I SA/Gd 358/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 października 2009 r. sprawy ze skargi ,,A" Sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków związanych z wykonaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór oddala skargę . Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego przyznał A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę 3.317,16 zł plus VAT tytułem zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór nad magazynowanymi w okresie od 23 września 2008 r. do 5 listopada 2008 r. paliwami płynnymi należącymi do B Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W uzasadnieniu Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że działając jako organ rekwizycyjny dokonał w dniu 23 września 2008 r. zajęcia ruchomości – oleju napędowego należącego do zobowiązanej B Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Ze względu na ilość i charakter zajętego mienia zostało ono oddane pod dozór A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Organ pierwszej instancji powołując się na art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.e.a., przyznał dozorcy zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór w łącznej kwocie 3.317,16 zł plus VAT, biorąc przy tym pod uwagę okres wykonywania dozoru oraz ustaloną stawkę miesięczną. Jednocześnie organ rekwizycyjny wyraził zgodę na potrącenie przyznanej kwoty ze środków należnych ze sprzedaży paliwa. B Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, w którym zakwestionowała możliwość dokonania potrącenia przyznanej dozorcy należności ze środków należnych ze sprzedaży zajętego mienia. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 102 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1. Ponieważ powołana ustawa nie określa sposobu, w jaki organ powinien wypłacić wynagrodzenie dozorcy, potrącenie należnej kwoty ze środków uzyskanych ze sprzedaży zajętego mienia jest dopuszczalne. Wydatki związane z wykonywaniem nadzoru oraz wynagrodzenie za sprawowany dozór, do zwrotu których zobowiązany jest organ egzekucyjny (rekwizycyjny), mieszczą się w katalogu kosztów egzekucyjnych, korzystają więc z pierwszeństwa zaspokojenia na podstawie art. 115 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Dozorca nie ponosi ryzyka związanego z prowadzeniem egzekucji. Należne dozorcy zwrot wydatków oraz wynagrodzenie stanowią niezbędny wydatek organu egzekucyjnego związany z dokonywaniem czynności egzekucyjnej (rekwizycyjnej) podobnie jak np. koszty dojazdu. Obowiązkiem organu było obliczyć i uiścić na rzecz dozorcy całą należną mu kwotę. Spółka wniosła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu Spółka zarzuciła naruszenie art. 102 u.p.e.a. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu Spółka podniosła, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera przepisu, który umożliwiałby dokonanie potrącenia kwoty należnej dozorcy z tytułu wykonywania dozoru ze środków uzyskanych ze sprzedaży zajętego mienia. Skoro brak jest przepisu pozwalającego na kompensatę należności dozorcy, to zasada działania na podstawie przepisów prawa, wynikająca z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, stała na przeszkodzie wyrażeniu przez organ zgody ma dokonanie takiej kompensaty. Obowiązkiem organu egzekucyjnego, w tym i rekwizycyjnego, było pobranie pełnej należności za sprzedane w drodze egzekucji ruchomości a następnie rozliczenie uzyskanej kwoty zgodnie z kolejnością określoną w art. 115 u.p.e.a. Zgoda na dokonanie kompensaty może bezpodstawnie uprzywilejować dozorcę w sytuacji, gdy kwota uzyskana ze sprzedaży zajętego mienia nie wystarczy na pokrycie całości kosztów egzekucyjnych. Taką interpretację popiera zdaniem strony art. 64c § 11 u.p.e.a., w myśl którego jeżeli czynności egzekucyjne powodujące powstanie kosztów, o których mowa w art. 64 § 1 pkt 2-6 i § 6, zostały dokonane przez więcej niż jeden organ egzekucyjny lub rekwizycyjny, uzyskane z tego tytułu środki pieniężne rozdziela się między te organy w proporcji odpowiadającej stosunkowi wyegzekwowanych przez nie kwot do kwot wyegzekwowanych w całym postępowaniu egzekucyjnym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. W rozpatrywanej sprawie nie jest kwestionowane prawo dozorcy do uzyskania zwrotu wydatków związanych z dozorem i wynagrodzenia za dozór, ani też wysokość przyznanej dozorcy z tego tytułu należności. Spór dotyczy natomiast sposobu uiszczenia przyznanego wynagrodzenia oraz zwrotu wydatków. Strona kwestionuje bowiem możliwość uiszczenia wskazanej należności przez jej potrącenie ze środków uzyskanych ze sprzedaży zajętego mienia. Wskazać należy, że zgodnie z art. 102 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Z przepisu tego wynika, że z chwilą ustania dozoru dozorca nabywa uprawnienie do żądania wynagrodzenia oraz przyznania zwrotu wydatków poniesionych w związku z wykonywanym dozorem. Słusznie wskazał organ odwoławczy, że dozorca nie ponosi ryzyka związanego z prowadzoną egzekucją. Zwrot wynagrodzenia za dozór następuje w momencie wykazania koniecznych wydatków poniesionych przez dozorcę w stosunku do danego mienia. W sytuacji, gdy kwota wynagrodzenia oraz zwrotu wydatków jest naliczona poprawnie, a konieczność dokonania czynności, których ta kwota dotyczy nie budzi wątpliwości, organ egzekucyjny (rekwizycyjny) jest zobowiązany uiścić dozorcy należne wynagrodzenie oraz dokonać zwrotu wydatków bez względu na to, na jakim etapie znajduje się postępowanie egzekucyjne i czy doprowadziło ono do wyegzekwowania zaległości. Nie ma podstaw, aby zwlekać z wypłatą należności dozorcy do czasu zakończenia postępowania egzekucyjnego. Będąc jednym z elementów kosztów egzekucyjnych należność, o której mowa w art. 102 § 2 u.p.e.a., podlega zaspokojeniu w pierwszej kolejności na podstawie art. 115 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Nie ma przy tym znaczenia, w jaki sposób uiszczenie należności nastąpi, tj. czy w formie gotówkowej czy też bezgotówkowej. Potrącenie jest jedną z powszechnie stosowanych form wykonywania zobowiązań i może mieć zastosowanie także w ramach postępowania egzekucyjnego. Powoływany przez stronę skarżącą art. 64c § 11 u.p.e.a. nie miał w sprawie zastosowania. Przepis ten dotyczy podziału kwoty uzyskanej z egzekucji prowadzonej przez więcej niż jeden organ egzekucyjny lub rekwizycyjny, dokonanego celem pokrycia poniesionych przez te organy kosztów egzekucyjnych i w żaden sposób nie ogranicza uprawnienia dozorcy do uzyskania pełnej kwoty tytułem zwrotu wydatków związanych z dozorem oraz wynagrodzenia za dozór. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.