I SA/Gd 344/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 2 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania zabezpieczającego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy G.J. wnioskiem z dnia 26 maja 2008 r., zwróciła się o zwolnienie w całości od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2008 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia G.J. złożyła sprzeciw podnosząc, że nie zgadza się z ustaleniami poczynionymi w toku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Według niej dokonano błędnej oceny jej sytuacji majątkowej. Zdaniem skarżącej dane pozwalające ocenić prawidłowo jej sytuację majątkową wykazała we wniosku o przyznanie prawa pomocy i były one wystarczające dla prawidłowej oceny jej żądania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Ze złożonego przez skarżącą oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem, źródłem utrzymania małżonków są osiągane przez skarżącą dochody z tytułu renty w wysokości 427,- zł brutto miesięcznie oraz wynagrodzenie ze stosunku pracy męża w wysokości 1 500,- zł brutto miesięcznie, jak również prowadzona przez niego działalność gospodarcza (nie podano wysokości dochodów uzyskiwanych z tego tytułu). Jako jedyny majątek małżonków wskazano dom o powierzchni 104 m2. Uzasadniając wniosek skarżąca wyjaśniła, że naczelnik urzędu skarbowego wydał decyzję ustalającą wnioskodawczyni wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. od przychodów ze źródeł nieujawnionych w kwocie 24.992,- zł. Wskazała również, iż toczące się względem jej majątku postępowanie egzekucyjne zostało w dniu 29 maja 2008 r. zawieszone. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Analiza materiału dowodowego wskazuje, że skarżąca nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów, które pozwoliłyby na dokonanie pełnej i rzetelnej oceny jej sytuacji finansowej. W pierwszej kolejności wskazać należy, że wbrew przekonaniu wnioskodawczyni dane wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy mogą nie być wystarczające do oceny jej rzeczywistych możliwości płatniczych i stanu majątkowego. W tej sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe (art. 255 p.p.s.a.). Skarżąca wezwana w tym trybie do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń, pomimo przedłużenia na jej wniosek zakreślonego terminu, żądanych dokumentów nie złożyła. W ocenie Sądu jedynie przedłożenie wyciągów ze wszystkich posiadanych przez małżonków rachunków i lokat, na których gromadzone są środki pieniężne, w tym kont i lokat dewizowych, z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji, bądź też oświadczeń złożonych przez każdego z małżonków o ich nieposiadaniu, odpisów zeznań podatkowych małżonków za rok 2007, bądź też stosownego zaświadczenia w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego, dokumentów potwierdzających wysokość osiąganych przez męża skarżącej miesięcznych dochodów ze stosunku pracy oraz z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, kopii zgłoszenia NIP-1 z załącznikiem B wraz z ich aktualizacjami, dokumentu potwierdzającego wysokość wypłacanej skarżącej renty, dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych wydatków związanych z miesięcznymi kosztami utrzymania oraz oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na każdego z małżonków pojazdów mechanicznych pozwalałoby ustalić rzeczywisty stan majątku wnioskodawczyni oraz rzeczywiste możliwości płatnicze. Uchylenie się przez skarżącą od przedłożenia powyższych dokumentów skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów w trybie art. 255 p.p.s.a. należy uznać za niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt OZ 128/05, niepubl.). W tym stanie rzeczy, z uwagi na uchylenie się od przedłożenia dokumentów lub złożenia oświadczeń pozwalających ocenić zasadność wniosku nie można przyjąć, że wnioskodawczyni dołożyła wszelkich starań, by w sposób zupełny zobrazować swoją sytuację finansową. W ocenie Sądu postępowanie wnioskodawczyni nie pozwala na wyjaśnienie istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistej sytuacji majątkowej. W związku z powyższym Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Sąd nie jest przy tym zobowiązany do prowadzenia dochodzenia wówczas, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawczyni nie są znane, albowiem uchyla się ona od złożenia odpowiednich dokumentów, czy oświadczeń w tym przedmiocie. Rzeczą zainteresowanej jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów Sąd, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.