I SA/Gd 348/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności członka organu zarządzającego postanawia 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Z. G. wnioskiem z dnia 6 maja 2008 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz ustanowienie rzecznika patentowego. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 15 maja 2008 r. dokumentów ustalono, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz niepełnosprawną córką, jedynym źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny jest wypłacana skarżącemu emerytura wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym w łącznej kwocie 1 539,78 zł netto miesięcznie (dowód: kopia przekazu pocztowego za maj 2008 r., zaświadczenie ZUS z dnia 15 kwietnia 2008 r. o niepobieraniu przez żonę skarżącego świadczeń emerytalno-rentowych, decyzja ZUS z dnia 11 lutego 2008 r. w przedmiocie odmowy córce skarżącego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy), małżonkowie posiadają mieszkanie o powierzchni 46 m2, innego majątku, w tym przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro oraz oszczędności zarówno oni, jak i pozostająca z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym córka nie posiadają (dowód: dodatkowe oświadczenia z dnia 27 maja 2008 r.). Biorąc pod uwagę powyższe dane, uznano, że skarżący wykazał, iż nie ma możliwości poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Za takim stanowiskiem przemawia przede wszystkim wysokość osiąganych dochodów, które w przeliczeniu na każdego członka rodziny wynoszą 555 zł brutto (513 zł netto), a zatem poniżej minimalnego wynagrodzenia, które od 1 stycznia 2008 r. określone zostało w wysokości 1 126 zł brutto, a także brak zasobów pieniężnych. Aktualna sytuacja finansowa skarżącego i jego rodziny nie budzi wątpliwości, została potwierdzona dokumentami. Odnosząc się do żądania ustanowienia skarżącemu profesjonalnego pełnomocnika w osobie rzecznika patentowego stwierdzić należy, że rzecznik patentowy nie jest uprawniony do występowania w sprawach z zakresu prawa podatkowego. Ponadto, zgodnie z przywołanym art. 246 § 3 p.p.s.a. ustanowienie w ramach prawa pomocy zawodowego pełnomocnika jest dopuszczalne jedynie wtedy, gdy strona nie zatrudnia takiego pełnomocnika lub nie pozostaje z nim w innym stosunku prawnym, chyba że został on ustanowiony na podstawie prawa pomocy. Skarżący zaś jest reprezentowany przez adwokata, którego sam wybrał i któremu w dniu 25 marca 2008 r. udzielił pełnomocnictwa. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.