca nie dysponuje środkami finansowymi, z których mógłby pokryć koszty postępowania w niniejszej sprawie. Dokonując oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy wzięto również pod uwagę okoliczność, że w sprawach o sygn. akt I SA/Gd 333-335/10 został on wezwany do uiszczenia wpisów w kwotach po 200 zł. Z tych względów uznano, że wnioskodawca nie spełnia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.