I SA/Gd 345/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Asesor WSA Irena Wesołowska, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Protokolant Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 września 2007 r. sprawy ze skargi C. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego , będąc jednocześnie wierzycielem, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego pana C.W. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 22.03.2006r., obejmującego zaległość podatkową w podatku od spadków i darowizn za rok 2005 w kwocie należności głównej [...]zł. W dniu 8.06.2006r. poborca skarbowy udał się pod wskazany w tytule wykonawczym adres, doręczając panu C.W. odpis tytułu wykonawczego oraz spisując ze zobowiązanym protokół o jego stanie majątkowym. Z treści sporządzonego protokołu wynika, iż pan C.W. utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości [...]zł., jest właścicielem nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], nie posiada żadnych ruchomości o wartości handlowej. Pismem z dnia 9.06.2006r. sprecyzowanym pismem z dnia 28.09.2006 r. pan C.W. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, uzasadniając swoje wystąpienie trudną sytuacją materialną i zdrowotną oraz brakiem majątku ruchomego umożliwiającego zaspokojenie istniejącego zobowiązania. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku pana C.W.. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że w toku prowadzonych czynności egzekucyjnych organ egzekucyjny ustalił, że zobowiązany jest właścicielem nieruchomości położonej w S., przy ul. [...]. Z uwagi na wskazany majątek nieruchomy, jest możliwość uzyskania kwoty znacznie przewyższającej wydatki egzekucyjne, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do umorzenia postępowania egzekucyjnego, na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W zażaleniu pan C.W. wyjaśnił, że organ egzekucyjny nieprawidłowo ustalił, że jest on właścicielem nieruchomości położonej w S. Przedmiotem dziedziczenia był tylko udział w nieruchomości a zobowiązany stał się spadkobiercą udziału w nieruchomości. Prowadzenie egzekucji z udziału w nieruchomości może doprowadzić do odzyskania kwoty należnej Urzędowi natomiast pozbawi zobowiązanego oraz żonę, córkę i wnuka miejsca zamieszkania. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...]utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zgodnie z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Jak wynika ze spisanego przez poborcę skarbowego, w dniu 8.06.2006r. protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego, pan C.W. utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości [...]zł miesięcznie. Pan C.W. nabył w drodze spadkobrania majątek wartości [...]zł - tj. 25/40 części w prawie własności działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym położonym w S. przy ul. [...], co umożliwia przeprowadzenie egzekucji z ułamkowej części nieruchomości na zasadach określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiła przesłanka, fakultatywnego umorzenia postępowania egzekucyjnego, określona w wyżej cytowanym art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Również argumenty przedstawione w zażaleniu dotyczące braku możliwości uzyskania kredytu na spłatę zaległości oraz pozbawienia pana C.W., jego żony, córki i wnuka miejsca zamieszkania nie stanowią przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego. W związku z wnioskiem pana C.W. w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadków i darowizn Naczelnik Urzędu Skarbowego - po otrzymaniu stanowiska dysponenta tym podatkiem tj. Wójta Gminy - decyzją z dnia [...] odmówił uwzględnienia wniesionego żądania. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzją z dnia [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pan C.W. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając błędną ocenę stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że otrzymywana renta nie wystarcza na zaspokojenie nawet najniezbędniejszych potrzeb, zaś prowadzenie egzekucji w celu uzyskania kwoty zaległości pozbawia skarżącego dachu nad głową. Otrzymanie spadku jest sytuacją losową. Odrzucenie spadku skutkowałoby brakiem miejsca zamieszkania skarżącego i jego rodziny. Stan zdrowia skarżącego uniemożliwia podjęcie pracy. Skarżący wyjaśnił, że błędne jest domniemanie, iż może korzystać z pomocy córki. Nie ustalono dramatycznej sytuacji wszystkich osób zamieszkujących wraz ze skarżącym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem. Prawną podstawą rozstrzygnięcia żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego jest wskazany przez organy I i II instancji przepis art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Administracyjne postępowanie egzekucyjne może zakończyć się poprzez umorzenie z przyczyn w ustawie wskazanych. Przesłanki umorzenia postępowania zostały określone w § 1 i 2 powołanego przepisu. W § 1 zawarte są zarówno przesłanki merytoryczne, dotyczące bezpodstawności istnienia obowiązku, jak i formalnoprawne, które wprawdzie prowadzą do umorzenia postępowania, mogą być jednak naprawione przy ponownym wszczęciu postępowania egzekucyjnego. W § 2 odrębnie unormowano przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego o charakterze w istocie ekonomicznym, sprowadzającą się do ekonomicznej oceny spodziewanego efektu podjętych działań w odniesieniu do wydatków egzekucyjnych. W aktach sprawy znajduje się notatka z dnia 7 grudnia 2006r. z rozmowy z pracownikiem Działu Podatków Majątkowych, z treści której wynika, że wartość odziedziczonych przez pana C. W. udziałów w nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] wynoszących 25/40 części wynosi [...]zł. Z treści notatki nie wynika, jakie były kryteria wyceny. Wskazać należy, że z treści protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego wynika, iż dom o powierzchni 100 m2 składa się łącznie z trzech pokojów, łazienki i kuchni. Nie ustalono, czy w domu oprócz skarżącego, jego żony, córki i wnuka zamieszkują inni współwłaściciele. Nie ustalono, czy oferta sprzedaży udziału w tej nieruchomości ma realne szanse sprzedaży na rynku nieruchomości. Z treści art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jednoznacznie wynika, że możliwość umorzenia postępowania egzekucyjnego została zastrzeżona dla sytuacji, gdy w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Podkreślenia wymaga użyte w cytowanym przepisie kryterium uzyskania określonych środków pieniężnych. Nie jest zatem wystarczające proste przeliczenie metrów kwadratowych nieruchomości odpowiadających rachunkowemu udziałowi w nieruchomości i wyliczenie wartości jako ilorazu tej wielkości i ceny za metr kwadratowy. Sprzedaż udziału w nieruchomości podlega innym prawom rynku niż sprzedaż całej nieruchomości, wymaga uwzględnienia stosunków własnościowych i przewidywanego popytu. Organ nie ustalił, jaką kwotę można uzyskać w postępowaniu egzekucyjnym z majątku skarżącego. Organy nie przedstawiły również kalkulacji wydatków egzekucyjnych w odniesieniu do egzekucji z udziału w nieruchomości. Ustalenia takie były niezbędne wobec powołania jako prawnej podstawy rozstrzygnięcia art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z tych względów, uznając skargę za zasadną, Sąd na mocy art. art. 145 §1 pkt1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję.