I SA/Gd 342/18

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem, złożonym na formularzu PPF w dniu 17 maja 2018 r. skarżący R. M. zwrócił się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z oświadczenia wnioskodawcy o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), wynika, że pozostaje w związku małżeńskim, jednakże prowadzi sam gospodarstwo domowe, otrzymuje emeryturę w wysokości 3.457,08 zł netto, posiada oszczędności w kwocie 100.000 zł i samochód osobowy o wartości ok. 39.000 zł, wraz z małżonką jest właścicielem mieszkania o powierzchni 40 m2 i wartości ok. 300.000 zł oraz nieruchomości rolnej o obszarze 0,0797 ha i wartości ok. 150.000 zł. Wnioskodawca określił swoje miesięczne wydatki na łączną kwotę 4.700 zł, na którą składają się: alimenty (2.000 zł), opłaty za mieszkanie (800 zł), koszty leczenia i rehabilitacji (150 zł) oraz ubezpieczenia (250 zł) oraz inne wydatki na życie, wypoczynek i eksploatację samochodu (1.500 zł). W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podkreślił, iż przyczyną jego złożenia nie są względy finansowe. Wnioskodawca oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym ani z rzecznikiem patentowym. W myśl art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a.– prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż prawo pomocy może być przyznane temu, kto z przyczyn niezależnych od siebie nie może podołać obowiązkowi ponoszenia kosztów postępowania. Na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. Owo wykazanie polegać więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że uiszczenie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w zapewnieniu koniecznego utrzymania dla składającego wniosek. Zgodnie z informacjami podanymi przez wnioskodawcę uzyskuje on stały i regularny dochód z emerytury w wysokości 3.457,08 zł netto oraz posiada znaczne oszczędności w wysokości 100.000 zł. Kwota ta wielokrotnie przewyższa wysokość kosztów postępowania, które mogą powstać w niniejszej sprawie, w tym należnego na obecnym etapie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, jak i wydatków na opłacenie pełnomocnika z wyboru. Podkreślić przy tym należy, iż wnioskodawca nie podał żadnych powodów, dla których nie mógłby ww. kosztów uiścić z posiadanych oszczędności. Co więcej, wnioskodawca stwierdził jednoznacznie, iż przyczyną ubiegania się przez niego o przyznanie prawa pomocy nie są względy finansowe. Mając na uwadze powyższe, wyjaśnić należy, iż jedyną przesłanką przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez wnioskodawcę niemożności poniesienia kosztów postępowania (w całości lub w części), zaś motywacja kierująca skarżącym (w tym jego przekonanie o wadliwości zaskarżonej decyzji) przy wniesieniu skargi jest bez znaczenia dla oceny zasadności przyznania mu prawa pomocy. W tych okolicznościach – mając na uwadze wysokość zadeklarowanych oszczędności – byłoby rzeczą zupełnie niezrozumiałą, gdyby koszty postępowania w niniejszej sprawie za wnioskodawcę musieli ponieść inni podatnicy, których wpłaty podatkowe współtworzą budżet Państwa (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1040/13 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych względów uznano, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.