I SA/Gd 346/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2008 postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. M. W. wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2010 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi określonego w kwocie 100 zł oraz o ustanowienie adwokata w osobie P. B. Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF skarżący uzupełnił w dniu 12 maja 2010 r. Jednocześnie wskazał, że wnosi o ustanowienie adwokata bądź też doradcy podatkowego. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jednocześnie ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wstępie wyjaśnić należy wnioskodawcy, że organem właściwym do wyznaczenia adwokata wskazanego przez niego we wniosku jest okręgowa rada adwokacka. Zgodnie bowiem z art. 244 § 3 p.p.s.a. jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata właściwa okręgowa rada adwokacka, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, wyznaczy adwokata, wskazanego przez stronę. Przechodząc do oceny złożonego przez skarżącego wniosku wskazać trzeba, że powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a także dokumentów dołączonych do wniosku oraz przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 25 maja 2010 r. ustalono, że prowadzi on sam gospodarstwo domowe, od wielu lat jest osobą niepełnosprawną, która wymaga opieki innej osoby ze względu na niemożność samodzielnej egzystencji (dowód: odpis orzeczenia z dnia 27 lutego 1996 r. wraz z kopią zaświadczenia o stanie zdrowia z dnia 15 lutego 1996 r.), źródłem jego utrzymania jest emerytura oraz zasiłek pielęgnacyjny wypłacane w łącznej kwocie 1.311,96 zł miesięcznie, poza własnościowym spółdzielczym prawem do lokalu nie posiada on innego majątku, w tym oszczędności (dowód: dodatkowe oświadczenie z dnia 16 czerwca 2010 r., zestawienie operacji na rachunku bankowym w okresie od 4 maja do 4 czerwca 2010 r.), posiada natomiast zobowiązania powstałe z tytułu zaciągniętych pożyczek i kredytów bankowych (gotówkowego i odnawialnego), których miesięczne raty wynoszą łącznie 324,01 zł (dowód: wyciąg z rachunku bankowego). Nadto, jak wskazał w piśmie z dnia 16 czerwca 2010 r., jest on zadłużony z tytułu opłat czynszowych za mieszkanie na kwotę około 41.000 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności stwierdzić należy, iż skarżący wykazał, że nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Za taką oceną przemawia wysokość uzyskiwanych przez niego miesięcznych dochodów, brak oszczędności, konieczność korzystania z pożyczek i kredytów celem finansowania bieżących potrzeb. Z tych względów uznano, że wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.