I SA/Gd 366/18
PostanowienieWSA w Gdańsku2018-09-05
Skład orzekający: Sędzia NSA Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braki nie zostały uzupełnione w zakreślonym terminie, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braki nie zostały uzupełnione w zakreślonym terminie, podlega pozostawieniu bez rozpoznania zgodnie z art. 257 PPSA. Przepisy te są restrykcyjne i nie dopuszczają swobody sądu w tym zakresie. W przypadku uchybienia terminowi do uzupełnienia braków, referendarz sądowy prawidłowo pozostawia wniosek bez rozpoznania, a sąd utrzymuje w mocy takie zarządzenie.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPPr. Referendarz sądowy wezwał spółkę do uzupełnienia braków formalnych formularza w określonym terminie pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Mimo kolejnych wezwań i wniosków o przedłużenie terminu, braki nie zostały usunięte. W konsekwencji referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Spółka wniosła sprzeciw, zarzucając naruszenie przepisów PPSA. Sąd utrzymał w mocy zarządzenie referendarza.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 5 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w G. od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 31 lipca 2018 r. pozostawiającego bez rozpoznania wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umożliwienia zapoznania się z dokumentami postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
Wnioskiem, złożonym na formularzu PPPr w dniu 18 maja 2017 r., skarżąca "A" Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w G. zwróciła się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 24 maja 2017 r. zobowiązano wnioskodawczynię do wypełnienia lub zakreślenia zgodnie z treścią pouczenia rubryk o numerach: 2.7 oraz od 5 do 13 w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Pismem z dnia 16 czerwca pełnomocnik spółki wniósł o przedłużenie terminu do wykonania zarządzenia o co najmniej 14 dni. Powyższy wniosek został złożony, albowiem w wezwaniu błędnie pouczono pełnomocnika o możliwości przedłużenia terminu do wykonania zarządzenia.
W związku z powyższym pismem z dnia 9 lipca 2018 r. ponownie wezwano pełnomocnika spółki do wykonania zarządzenia.
Powyższe wezwanie pełnomocnik strony odebrał w dniu 23 lipca 2018 r., jednakże braki formularza nie zostały usunięte, natomiast do akt sprawy złożono kolejny wniosek o przedłużenie terminu do uzupełniania formularza PPPr.
Zarządzeniem z dnia 31 lipca 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy wskazując, że strona nie usunęła braków formalnych wniosku złożonego na urzędowym formularzu PPPr pomimo skutecznego doręczenia wezwania jej pełnomocnikowi.
Od powyższego zarządzenia, w ustawowym terminie pełnomocnik skarżącej wniósł sprzeciw zarzucając, że zarządzenie zostało wydane z naruszeniem art. 257 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie przyznania prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sprzeciw wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako "p.p.s.a"), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Konsekwencją wynikającą z przepisu art. 260 p.p.s.a. jest to, iż orzeczenie sądu wydane w następstwie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego, jest prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia.
Stosownie do art. 252 § 2 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Z kolei przepis art. 257 p.p.s.a., stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Przytoczone powyżej przepisy są restrykcyjne, nie pozostawiają sądowi administracyjnemu żadnej swobody, czy też możliwości odstępstwa od ustalonej przez prawodawcę procedury w powyższym zakresie.
W ocenie sądu z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że spółka nieprawidłowo wypełniła rubryki formularza PPPr: 2.7 oraz od 5 do 13. W związku z powyższym prawidłowo została zobowiązana w wezwaniu z dnia 9 lipca 2017 r. do ich uzupełnienia poprzez ich wypełnienie lub wykreślenie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Podkreślenia wymaga, że termin do usunięcia braków formalnych formularza PPPr jest terminem ustawowym, wynikającym z art. 49 § 1 p.p.s.a., który nie może zostać przedłużony.
Uchybienie polegające na błędnym pouczeniu pełnomocnika strony (wezwanie z dnia 28 maja 2018 r.) nie miało wpływy na podjęte rozstrzygnięcia, albowiem zostało ono zniwelowane poprzez ponowne wystosowanie wezwania z prawidłowym pouczeniem. Tym samym podniesiony przez pełnomocnika zarzut, że wezwanie było nieprawidłowe okazał się bezzasadny.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy musi przybrać formę określoną przepisami i zostać wypełniony w prawidłowy sposób, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Właściwe wezwanie do usunięcia braków formularza zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 23 lipca 2018 r. Strona skarżąca we wskazanym siedmiodniowym terminie, który upływał w dniu 30 lipca 2018 r. nie uzupełniła braków formularza. W tej sytuacji prawidłowo referendarz sądowy pozostawił wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło