I SA/Gd 347/13

PostanowienieWSA w Gdańsku2013-06-10

Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jeśli wykaże brak wystarczających środków finansowych na ich pokrycie?
Ratio decidendi
Spółce prawa handlowego może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków finansowych na ich pokrycie. Ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy. W analizowanej sprawie spółka wykazała brak środków finansowych poprzez przedstawienie dokumentacji finansowej wskazującej na straty, brak przychodów, zerowe saldo na rachunku bankowym oraz umorzone i toczące się postępowania egzekucyjne.
Stan faktyczny
Wnioskodawca, spółka "A", złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT i zabezpieczenia na majątku spółki. Spółka przedstawiła dokumentację finansową, w tym sprawozdania finansowe za lata 2010-2012, wykazujące straty, brak przychodów z działalności, zerowe saldo na rachunku bankowym oraz liczne postępowania egzekucyjne, z których część została umorzona z powodu bezskuteczności. Na tej podstawie sąd uznał, że spółka wykazała brak wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz dokonania zabezpieczenia na majątku spółki postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 4 kwietnia 2013 r., złożonym na formularzu PPPr, "A" zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle powołanych uregulowań można zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego oświadczenia o majątku i dochodach spółki, dokumentów źródłowych załączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy (odpisów: sprawozdania finansowego za 2010 r., wyjaśnienia do rachunku zysków i strat za 2010 r., bilansu i rachunku zysków i strat za 2011 r., bilansu na dzień 31 października 2012 r., postanowień komornika sądowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z dnia [...] października 2011 r. i [...] marca 2013 r., zawiadomień komornika sądowego o wszczęciu egzekucji z dnia [...] listopada 2009 r., o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat z dnia [...] grudnia 2009 r. i o umorzeniu egzekucji z ruchomości z dnia [...] października 2011 r., wyroków sądów powszechnych z dnia [...] maja, [...] czerwca i [...] września 2009 r. oraz [...] stycznia 2010 r.) oraz przedłożonych na wezwanie referendarza sądowego (dodatkowych oświadczeń z dnia 14 maja 2013 r. oraz odpisów: zeznania podatkowego CIT-8 za 2012 r., bilansu i rachunków zysków i strat za 2012 r., sald kont analitycznych na dzień 31 marca 2013 r., wyciągów z rachunku bankowego, zawiadomień komornika sądowego o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat z dnia [...] czerwca 2012 r., o wszczęciu egzekucji z dnia [...] stycznia 2013 r., zajęć wierzytelności z dnia [...] stycznia 2013 r., nakazów zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia [...] stycznia, [...] lutego oraz [...] marca 2012 r.) ustalono, że skarżąca spółka dwa ostatnie lata obrachunkowe zakończyła stratą, której wysokość netto wynosiła za 2011 r. – 879.084,89 zł, zaś za 2012 r. – 734.802,65 zł, w zeznaniu podatkowym za ubiegły rok spółka wykazała zaś stratę w wysokości 128.125,98 zł przy przychodach w wysokości 964.920,15 zł i kosztach ich uzyskania w kwocie 1.093.046,13 zł. Zgodnie z rachunkiem zysków i strat za 2011 r. i 2012 r. spółka nie uzyskała za te lata przychodów ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów, wykazując tylko przychody operacyjne. Jak wskazała skarżąca w dodatkowym oświadczeniu z dnia 14 maja 2013 r., choć formalnie nie zawiesiła działalności gospodarczej, faktycznie jednak nie osiąga z tego tytułu przychodów. Skarżąca posiada tylko jeden rachunek bankowy, na którym w okresie od 1 stycznia do 13 maja 2013 r. nie zaksięgowano żadnej transakcji. Saldo tego rachunku na dzień 13 maja 2013 r. wynosiło 0 zł. Skarżąca posiada liczne wymagalne zobowiązania finansowe, z których część jest lub była dochodzona w drodze egzekucji komorniczej. Niektóre z prowadzonych z majątku spółki postępowań egzekucyjnych – dotyczące świadczeń pieniężnych w łącznej kwocie 203.246,01 zł – zostały umorzone postanowieniami komornika sądowego z dnia [...] października 2011 r. i [...] marca 2013 r. wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Aktualnie toczą się względem skarżącej postępowania egzekucyjne (z wniosku 4 wierzycieli), w ramach których zajęto jej wierzytelności i prowadzony dla niej rachunek bankowy. Zgodnie z bilansem sporządzonym na dzień 31 grudnia 2012 r. spółka posiadała aktywa (trwałe i obrotowe) o wartości 121.832,13 zł, zaś jej zobowiązania (krótkoterminowe) wynosiły 1.974.997,19 zł. Biorąc pod uwagę ustalone okoliczności faktyczne, a w szczególności nieosiąganie przez spółkę dochodów i nieposiadanie zasobów finansowych, uznano, iż skarżąca spółka wykazała, że nie ma obecnie wystarczających środków na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło