I SA/Gd 368/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. M. W. wnioskiem z dnia 25 marca 2013 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną oraz trójką dzieci (małoletnią córką oraz dwojgiem uczących się dzieci konkubiny), źródłem utrzymania pięcioosobowej rodziny są dochody osiągane przez wnioskodawcę ze stosunku pracy w wysokości około 5.600 zł netto miesięcznie, przyznane dzieciom konkubiny świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie po 350 zł miesięcznie oraz zasiłek rodzinny wypłacany w kwocie 115 zł, konkubina wnioskodawcy pozostaje bez pracy, wnioskodawca i konkubina są współwłaścicielami nieruchomości rolnej o powierzchni 2.5 ha, z której prowadzona jest egzekucja (na nieruchomości ustanowiono hipotekę na rzecz ZUS), nie posiadają innego majątku, w tym przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro i zasobów pieniężnych, wnioskodawca posiada zaległości wobec ZUS, których spłata w lipcu 2012 r. rozłożona została na raty (przy czym nie podał miesięcznej ich wysokości). W uzasadnieniu wskazał, że w związku z prowadzoną w latach poprzednich egzekucją komorniczą, aby zapewnić środki na utrzymanie rodziny, zmuszony był do zaciągania kredytów i pożyczek. Nadto, na podstawie dokumentów przedłożonych przez skarżącego do sprawy I SA/Gd 300/12 ustalono, że średnie miesięczne koszty związane z bieżącym utrzymaniem rodziny wnioskodawcy, do których zaliczono opłaty za energię elektryczną, czynsz za najem mieszkania (wraz z odstępnym) oraz usługi telekomunikacyjne wynoszą około 1.400 zł. Zaległości wnioskodawcy wobec ZUS, objęte układem ratalnym, na dzień 11 kwietnia 2012 r. wynosiły 46.343,32 zł (wraz z odsetkami za zwłokę). Z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek (w tym od pracodawcy), wnioskodawca miesięcznie dokonywał spłat w łącznej kwocie około 1.342 zł. Przedstawiony we wniosku stan dochodów i majątku wnioskodawcy nie budzi wątpliwości, gdyż korzystał on z instytucji prawa pomocy w innych sprawach zawisłych przed tut. Sądem, w których udokumentował swoje możliwości płatnicze. Pomimo zadeklarowania przez skarżącego aktualnie osiąganych przez niego dochodów ze stosunku pracy w wyższej kwocie (5.600 zł) aniżeli we wnioskach o przyznanie prawa pomocy złożonych w sprawach I SA/Gd 23/13 i I SA/Gd 24/13 (5.250 zł), to przyjąć należało, że na dzień wydania niniejszego postanowienia jego sytuacja finansowa nie uległa znacznej poprawie. Wobec powyższego uznano, że wnioskodawca wykazał zasadność złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W tak ustalonym stanie faktycznym przyjąć należało, że nie ma on realnych możliwości poniesienia pełnych kosztów sądowych. Za taką oceną przemawia przede wszystkim wysokość miesięcznych dochodów pięcioosobowej rodziny, które po uwzględnieniu bieżących kosztów utrzymania, w przeliczeniu na jednego jej członka, wynoszą około 1.000 zł; pod uwagę wzięto obciążenia związane ze spłatą pożyczek i kredytów, jak również brak majątku i oszczędności. Dokonując oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy uwzględniono podnoszoną przez niego (i udokumentowaną przy sprawie I SA/Gd 300/12) okoliczność, że w związku z zadłużeniem wobec ZUS, urzędu skarbowego zaciągał on pożyczki (kredyty), aby zaspokoić koszty utrzymania swojego i rodziny oraz by móc spłacić swoje dotychczasowe zobowiązania wobec pożyczkodawców. Z tych wszystkich względów uznano, że skarżący spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.