I SA/Gd 357/21

WyrokWSA w Gdańsku2021-06-22

Skład orzekający: Krzysztof Przasnyski, Małgorzata Gorzeń, Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy płatnik składek, który prowadzi działalność gospodarczą wyłącznie w formie spółki cywilnej, może ubiegać się o zwolnienie z opłacania składek na podstawie art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID, jeśli przeważająca działalność spółki jest objęta kodem PKD uprawniającym do zwolnienia, mimo że wpis w CEIDG dotyczący tej osoby jako indywidualnego przedsiębiorcy nie zawiera takiego kodu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ rentowy niezasadnie odmówił zwolnienia z opłacania składek. Kluczowe jest ustalenie faktycznie prowadzonej działalności na dzień 30 września 2020 r., a nie tylko danych z rejestru CEIDG dotyczących indywidualnego przedsiębiorcy, jeśli działalność jest prowadzona wyłącznie w formie spółki cywilnej. W sytuacji, gdy spółka cywilna prowadzi działalność objętą kodem PKD uprawniającym do zwolnienia, a płatnik składek jest wspólnikiem tej spółki, spełnione są przesłanki do zastosowania ulgi, nawet jeśli wpis CEIDG osoby fizycznej nie odzwierciedla tej sytuacji.
Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił A. Rz. prawa do zwolnienia z opłacania składek za okres od listopada 2020 r. do listopada 2020 r., powołując się na brak zarejestrowanej działalności z kodem PKD uprawniającym do zwolnienia na dzień 30 września 2020 r. Skarżąca argumentowała, że prowadzi działalność wyłącznie w formie spółki cywilnej, której przeważający kod PKD (56.10.A) uprawnia do zwolnienia, co potwierdzają dokumenty z Urzędu Statystycznego i CEIDG wskazujące na prowadzenie działalności wyłącznie w formie spółki. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Alicja Stępień, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi A. Rz. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z dnia 21 stycznia 2021r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił A. R. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. O takie zwolnienie wnioskodawczyni ubiegała się we wniosku z dnia 4 stycznia 2021r., wskazując m.in., że w dniu 30 września 2020r. prowadziła przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD nr 56.10.A. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na brzmienie przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r.,poz. 1842), dalej jako: "ustawa o COVID", wskazując, że podany przez we wniosku kod PKD nie został potwierdzony w rejestrze Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEiDG). W ocenie organu, na dzień 30 września 2020 r. wnioskodawczyni nie miała zarejestrowanej działalności z kodem PKD uprawniającym do zwolnienia z opłacania składek na podstawie powołanej ustawy. W związku z powyższym nie przysługuje jej prawo zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję A. R. wniosła o jej uchylenie; dopuszczenie dowodu z dokumentu z Urzędu Statystycznego w Gdańsku potwierdzającego na dzień 30 września 2020 r. kod PKD spółki cywilnej, której jest wspólnikiem, wyciągu z CEIDG na potwierdzenie okoliczności, że "działalność jest prowadzona wyłącznie w formie spółki/spółek cywilnych" oraz zasądzenie ewentualnych kosztów postępowania. W uzasadnieniu podkreślono, że kwestionowana decyzja nie odzwierciedla stanu faktycznego. Skarżąca nie prowadzi bowiem jednoosobowej działalności na własne nazwisko, lecz działalność wyłącznie w formie spółki cywilnej, jako jeden z jej wspólników, czego potwierdzeniem jest wydruk z CEIDG wskazujący, że "działalność jest prowadzona wyłącznie w formie spółki/spółek cywilnych". W związku z tym do ustalenia przeważającego kodu PKD na dzień 30 września 2020 r. powinno być zastosowane PKD spółki, a przeważającym PKD spółki cywilnej "A SC" o numerze NIP [... i Regon [...] na dzień 30 września 2020r. jest wskazany przez skarżącą we wniosku z 4 stycznia 2021 kod PKD 56.10.A, co potwierdza załączony do skargi dokument z Urzędu Statystycznego w Gdańsku. Ponieważ wskazany PKD 56.10.A jest zgodny z art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID, a jako płatnik składek (wspólnik spółki cywilnej), skarżąca spełniła także pozostałe warunki zwolnienia, Zakład Ubezpieczeń Społecznych powinien wydać decyzję o zwolnieniu ze składek za wnioskowany okres. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID, na wniosek płatnika składek prowadzącego na dzień 30 września 2020 r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 53.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A,79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90,02.Z, 90.04.Z, 91.02,Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Brzmienie powyższego przepisu wskazuje na to, że zwolnieniem od opłacania składek ubezpieczeniowych objęci zostali płatnicy składek prowadzący wskazane w przepisie rodzaje działalności według stanu na dzień 30 września 2020r. Istotne zatem jest ustalenie, jaką przedsiębiorca faktycznie prowadził w tym dniu działalność. Wprawdzie w myśl art.31zo ust.11 tej ustawy, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. lecz danych tych organ nie może przyjmować bezkrytycznie. W sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w CEDIG /REGON, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności. Dodać przy tym należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.) - dalej: "u.s.u.s.",, mają zastosowanie przepisy k.p.a., w tym zasady ogólne, stanowiące m.in., że organy administracji publicznej powinny: stać na straży praworządności (art. 7), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1). Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada też na organy obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych czynności, zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dopiero zatem podjęcie niezbędnych ustaleń pozwala organowi na zajęcie stanowiska w sprawie. W niniejszej sprawie zasady te zostały przez organ naruszone. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie zakwestionował bowiem skutecznie podniesionej przez skarżącą okoliczności, że na dzień 30 września 2020 r. prowadziła ona i prowadzi nadal wyłącznie działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej – "A" s.c. [...] i że przeważająca działalność tej spółki jest objęta kodem PKD 56.10.A. Taki też rodzaj działalności prowadzonej przez spółkę widnieje w rejestrze REGON, czego dowodem są dane wynikające z CEDIG oraz dołączone do skargi pismo z Urzędu Statystycznego. Dane te jednoznacznie wskazują, że prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza jako wspólnika s.c. "A" objęta jest kodem 56.10.A., zaś oparcie się przez organ wyłącznie na danych z CEDIG dotyczących skarżącej jako indywidualnego przedsiębiorcy, mimo że nie wykonywała ona w ogóle działalności gospodarczej poza ww. spółką cywilną, było nieuprawnione. Ze wskazanych powyżej względów wydaną w sprawie decyzję należy ocenić jako wadliwą, bowiem przedwcześnie przyjęto, że skarżąca podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o ulgę, w sytuacji wykazania, że spełnia ona kryterium prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności według PKD wskazanych w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany do zastosowania oceny prawnej zaprezentowanej w niniejszym rozstrzygnięciu oraz rozpoznania wniosku skarżącej w kontekście pozostałych warunków zwolnienia określonych w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID. Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono, ponieważ skarżąca, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit e) P.p.s.a., była zwolniona z obowiązku ich uiszczenia i nie była zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło