I SA/Gd 342/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 lipca 2018 r. sprawy ze skargi R.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 marca 2018 r. Sygn. akt [....] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2018 r. ustalającą R.M. i S.M. podatek od nieruchomości za rok 2018. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy wobec miejsca postojowego znajdującego się w garażu wielostanowiskowym usytuowanego w budynku wielorodzinnym mieszkalno-usługowym, należało zastosować stawkę podatku od nieruchomości przewidzianą w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017r., poz. 1785 ze zm., dalej: u.p.o.l.), czyli jak dla budynków lub ich części pozostałych, czy też właściwa powinna być stawka określona w jej art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a), przewidziana dla budynków lub ich części mieszkalnych. Powyższa kwestia, jak zauważył organ odwoławczy, budziła wiele wątpliwości zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie, w którym zarysowały się przeciwstawne poglądy. W uchwale 7 sędziów z dnia 27 lutego 2012 r. sygn. akt II FPS 4/11 Naczelny Sąd Administracyjny, dokonał wnikliwej analizy przepisów prawa i wyraził pogląd, iż garaż (a także miejsce postojowe w hali garażowej) może stanowić, bądź to pomieszczenie przynależne do samodzielnego lokalu mieszkalnego, bądź odrębną własność lokalową, co wprost wpływać będzie na sposób jego opodatkowania. W pierwszej z tych sytuacji garaż nie będzie stanowił odrębnego od samodzielnego lokalu mieszkalnego przedmiotu opodatkowania. Będzie zatem podlegał opodatkowaniu tak jak lokal mieszkalny. Dotyczy to wszystkich sytuacji, w których nie wyodrębniono prawnie własności lokalowej: np. miejsce postojowe w hali garażowej z podziałem quo ad usum. W sytuacji gdy garaż został wyodrębniony jako lokal o innym niż mieszkalne przeznaczeniu, stanowiący odrębną nieruchomość i odrębny przedmiot opodatkowania, nie dzieli losu budynku lub jego części (mieszkalnego bądź pozostałego). Dalej Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. stawki podatku od nieruchomości od budynków lub ich części są zależne od tego, czy mamy do czynienia z budynkami lub ich częściami: a) mieszkalnymi, b) związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, c) zajętymi na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym, d) zajętymi na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych, e) pozostałymi, w tym zajętymi na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego. Zakwalifikowanie przedmiotu opodatkowania w postaci odrębnej własności lokalowej - garażu, będzie uzależnione od tego, czy uznamy, że ma ona charakter mieszkalny, czy też nie. "Garaż" w rozumieniu potocznym to pomieszczenie przystosowane do przechowywania samochodów (Słownik współczesnego języka polskiego, pod. red. B. Dunaja, Warszawa 1996, s. 166). Uwzględniając kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, trzeba uznać, że garaż nie spełnia funkcji mieszkalnych. W sytuacji, gdy stanowi on przedmiot opodatkowania odrębny od innych części budynku, nie dzieli losu innych części tego budynku (mieszkalnych), nawet jeżeli cały budynek ma charakter mieszkalny. W konsekwencji Sąd sformułował tezę, " iż w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit, e) tej ustawy". Sąd stwierdził także, że sprzedaż oddzielnie lokalu mieszkalnego oraz lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość - garażu, skutkuje opodatkowaniem ich zróżnicowanymi stawkami: preferencyjną dla lokalu mieszkalnego oraz podstawową dla garażu stanowiącego odrębny przedmiot własności. Ze znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego wynika, iż przedmiotem umowy zawartej w dniu 29.07.2013 r. pomiędzy A.U. działającym w imieniu "A" Sp. z o.o. w G., a R. M. i S.M. była sprzedaż -wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...], ( pow. 38,61 m2) wraz z przynależnym udziałem wynoszącym 30/10.000 części w częściach wspólnych budynku i urządzeniach niesłużących do wyłącznego użytku właścicieli lokali ( 1,61 m2), z przynależnym udziałem wynoszącym 30/10.000 części we współwłasności gruntu tj. - działek nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,4008 ha; jak też udział wynoszący 25/957 części w lokalu użytkowym -garaż nr [...] o pow. 1 246,55 m2 -znajdującego się na kondygnacji podziemnej -1 wraz z przynależnym udziałem oraz z przynależnym udziałem w nieruchomości wspólnej tj. działkach nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,4008 ha. Przedmiotowy garaż stanowi odrębną nieruchomość i w związku z tym posiada odrębną od lokalu mieszkalnego księgę wieczystą( KW [...]). Z powyższego wynika więc, że w przedmiotowej sprawie mamy właśnie do czynienia z opisaną wyżej sytuacją, albowiem nastąpiło wyodrębnienie garażu na odrębną własność (osobna księga wieczysta) i sprzedaż znajdujących się w nim miejsc postojowych wraz z udziałem we współwłasności tego budynku i nieruchomości. To z kolei powoduje, że nie można przedmiotowego garażu (miejsca postojowego miejsca postojowego nr [...] oraz miejsca na magazynowanie kół nr [...].) opodatkować stawką właściwą dla budynków mieszkalnych, czy ich części, a jedynie stawką właściwą dla "budynków lub ich części pozostałych". Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że w przedmiotowej sprawie zastosowano stawki prawidłowe - jak dla gruntów pozostałych ( 22,09 m2), budynków pozostałych lub ich części (32,56 m2 - miejsce postojowe nr [...] oraz miejsce na magazynowanie kół nr [...] w garażu wielostanowiskowym [...] ) oraz budynków mieszkalnych lub ich części ( 38,61 m2 - lokal mieszkalny + 1,61 m2 -części wspólne budynku + 1,34 m2 części wspólne budynku przypadające na udział w garażu), przewidziane w § 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. a i e uchwały Nr XLIII/1188/17 Rady Miasta z dnia 28 września 2017 r. w sprawie określenia wysokości stawek i zwolnień w podatku od nieruchomości na terenie Miasta , a dokonane obliczenia nie zawierają błędu. Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem R.M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, podnosząc, że decyzja Prezydenta Miasta, jak i decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego są niezgodne z prawem podstawowym czyli Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej (art. 32). Skarżący zauważył, że uchwała NSA z dnia 27 lutego 2012 r. jest niezgodna z art. 32 Konstytucji RP, bowiem dzieli obywateli – podatników. Ponadto Skarżący wskazał na opieszałość i nienależytą staranność w rozpatrywaniu odwołania. Skarżący podkreślił, że rozpoznanie odwołania trwało prawie rok, jednocześnie grunt o pow. 1,15 m kw podwójnie zaliczono i do powierzchni mieszkalnej i do powierzchni garażowej co spowodowało zawyżenie podatku o 0,54 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Skarga nie może być uwzględniona. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu jest wysokość stawki podatkowej w podatku od nieruchomości jaka powinna być zastosowana przy opodatkowaniu miejsca postojowego oraz miejsca na magazynowanie kół usytuowanych w hali garażowej, stanowiących przedmiot odrębnej własności, znajdujących się w budynku mieszkalno-użytkowym. O wyniku rozstrzygnięcia tego problemu przesądza treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11, jako że rozstrzygnięto w niej kwestię stanowiącą przedmiot sporu występującego w rozpoznanej sprawie. Z art. 269 § 1 i art. 187 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika bowiem moc wiążąca uchwał. Podkreślić należy, że uchwała wiąże nie tylko w danej sprawie (art. 187 § 2 p.p.s.a.), ale również w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym. Dopóki nie nastąpi zmiana stanowiska zawartego w uchwale, dopóty sądy administracyjne stanowisko to powinny respektować. W ww. uchwale z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11Naczelny Sąd Administracyjny zauważył m.in., że przepis art. 2 ust. 1 ustawy o własności lokali wskazuje, że samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, mogą stanowić odrębne nieruchomości. Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. W ust. 4 art. 2 wskazano także, że do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane "pomieszczeniami przynależnymi". Z powyższych przepisów należy wyprowadzić wniosek, że garaż może stanowić pomieszczenie przynależne do samodzielnego lokalu mieszkalnego, albo może stanowić odrębną własność lokalową. W pierwszej z tych sytuacji, nie będzie stanowił odrębnego, od samodzielnego lokalu mieszkalnego, przedmiotu opodatkowania. Będzie zatem podlegał opodatkowaniu tak jak lokal mieszkalny. Dotyczy to wszystkich tych sytuacji, w których nie wyodrębniono prawnie własności lokalowej np. miejsce postojowe w hali garażowej z podziałem quoad usum. W sytuacji, gdy garaż został wyodrębniony jako lokal o innym niż mieszkalnym przeznaczeniu, stanowiącym odrębną nieruchomość i odrębny przedmiot opodatkowania, nie dzieli losu budynku lub jego części (mieszkalnego bądź pozostałego). Dalej Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że dla potrzeb kwalifikacji przedmiotu opodatkowania w postaci odrębnej własności lokalowej – garażu niezbędne jest ustalenie, czy ma on charakter mieszkalny, czy też takiego charakteru nie można mu przypisać. NSA wskazał, że "garaż", w rozumieniu potocznym, to pomieszczenie przystosowane do przechowywania samochodów (Słownik współczesnego języka polskiego, pod. red. B. Dunaja, WILGA, Warszawa 1996, s. 166). Uwzględniając kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, trzeba uznać, zdaniem NSA, że garaż nie spełnia funkcji mieszkalnych. W sytuacji, gdy stanowi on odrębny od innych części budynku, przedmiot opodatkowania nie dzieli losu innych części tego budynku (mieszkalnych), nawet jeżeli cały budynek ma charakter mieszkalny. NSA stwierdził, że w świetle art. 2 ust.1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) tej ustawy. W art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. mowa jest o budynkach lub ich częściach pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego, dla których stawka opodatkowania jest wyższa niż dla budynków mieszkalnych. Mając na uwadze wiążącą moc uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należy, że SKO prawidłowo przyjęło w zaskarżonej decyzji, iż dla miejsca postojowego oraz miejsca na magazynowanie kół znajdujących się w garażu wielostanowiskowym, stanowiących odrębny od lokalu mieszkalnego przedmiot własności, należy zastosować stawkę podatku jak dla budynków pozostałych. Wobec wiążącej mocy uchwały Sąd nie może uznać za trafny zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 32 Konstytucji RP. Takiego naruszenia nie dopatrzył się bowiem NSA wydając ww. uchwałę. Dodać jedynie można, że w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego został ukształtowany jednolity pogląd, zwracający uwagę na istnienie cechy istotnej (relewantnej), z uwzględnieniem której należy dokonywać oceny co do zachowania zasady równości (art. 32 Konstytucji). Zasada ta oznacza, że osoby/podmioty znajdujące się w takiej samej lub podobnej sytuacji należy traktować tak samo, natomiast osoby/podmioty znajdujące się w odmiennej sytuacji faktycznej należy traktować odmiennie. Zatem wyłącznie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących, jak i faworyzujących (np. wyrok TK z dnia 4 lutego 1997 r., sygn. akt P 4/96). Cechą relewantną w tym przypadku jest posiadanie miejsca postojowego wraz z miejscem do przechowywania opon stanowiącego odrębną nieruchomość. W obrębie tej charakterystycznej cechy, z perspektywy opodatkowania podatkiem od nieruchomości sytuacja jest taka sama. W każdym przypadku przedmiotem opodatkowania jest garaż (miejsce postojowe oraz miejsce do magazynowania kół) stanowiący odrębną od lokalu mieszkalnego nieruchomość. Brak jest unormowań, skutkiem których byłoby zróżnicowane traktowanie w zakresie podatku od nieruchomości w tej grupie podatników – tj. posiadających garaże stanowiące odrębne nieruchomości. Odnośnie zarzutu błędnie ustalonej podstawy opodatkowania stwierdzić należy, że ze znajdującej się w aktach sprawy umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży oraz umowy sprzedaży i ustalenia sposobu korzystania z nieruchomości z dnia 29 lipca 2013 r. wynika, że grunt pod budynkiem mieszkalno-użytkowym ma powierzchnię 0,4018 ha. Udział S. i R.M. we własności gruntu odpowiadający lokalowi mieszkalnemu wynosi 30/10000, zaś udział odpowiadający miejscu postojowemu oraz miejscu do magazynowania kół wynosi 1/400. Ponieważ powierzchnia gruntu wynosi 0,4018 ha, przy uwzględnieniu posiadanych udziałów organy podatkowe trafnie przyjęły, że opodatkowaniu podlega grunt odpowiadający lokalowi mieszkalnemu o powierzchni 12,05 m2 oraz grunt odpowiadający miejscu postojowemu i miejscu do magazynowania kół o powierzchni 10,04 m2. Jednocześnie stwierdzić należy, że w sprawie zastosowano stawki prawidłowe - jak dla gruntów pozostałych (22,09 m2), budynków pozostałych lub ich części (32,56 m2 - miejsce postojowe nr [...] oraz miejsce na magazynowanie kół nr [...] w garażu wielostanowiskowym [...] oraz budynków mieszkalnych lub ich części (38,61 m2 - lokal mieszkalny + 1,61 m2 -części wspólne budynku + 1,34 m2 części wspólne budynku przypadające na udział w garażu), przewidziane w § 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. a i e uchwały Nr XLIII/1188/17 Rady Miasta z dnia 28 września 2017 r. w sprawie określenia wysokości stawek i zwolnień w podatku od nieruchomości na terenie Miasta, a dokonane obliczenia nie zawierają błędu. Wskazywana w skardze opieszałość w rozpatrywaniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji pozostaje przy tym bez jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy, a zatem nie może być wzięta pod uwagę przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonej do Sądu decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270 Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani przepisów postępowania podatkowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.