I SA/Gd 34/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 18 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2005 r. postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 18 lipca 2013 r. (data stempla pocztowego), K. M. zwrócił się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 682 zł. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów przedłożonych na zarządzenie Referendarza sądowego z dnia 6 sierpnia 2013 r. (odpisów: zeznań podatkowych wnioskodawcy i jego żony złożonych za rok 2012, jednostronnego rachunku zysków i strat za 2012 r. oraz na koniec kwietnia, maja i czerwca 2013 r., zapisów obrotów kont księgowych dotyczących środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych za lipiec 2013 r., wykazu środków transportowych zapisów na kontach księgowych za okres od 1 stycznia do 31 lipca 2013 r. dotyczących rozliczeń z ZUS z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i urzędem skarbowym z tytułu podatku dochodowego oraz zaległości w podatku akcyzowym, deklaracji VAT-7 za kwiecień, maj i czerwiec 2013 r., wyciągów z dwóch rachunków bankowych związanych z prowadzoną przez wnioskodawcę działalnością gospodarczą oraz rachunku osobistego wnioskodawcy, umowy o kredyt w rachunku bieżącym z dnia 13 września 2012 r., umowy o kredyt obrotowy średnioterminowy z dnia 29 maja 2013 r. wraz z harmonogramem jego spłat, decyzji naczelnika urzędu celnego z dnia 9 lipca 2012 r. o rozłożeniu na raty zaległości podatkowej wnioskodawcy z tytułu podatku akcyzowego za miesiące od stycznia do grudnia 2005 r. oraz odsetek za zwłokę; decyzji dyrektora izby celnej z maja 2013 r. o odmowie odroczenia terminu płatności rat; oświadczenia wnioskodawcy z dnia 26 sierpnia 2013 r. w przedmiocie miesięcznych kosztów utrzymania małżonków wraz z dokumentami je potwierdzającymi; dodatkowego oświadczenia małżonki z dnia 26 sierpnia 2013 r.) ustalono, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z małżonką oraz uczącym się synem. Zarówno żona, jak i syn nie uzyskują obecnie dochodów. Natomiast wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży hurtowej paliw i produktów pochodnych. Za ubiegły rok działalność ta, według dokumentów księgowych, przyniosła zysk netto w wysokości 101.269,21 zł (przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych wyniósł 55.557.998,12 zł, zaś dochód – 23.193,85 zł). W obecnym roku podatkowym na koniec marca wnioskodawca poniósł stratę, która wyniosła 104.500,46 zł, zaś na koniec czerwca osiągnął zysk w wysokości 75.821,61 zł (zysk w miesiącach poprzednich tj. w kwietniu i maju wyniósł odpowiednio 11.836,30 zł i 40.358,51 zł), przy czym – jak wynika z wyjaśnień wnioskodawcy potwierdzonych dokumentami – kwota ta winna zostać pomniejszona o uiszczone raty zaległości w podatku akcyzowym (105.174 zł), opłacone składki na ubezpieczenie społeczne wnioskodawcy (19.671,48 zł) oraz zapłacony podatek dochodowy (25.032 zł). W konsekwencji wynik finansowy, jaki osiągnął wnioskodawca na koniec czerwca br. był ujemny i wyniósł 74.055,87 zł. Źródłem utrzymania wnioskodawcy są także diety wypłacane mu przez starostwo powiatowe w kwocie 1.351 zł miesięcznie. Wnioskodawca na chwilę obecną nie jest właścicielem nieruchomości, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą posiada środki trwałe o łącznej wartości 1.527.916,51 zł, w tym środki transportu: cztery samochody ciężarowe, dwie naczepy i dwa ciągniki samochodowe, których wartość rynkowa wynosi 340.500 zł oraz trzy samochody osobowe ([...] z 1994 r., [...] z 2000 r. i [...] z 2003 r.) o łącznej wartości 27.800 zł. Jego małżonka jest zaś właścicielką domu mieszkalnego o powierzchni 180 m2. Małżonkowie nie posiadają żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wnioskodawca posiada natomiast znaczne – związane z prowadzoną działalnością gospodarczą – zobowiązania finansowe względem banków z tytułu zaciągniętego w 2012 r. na kwotę 400.000 zł kredytu (zgodnie z załączonym harmonogramem spłat miesięczna rata w 2013 r. wynosi ponad 20.000 zł), wspomaga się też kredytem w prowadzonym dla niego rachunku bieżącym, którego limit wynosi 1.500.000 zł. Ponadto, jak wskazał wnioskodawca, zalega on z płatnościami względem swoich dostawców. Średnie miesięczne (udokumentowane) koszty utrzymania rodziny wnioskodawcy wynoszą 1.503 zł; zaliczono do nich: opłaty za wodę i ścieki, wywóz śmieci, ogrzewanie, telefon, abonament za telewizję, podatek od nieruchomości. Mając na uwadze przedstawione okoliczności, uznać należało, że wnioskodawca wykazał zasadność złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W ustalonym stanie faktycznym przyjąć należało, że nie ma on aktualnie realnych możliwości finansowych poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Za takim stanowiskiem przemawia sytuacja ekonomiczna prowadzonej przez niego firmy; dokonując jej oceny wzięto pod uwagę, że kwota posiadanych przez wnioskodawcę zobowiązań przewyższa wartość posiadanych przez niego środków trwałych. Podkreślenia wymaga, że wnioskodawca, aby nie utracić płynności finansowej korzysta ze środków przyznanych mu w ramach kredytów, w tym wspomnianego już kredytu obrotowego w rachunku bieżącym. Ze środków tych uiszcza on nie tylko bieżące należności związane z wykonywaną działalnością gospodarczą, ale także zaległości podatkowe powstałe w podatku akcyzowym, które wraz z odsetkami wynoszą 1.737.421 zł. Zaległości te wnioskodawca spłaca w miesięcznych ratach po ponad 17.000 zł; termin płatności ostatniej z rat przypada na dzień 16 września 2018 r. Nie można przy tym pominąć, że jednym z celów zaciąganych przez wnioskodawcę kredytów jest nie tylko finansowanie bieżącej działalności, ale przede wszystkim spłata dotychczasowych zobowiązań kredytowych, co wynika wprost z treści umowy z dnia 13 września 2012 r. Wprawdzie wnioskodawca uzyskuje dodatkowy dochód z tytułu diet wypłacanych mu przez starostwo powiatowe, to jednak kwota ta pozwala jedynie na pokrycie bieżących wydatków (opłat za media) trzyosobowej rodziny. Istotnym jest także, że syn wnioskodawcy nie posiada własnego źródła przychodów, zaś małżonka aktualnie nie uzyskuje przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Żadna z ww. osób nie posiada też oszczędności, które wnioskodawca mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Nadto wzięto pod uwagę, że wnioskodawca znajduje się w niekorzystnej sytuacji finansowej już od 2011 r., co przedstawił i udokumentował w innych sprawach zawisłych przed tut. Sądem (m.in. o sygn. akt I SA/Gd 881-883/11, I SA/Gd 148-251/12), w których przyznano mu prawo pomocy. Z tych wszystkich względów uznano, że wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.