I SA/Gd 333/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 lipca 2009 r. sprawy ze skargi R. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] r., nr [...] – doręczoną stronie w dniu 4 listopada 2008 r. – orzekł o odpowiedzialności R.R. (członka zarządu) za zaległości podatkowe A. Sp. z o. o. z siedzibą z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r. oraz umorzył postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe A. Sp. z o. o. z siedzibą z tytułu podatku od towarów i usług za październik i listopad 2002 r. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego , po rozpatrzeniu żądania R.R. , odmówił uzupełnienia decyzji z dnia [...] r. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, doręczonym pełnomocnikowi strony w dniu 6 stycznia 2009 r., odmówił zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności R.R. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r. Pełnomocnik R.R. w dniu 13 stycznia 2009 r. (data stempla pocztowego) wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. Podniósł, że w niniejszej – zgodnie z art. 213 Ordynacji podatkowej – termin do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia. Wskazał, że strona o fakcie wydania postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] dowiedziała się z treści uzasadnienia postanowienia z dnia [...] o odmowie zawieszenia postępowania podatkowego. Pełnomocnik podkreślił, że postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia nie zostało stronie prawidłowo doręczone. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika bowiem, że przesyłka była jednokrotnie awizowana w dniu 19 listopada 2008 r. Nadto, zwrotne potwierdzenie odbioru nie zawiera jakiejkolwiek informacji o przyczynach niemożności doręczenia przesyłki w trybie art. 148 § 1 i art. 149 Ordynacji podatkowej. W tych okolicznościach przyjąć należy, że termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] rozpoczął swój bieg z chwilą doręczenia pełnomocnikowi postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania podatkowego, tj. w dniu 6 stycznia 2009 r. Do wniosku dołączono odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 162 oraz art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), odmówił R.R. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. W pierwszej kolejności organ podatkowy przywołał brzmienie przepisów art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, w których określone zostały przesłanki przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności procesowej. W związku z podniesionym przez stronę zarzutem nieskutecznego doręczenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił się do Urzędu Pocztowego o udzielenie informacji dotyczącej doręczenia przedmiotowej przesyłki. W piśmie z dnia 13 lutego 2009 r. Naczelnik Urzędu Pocztowego poinformował organ podatkowy, że list polecony zawierający postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...]r. był awizowany dwukrotnie w dniu 19 i 27 listopada 2008 r. W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy organ podatkowy przyjął, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] zostało prawidłowo doręczone stronie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu 3 grudnia 2008 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 17 grudnia 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że okoliczności podniesione przez stronę we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie uzasadniają przywrócenia terminu do dokonania tej czynności procesowej. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł R.R., żądając jego uchylenia. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania podatkowego, tj. art. art. 122, art. 187 oraz art. 194 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie przeprowadzenia wszelkich możliwych dowodów celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności ustalenia czy i w jakim miejscu umieszczono zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym (awizo). Ponownie zakwestionował prawidłowość doręczenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. przywołując w tym zakresie argumentację podnoszoną we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Podniósł, że z powoływanego przez Dyrektora Izby Skarbowej pisma Urzędu Pocztowego wynika jedynie, że przedmiotowa przesyłka była dwukrotnie awizowana we wskazanych datach. Natomiast wobec braku stosownych adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie wyjaśniono okoliczności, czy listonosz przesyłkę próbował doręczyć i czy wobec braku możliwości doręczenia w trybie art. 148 i 149 Ordynacji podatkowej pozostawił awiza we właściwym miejscu. Dowód z przesłuchania listonosza nie został przez organ przeprowadzony. Dyrektor Izby Skarbowej zaniechał również przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż wbrew jej argumentacji nie zachodzą podstawy do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny stanu faktycznego przez pryzmat unormowań zawartych w art. 223 § 2 pkt 1 w związku z art. 213 § 4 Ordynacji podatkowej. Przepisy te stanowią, że odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego, za pośrednictwem organu podatkowego który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W przypadku wydania postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia doręczenia tego postanowienia. Istotne znaczenie ma więc ustalenie daty doręczenia stronie postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji, bowiem od następnego dnia rozpoczyna się bieg terminu dla złożenia odwołania. Przystępując do oceny legalności zaskarżonego postanowienia zauważyć trzeba, że spór między stronami w zasadzie sprowadza się do kwestii ustalenia czy doręczenie skarżącemu wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji orzekającej o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki było skuteczne oraz zasadności odmowy przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z treścią art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 149 zd. 1 Ordynacji podatkowej). Przepis art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej stanowi z kolei, że w przypadku doręczania pisma przez pocztę w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany ww. przepisach i poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. O pozostawieniu pisma w placówce pocztowej adresata zawiadamia się dwukrotnie, a powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (art. 150 § 1a Ordynacji podatkowej). Jednocześnie zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, miedzy innymi na drzwiach mieszkania adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 2 art. 150 Ordynacji podatkowej). Zdaniem Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej właściwie ocenił, iż doręczenie skarżącemu postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. było prawidłowe i słusznie przyjął, iż opisane przez skarżącego okoliczności nie stanowią podstaw do wyłączenia zawinienia w niezłożeniu odwołania w prawem przewidzianym terminie. Skarżący jako okoliczność stanowiącą o jego braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania wskazał naruszające przywołane przepisy Ordynacji podatkowej jednokrotne awizowanie przesyłki. Organ podatkowy przeprowadził prawidłowe postępowanie, w ramach którego poddał analizie powołane we wniosku okoliczności. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że zarówno Naczelnik Urzędu Skarbowego (k. 592 akt administracyjnych), jak i Dyrektor Izby Skarbowej (k. 606 akt administracyjnych) zwrócili się do Urzędu Pocztowego o udzielenie informacji dotyczącej przesyłki nr [...] zawierającej postanowienie z dnia [...] r. w celu uzyskania wyjaśnień odnośnie faktu dwukrotnego awizowania tej przesyłki i pozostawienia awiza w skrzynce pocztowej oraz wskazania daty drugiego awiza, jeśli miało ono miejsce. Odpowiadając na powyższe pisma Poczta Polska Centrum Poczty Urząd Pocztowy [...] poinformowała, że list polecony adresowany do skarżącego był dwukrotnie awizowany w dniu 19 listopada 2008 r., a następnie w dniu 27 listopada 2008 r. (k. 593 i 607 akt administracyjnych). W tym stanie faktycznym sprawy Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie przyjął, że doręczenie postanowienia z dnia [...]r. miało miejsce w sposób zastępczy w dniu 3 grudnia 2008 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 17 grudnia 2008 r. W ocenie Sądu podjęte przez organ czynności były wystarczające i pozwoliły stwierdzić, że doręczenie było skuteczne, a skarżący prawidłowo był powiadamiany o postawieniu kierowanych do niego przesyłek w urzędzie pocztowym. W tych okolicznościach podnoszony przez skarżącego zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania listonosza oraz samego skarżącego uznać należy za bezzasadny. Listonosz jest pracownikiem poczty, zaś poczta w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśniła podnoszone przez skarżącego kwestią dotyczące awizowania przesyłki. Skarżący zaś wskazywał, że w tym okresie przebywał poza T. Sąd podziela także stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. W razie uchybienia terminu w postępowaniu podatkowym, w tym także terminu do wniesienia odwołania, termin ten należy przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin (art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej). Z regulacji tej wynika, że przywrócenie terminu uzależnione jest od równoczesnego spełnienia czterech przesłanek: 1) uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku jej winy, 2) wniesienia przez osobę zainteresowaną wniosku o przywrócenie terminu, 3) dochowania terminu wniesienia wniosku, 4) dopełnienia czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić bark swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoja staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, tj. powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem. W złożonym w dniu 13 stycznia 2009 r. skarżący nie podał żadnych okoliczności faktycznych, z których wynikałby nie tylko brak winy w uchybieniu przez nią terminowi, ale również które świadczyłyby o istnieniu obiektywnej przeszkody do wniesienia odwołania w terminie, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Tym samym uniemożliwił organowi dokonanie oceny wniosku w kontekście zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 162 Ordynacji podatkowej. Przypomnieć jedynie należy, że cała argumentacja wniosku koncentruje się na kwestii nieprawidłowego doręczenia skarżącemu postanowienia z dnia [...]r. o odmowie uzupełnienia decyzji. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.