I SA/Gd 37/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. N. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 18 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę S. N. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 27 listopada 2014 r. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 4 grudnia 2014 r. skarżący zwrócił się przyznanie mu prawa pomocy przez ustanowienie adwokata. Dnia 29 grudnia 2014 r. (data stempla pocztowego) skarżący nadesłał kolejny wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata. W pierwszej kolejności należy wskazać, że postanowieniem z dnia 29 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Okoliczność ta ma istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek, w świetle których dokonywana jest ocena zasadności wniesionego przez stronę żądania o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Nadmienić przy tym należy, że ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W świetle powyższego oceny zasadności złożonego wniosku o ustanowienie pełnomocnika dokonano w oparciu o przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że osobie fizycznej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na podstawie złożonych przez skarżącego oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów znajdujących się już w aktach sprawy, referendarz sądowy ustalił, że skarżący jest osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu, wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, jego majątek stanowi dom o powierzchni 67,90 m2, którego jest współwłaścicielem w części ½, skarżący utrzymuje się samodzielnie z emerytury w kwocie 1.764 zł, miesięczne koszty jego utrzymania, do których zaliczył opłaty za media, wydatki na wyżywienie, używanie samochodu, a także na pomoc, której udzielają mu osoby trzecie, określił na kwotę 1.360-1.380 zł, pozostałą część dochodu skarżący wydatkuje na zakup leków i leczenie. W świetle dokonanych ustaleń referendarz sądowy stwierdził, że skarżący wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy; obecnie nie ma on realnych możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego z wyboru. Dokonując oceny zasadności przedmiotowego żądania referendarz sądowy wziął również pod uwagę pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w postanowieniu z dnia 4 sierpnia 2014 r. (sygn. akt II FZ 1072/14; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; www.orzeczenia.nsa.gov.pl) przyznającym skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał bowiem, że sytuacja wnioskodawcy – osoby po amputacji kończyny, poruszającej się przy pomocy protezy – winna być postrzegana jako szczególna. Sytuacja ta powoduje m.in., że prawdopodobieństwo poniesienia przez wnioskodawcę nagłych, nieprzewidywalnych wydatków koniecznych dla utrzymania sprawności ruchowej jest znacząco większa niż w przypadku osoby pełnosprawnej znajdującej się w podobnej sytuacji materialnej. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.