I SA/Gd 362/16
WyrokWSA w Gdańsku2016-05-18
Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Irena Wesołowska, Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej, dokonane dorosłemu domownikowi (żonie adresata), który podjął się oddania pisma adresatowi, jest skuteczne w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Doręczenie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej dorosłemu domownikowi, który podjął się oddania pisma adresatowi, jest skuteczne, jeśli potwierdzenie odbioru zawiera odpowiednią adnotację. Zwrotne potwierdzenie odbioru, jako dokument urzędowy, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, a strona skarżąca nie przedstawiła dowodu przeciwnego obalającego ten fakt. W związku z tym, organ egzekucyjny miał podstawy do określenia wysokości nieprzekazanej kwoty.Stan faktyczny
Skarżący M.A. kwestionował postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o określeniu wysokości nieprzekazanej przez skarżącego jako dłużnika zajętej wierzytelności. Skarżący zarzucał wadliwość doręczenia zawiadomień o zajęciu wierzytelności, w tym zarzuty dotyczące podpisu na potwierdzeniu odbioru oraz skuteczności doręczenia zastępczego żonie. Organy administracji uznały doręczenia za skuteczne, opierając się na dokumentach urzędowych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 maja 2016 r. sprawy ze skargi M.A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 stycznia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 12 listopada 2015r., którym określono wysokość nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności - "A" M.A. kwoty w wysokości [...] zł zajętej przez organ egzekucyjny z tytułu wzajemnych umów korporacyjnych, obecnych i przyszłych rozliczeń pomiędzy ww. podmiotem a zobowiązanym J.A.
W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego J.A. W jego toku - na podstawie art. 89 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), dalej -organ egzekucyjny wystawił następujące zawiadomienia o zajęciach egzekucyjnych u dłużnika zajętej wierzytelności - "A" M.A.:
- nr [...] z dnia 10.10.2005 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z tytułu obecnych i przyszłych rozliczeń (data doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności: 13.10.2005 r.);
- nr [...] z dnia 12.06.2012 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z tytułu umów kooperacyjnych, wystawionych faktur i wzajemnych rozliczeń finansowych (data doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności: 13.07.2012 r.);
- nr [...] z dnia 20.06.2012 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z tytułu wzajemnych umów kooperacyjnych, obecnych i przyszłych rozliczeń (data doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności: 26.06.2012 r. - w trybie . art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego);
- nr [...] z dnia 10.07.2012 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z tytułu wzajemnych umów kooperacyjnych, obecnych i przyszłych rozliczeń (data doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności: 16.07.2012 r.);
- nr [...] z dnia 16.10.2012 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z tytułu wzajemnych umów kooperacyjnych, obecnych i przyszłych rozliczeń (data doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności: 19.10.2012 r.).
W zawiadomieniach tych zawarto wezwanie, by dłużnik zajętej wierzytelności w terminie 7 dni od dnia ich doręczenia złożył organowi egzekucyjnemu oświadczenie dotyczące tego, czy:
- uznaje zajęte wierzytelności zobowiązanego;
- przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętych wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania;
- w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajęte wierzytelności.
W związku z brakiem odpowiedzi na wezwanie Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia 21.01.2013 r. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego o przeprowadzenie kontroli prawidłowości realizacji zajęcia egzekucyjnego.
Mając na uwadze ustalenia kontroli, Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowieniem z dnia 12.11.2015 r., w którym określił wysokość nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności - "A" M.A. kwoty w wysokości 646.068,66 zł zajętej przez organ egzekucyjny z tytułu wzajemnych umów korporacyjnych, obecnych i przyszłych rozliczeń pomiędzy ww. podmiotem a zobowiązanym J.A.
Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem prawnym, M.A. złożył zażalenie, podnosząc, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem:
- art. 40 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 46 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że podpis złożony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zawiadomienia nr [...] z dnia 12.06.2012 r. oraz zawiadomienia nr [...] z dnia 10.07.2012 r. był podpisem strony, a w konsekwencji naruszenie art. 89 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie, że zostało skutecznie dokonane zajęcie wierzytelności pieniężnej zobowiązanego J.A.;
- art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że nastąpiło skuteczne doręczenie zastępcze zawiadomienia nr [...] z dnia 20.06.2012 r., które zostało odebrane przez A.A., a w konsekwencji naruszenie art. 89 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie, że zostało skutecznie dokonane zajęcie wierzytelności pieniężnej zobowiązanego J.A.;
- art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 77 § 1 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie przez organ pierwszej instancji obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w celu ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a przede wszystkim zaniechanie ustalenia prawidłowości doręczenia zawiadomień: nr [...] z dnia 12.06.2012 r., nr [...] z dnia 10.07.2012 r., nr [...] z dnia 20.06.2012 r. poprzez zaniechanie przez organ pierwszej instancji wystąpienia do właściwego Urzędu Pocztowego celem zweryfikowania sposobu doręczeń ww. korespondencji. Nadto M.A. wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego w dziedzinie kryminalistycznego badania pisma i dokumentów celem stwierdzenia "własnoręczności podpisu" na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zawiadomień: nr [...] z dnia 12.06.2012 r. i nr [...] z dnia 10.07.2012 r. poprzez porównanie próbek pisma.
Uzasadniając utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, Dyrektor Izby Skarbowej przytoczył definicję legalną dłużnika zajętej wierzytelności oraz przytoczył treść art. 89, art. 71a § 9 u.p.e.a. Następnie wskazał, że w sprawie poza sporem pozostaje okoliczność przeprowadzenia u dłużnika zajętej wierzytelności M.A. kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego (m.in. dokonanego zawiadomieniami nr: [...] z dnia 12.06.2012 r., [...] z dnia 20.06.2012r., [...] z dnia 10.07.2012 r. zajęcia innych wierzytelności pieniężnych). Dowodem przeprowadzenia powyższych czynności jest - znajdujący się w aktach sprawy - protokół z dnia 27.03.2013 r., uzupełniony następnie protokołem z dnia 09.04.2013 r.
Następnie podkreślił, że wykładnia gramatyczna art. 71 a § 9 w zd. 1 u.p.e.a. nie daje jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, co oznacza użyty w tym przepisie zwrot "bezpodstawnie uchyla się". Według "Słownika Języka Polskiego" pod red. prof. M. Szymczaka (PWN W-wa 1978 r., t 1, s. 148). Bezpodstawny to: " ... nie mający podstawy; niesłuszny, (...) bez podstawy prawnej".
Zwrócił uwagę na zasadniczy cel postępowania egzekucyjnego, jakim jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku; pozycję prawną dłużnika zajętej wierzytelności, a w szczególności to, że w razie zajęcia wierzytelności, dłużnikowi nie wolno wypłacać zobowiązanemu zajętej kwoty, lecz jest on zobowiązany do jej przekazania organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności.
Wskazał, że organ egzekucyjny zajmując wierzytelność, wstępuje w prawa i obowiązki zobowiązanego. Fakt zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego nie zmienia zatem charakteru stosunku prawnego między dłużnikiem zajętej wierzytelności a zobowiązanym, w którego miejsce wstępuje organ egzekucyjny.
O braku bezpodstawności uchylania się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności można mówić jedynie w tych przypadkach, które umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela.
W przedmiotowym przypadku - co zostało ustalone w wyniku czynności kontrolnych - dłużnik zajętej wierzytelności potwierdził, że J.A. był jego podwykonawcą i w wyniku wzajemnej współpracy doszło do powstania między kontrahentami określonych zobowiązań pieniężnych. Zgodnie bowiem z oświadczeniem strony (stanowiącego załącznik do protokołu z dnia 09.04.2013 r.): "na podstawie analizy dokumentów księgowych (...) "A" M.A. winna wypłacić i wypłaciła na rzecz "B" J.A. następujące kwoty należności z tytułu wykonanych usług w poszczególnych latach: (...) - rok 2012 -993.182 - netto; - rok 2013 - 57.600 - netto.". Dyrektor Izby Skarbowej zważył jednocześnie, że M.A. na żadnym etapie postępowania nie podniósł okoliczności umożliwiających uznanie uchylania się od spełnienia świadczenia za niebezpodstawne. Wręcz przeciwnie — strona w rzeczonym oświadczeniu przyznała, iż spełniła należne zobowiązanemu świadczenie (w formie gotówkowej).
Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że strona jako uzasadnienie braku zastosowania się do dyspozycji art. 89 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podała wyłącznie okoliczność niedoręczenia jej zawiadomień nr: [...] z dnia 12.06.2012 r., [...] z dnia 10.07.2012 r., [...] z dnia 20.06.2012 r. Odnośnie zwrotnych potwierdzeń odbioru dot. dwóch pierwszych zawiadomień o zajęciach egzekucyjnych M.A. stwierdził, iż "nie jest w stanie odpowiedzieć, czy na ww. dokumentach widnieje jego podpis" (protokół z dnia 27.03.2013 r.). Natomiast w stosunku do trzeciego zawiadomienia strona wskazała, iż "zawiadomienie o zajęciu wierzytelności, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej, zostało doręczone dorosłemu domownikowi, najprawdopodobniej (...) żonie A.A. ". Jednocześnie dłużnik zajętej wierzytelności podniósł, iż na powyższym dokumencie brak adnotacji, że "żona moja podjęła się oddania pisma adresatowi", co powoduje, iż doręczenie jest wadliwe i nieskuteczne. Tożsame okoliczności zostały podniesione przez stronę w zażaleniu z dnia 25.11.2015 r.
W nawiązaniu do powyższego Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że zgodnie z art. 39 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. -Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Jak stanowi art. 42 § 1 ww. ustawy, pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania (art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego).
W ocenie organu odwoławczego doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomień nr: [...] z dnia 12.06.2012 r., [...] z dnia 10.07.2012 r, [...] z dnia 20.06.2012 r. nastąpiło z poszanowaniem ww. przepisów prawnych. Dyrektor Izby zaznaczył, że zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529 ze zm.) potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego. To samo stanowił art. 45 uchylonej mocą przedmiotowego aktu prawnego ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. nr 189 poz. 1159 ze zm.). Zważyć w tym kontekście należy, iż stosownie do art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzanych przez organy jednostek organizacyjnych lub podmioty, w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia spraw wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4 (art. 76 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego).
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że ze znajdujących się w aktach sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, iż zawiadomienia nr: [...] z dnia 12.06.2012 r., [...] z dnia 10.07.2012 r. zostały doręczone osobiście adresatowi M.A. (co potwierdza złożony na nich podpis dłużnika zajętej wierzytelności) odpowiednio w dniach: 13.07.2012 r., 16.07.2012 r. Ponadto na zwrotnych potwierdzeniach odbioru przedmiotowych przesyłek - prócz podpisu strony - widnieje czytelna data doręczenia oraz został zaznaczony sposób doręczenia (zaznaczony kwadrat z opisem "adresat"). Natomiast ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia nr [...] z dnia 20.06.2012 r. wynika, że zawiadomienie to zostało doręczone żonie dłużnika zajętej wierzytelności – A.A. (na co wskazuje strona w protokole z dnia 27.03.2013r.) w trybie art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. dorosłemu domownikowi, który podjął się oddania przesyłki adresatowi. Na ww. zwrotnym potwierdzeniu odbioru, określając sposób doręczenia, zaznaczono kwadrat z opisem "pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, który podjął się oddania przesyłki adresatowi".
Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że z treści powołanego przepisu prawa nie wynika, iż norma prawna zawarta w nim wymaga, aby "podjęcie się oddania pisma adresatowi" miało formułę "wyraźnego oświadczenia, w którego treści powinna znaleźć się zgoda odbiorcy na przyjęcie pisma i zobowiązanie się do osobistego przekazania pisma adresatowi". Przepis ten nie wymaga stosowania tak sformalizowanego uzewnętrzniania gotowości przyjęcia pisma i podjęcia się oddania go adresatowi. Natomiast wystarczy, aby na podpisywanym przez osobę domownika potwierdzeniu odbioru pisma znajdowała się informacja, że doręczenie następuje, jeżeli osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi. Takie pokwitowanie jest wystarczającym dowodem podjęcia się oddania pisma adresatowi.
Odnosząc się natomiast do zawartego w zażaleniu wniosku o powołanie "biegłego sądowego w dziedzinie kryminalistycznego badania pisma i dokumentów celem stwierdzenia własnoręczności podpisu M.A. (...), organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W zakresie żądania przeprowadzenia dowodu przez stronę art. 78 § 1 tejże stanowi, że żądanie to należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Niemniej w myśl art. 78 § 2 powołanej ustawy, organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie istnieją podstawy do nieuwzględnienia żądania strony w tym zakresie. Okoliczność doręczenia ww. zawiadomień o zajęciach egzekucyjnych jest bowiem potwierdzona dowodami mającymi moc dokumentów urzędowych, tj. zwrotnych potwierdzeń odbioru ww. przesyłek.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M.A. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, podnosząc zarzuty identyczne jak podniesiono w złożonym odwołaniu. Skarżący wniósł także o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego w dziedzinie kryminalistycznego badania pisma i dokumentów celem stwierdzenia "własnoręczności podpisu" na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zawiadomień: nr [...] z dnia 12.06.2012 r. i nr [...] z dnia 10.07.2012 r. poprzez porównanie próbek pisma.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) i art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest nieuzasadniona albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do tego, czy w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy zaistniały przesłanki do skierowania do skarżącego jako dłużnika zajętej wierzytelności postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty w wymiarze 646.068,66 zł.
Tytułem wstępu wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z treścią art. 89 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Jednocześnie wraz z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego czy: a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, i c) w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność (art. 89 § 3 pkt 1 u.p.e.a.). Równocześnie organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też nią rozporządzać (art. 89 § 3 pkt 2 u.p.e.a.).
W myśl art. 91 u.p.e.a., jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności uchyla się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, mimo że wierzytelność została przez niego uznana i jest wymagalna, stosuje się odpowiednio przepisy art. 71 b u.p.e.a.
Zgodnie z art. 71b u.p.e.a., jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, zajęta wierzytelność albo część wierzytelności może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a. Tytuł wykonawczy wystawia organ egzekucyjny, który dokonał u dłużnika zajętej wierzytelności zajęcia wierzytelności.
Przepis art. 71a § 9 zdanie pierwsze u.p.e.a. stanowi, iż jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty.
Z przepisu tego wynika zatem, że przesłankami do określenia dłużnikowi wysokości nieprzekazanych (organowi egzekucyjnemu) wierzytelności przysługujących zobowiązanemu są: 1) fakt ich zajęcia przez organ egzekucyjny (w stosownym trybie); 2) bezpodstawne uchylanie się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.
W rozpoznawanej sprawie skarżący kwestionuje prawidłowość i skuteczność doręczenia zawiadomień nr: [...] z dnia 12.06.2012 r., [...] z dnia 10.07.2012 r., [...] z dnia 20.06.2012 r. Odnośnie zwrotnych potwierdzeń odbioru dot. dwóch pierwszych zawiadomień o zajęciach egzekucyjnych skarżący stwierdził, że "nie jest w stanie odpowiedzieć, czy na ww. dokumentach widnieje jego podpis" (protokół z dnia 27.03.2013 r.). Natomiast w stosunku do trzeciego zawiadomienia wskazał, iż "zawiadomienie o zajęciu wierzytelności, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej, zostało doręczone dorosłemu domownikowi, najprawdopodobniej (...) żonie A.A. ". Jednocześnie skarżący podniósł, że na powyższym dokumencie brak adnotacji, że "żona moja podjęła się oddania pisma adresatowi", co powoduje, iż doręczenie jest wadliwe i nieskuteczne.
W tym miejscu przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2014r.,poz.1619 ze zm.), dalej Kpa organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. -Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Jak stanowi art. 42 § 1 Kpa, pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania (art. 43 Kpa).
Zgodzić należy się z organem odwoławczym, że doręczenie skarżącemu zawiadomień nr: [...] z dnia 12.06.2012 r., [...] z dnia 10.07.2012 r, [...] z dnia 20.06.2012 r. nastąpiło zgodnie z przytoczonymi przepisami. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529 ze zm.) potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego. Identyczną treść zawierał art. 45, uchylonej mocą przywołanego aktu prawnego, ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. nr 189 poz. 1159 ze zm.).
Stosownie do art. 76 § 1 Kpa, poświadczenia odbioru przesyłek, jako dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Dowód taki może być obalony przez dowód przeciwny. Skarżący nie przedstawił dowodu, który by obalał twierdzenia o doręczeniu przesyłek. Ze znajdujących się w aktach sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, że zawiadomienia nr: [...] z dnia 12.06.2012 r., [...] z dnia 10.07.2012 r. zostały doręczone osobiście adresatowi M.A. (co potwierdza złożony na nich podpis dłużnika zajętej wierzytelności) odpowiednio w dniach: 13.07.2012 r., 16.07.2012 r. Okoliczność doręczenia przesyłek adresatowi potwierdza także zaznaczony przez doręczyciela sposób doręczenia (zaznaczony kwadrat z opisem "adresat") opatrzony jego podopisem oraz datą. Skarżący nie twierdzi przy tym, że nie podjął osobiście tej korespondencji, a wyłącznie wskazuje, że nie jest w stanie odpowiedzieć czy na dokumentach tych widnieje jego podpis, co w świetle informacji umieszczonych na zwrotnym poświadczeniu odbioru przez doręczyciela, pozostaje wyłącznie gołosłownym twierdzeniem.
Skoro zatem okoliczność doręczenia ww. zawiadomień o zajęciach egzekucyjnych została potwierdzona dowodami mającymi moc dokumentów urzędowych, tj. zwrotnych potwierdzeń odbioru ww. przesyłek, a skarżący nie przedstawił dowodu przeciwnego, to wniosek skarżącego o powołanie "biegłego sądowego w dziedzinie kryminalistycznego badania pisma i dokumentów celem stwierdzenia własnoręczności podpisu M.A. (...), trafnie organ odwoławczy uznał za nieuzasadniony. Jeśli chodzi o powtórzenie tego wniosku w skardze do Sądu, to zauważyć trzeba, że w myśl art. 106 § 1 p.p.s.a. Sąd może przeprowadzić wyłącznie dowody uzupełniające z dokumentów.
Oceniając skuteczność doręczenia zawiadomienia nr [...] z dnia 20.06.2012 r. zauważyć trzeba, że zawiadomienie to zostało doręczone żonie skarżącego – A.A. (czego skarżący nie kwestionuje) w trybie art. 43 Kpa, tj. dorosłemu domownikowi, który podjął się oddania przesyłki adresatowi. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, stanowiącym dokument urzędowy, co wyżej wyjaśniono, określając sposób doręczenia, doręczyciel zaznaczył kwadrat z opisem "pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, który podjął się oddania przesyłki adresatowi".
Trafnie przy tym wywodzi organ odwoławczy, że z treści art. 43 Kpa nie wynika, aby "podjęcie się oddania pisma adresatowi" miało formułę "wyraźnego oświadczenia, w którego treści powinna znaleźć się zgoda odbiorcy na przyjęcie pisma i zobowiązanie się do osobistego przekazania pisma adresatowi". Przepis ten nie wymaga stosowania tak sformalizowanego uzewnętrzniania gotowości przyjęcia pisma i podjęcia się oddania go adresatowi. Natomiast wystarczy, aby na podpisywanym przez osobę domownika potwierdzeniu odbioru pisma znajdowała się informacja, że doręczenie następuje, jeżeli osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi. Takie pokwitowanie jest wystarczającym dowodem podjęcia się oddania pisma adresatowi.
Uznając, że zaskarżone postanowienie w przedstawionych warunkach faktycznych i prawnych nie naruszało prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wobec braku podstaw do usunięcia zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, na mocy art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło