I SA/Gd 373/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. Ż. na czynności Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 30 stycznia 2017 r. R. Ż. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę z "wnioskiem o wyeliminowanie tytułu wykonawczego z obrotu prawnego oraz zwrot ściągniętych w toku egzekucji kwot". Do skargi załączono tytuł wykonawczy z dnia 25 listopada 2016 r. oraz pismo z dnia 13 grudnia 2016 r. skierowane do Dyrektora Izby Celnej, w którym sformułowano zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 3 lutego 2017 r., skargę R. Ż. przekazano według właściwości Dyrektorowi Izby Celnej. Następnie pismem z dnia 17 lutego 2017 r. organ administracji przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku powyższą skargę wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie przez stronę skarżącą środków zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej zwanej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Na podstawie zaś art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Stosownie natomiast do art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Warunkiem decydującym o skutecznym złożeniu skargi do Sądu jest zatem wyczerpanie wszystkich możliwych, służących skarżącemu środków zaskarżenia. Rozpoznając skargę sąd administracyjny obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy sprawa, w której została wniesiona skarga, jest sprawą określoną w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Spełnienie tego wymogu powoduje konieczność rozważenia, czy dopuszczalność skargi uwarunkowana jest zachowaniem określonego trybu postępowania oraz, czy taki tryb przed wniesieniem skargi został wyczerpany, czy skargę wniosła legitymowana do tego osoba. W niniejszej sprawie z treści skargi wynika, że jej przedmiotem nie jest jakiekolwiek ostateczne postanowienie organu egzekucyjnego, lecz szeroko rozumiane czynności egzekucyjne Dyrektora Izby Celnej w związku z nieuregulowaniem przez R. Ż. zaległości w podatku akcyzowym. Czynności te zaś nie mieszczą się w katalogu spraw, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, tj. wymienionych w art. 3 p.p.s.a. Organ nie rozstrzygnął bowiem żadnej sprawy administracyjnej, nie wydał decyzji administracyjnej ani postanowienia, mogącego być w tej sprawie przedmiotem skargi. Podjęte przez organ czynności egzekucyjne nie były również aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wobec powyższego czynności te nie mogą być przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Podnieść również należy, że stosownie do art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 599), wszczęcie egzekucji następuje na podstawie tytułu wykonawczego na wniosek uprawnionego wierzyciela. Tytuł wykonawczy stanowiący podstawę egzekucji administracyjnej, jest dokumentem urzędowym niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia tegoż postępowania. Dokument ten nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wystawiony tytuł wykonawczy nie mieści się w katalogu spraw na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, tj. art. 3 p.p.s.a. Nie rozstrzyga on żadnej sprawy administracyjnej, nie jest decyzją administracyjną ani postanowieniem, jak również nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 30 marca 2009 r., II SA/Sz 149/09, postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 10 lutego 2011 r., II SA/Ol 61/11, dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sporządzony według ustalonego wzoru tytuł wykonawczy zawiera - stosownie do przepisu art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - adresowane do zobowiązanego pouczenie o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, których podstawy zostały wyczerpująco wymienione w jej art. 33. Zgłoszone przez zobowiązanego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego rozpatruje organ egzekucyjny w trybie określonym przepisem art. 34 ww. ustawy, to jest po uzyskaniu stanowiska wierzyciela wyrażonego w formie postanowienia, na które służy zażalenie do organu wyższego stopnia. Uzyskawszy stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, na które to postanowienie zobowiązanemu przysługuje zażalenie. Wniesienie zażalenia na takie postanowienie otwiera drogę do rozpatrzenia zarzutów przez organ wyższego stopnia, a następnie - w przypadku jego nieuwzględnienia - dopuszczalnym czyni wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Dopiero ostateczne rozstrzygnięcie organu administracyjnego, wydane na skutek zgłoszonych zarzutów, może stanowić podstawę skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Tymczasem, jak wynika z przekazanych do kontroli Sądu akt administracyjnych, pismo R. Ż. z dnia 13 grudnia 2016 r., w którym sformułował zarzuty, dotyczące prowadzonego postępowania egzekucyjnego, zostało przekazane wierzycielowi, tj. Dyrektorowi Izby Celnej. Wierzyciel do dnia 17 lutego 2017 r. nie zajął stanowiska w zakresie złożonych zarzutów, a organ egzekucyjny nie mógł więc wydać postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów. Zważywszy zatem, że kontrola legalności działalności podjętej przez organ administracji publicznej w zakresie dotyczącym wystawienia tytułów wykonawczych stanowiących podstawę wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej dokonać się może jedynie w drodze szczególnego środka zaskarżenia, jakim jest zgłoszenie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a następnie złożenia zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego uznającego te zarzuty za nieuzasadnione, co w rozpatrywanej sprawie nie miało jeszcze miejsca, wniesioną w tejże sprawie skargę o wyeliminowanie z obrotu prawnego przez sąd administracyjny tytułu wykonawczego uznać należało za niedopuszczalną, co w konsekwencji rodzi konieczność jej odrzucenia. Konkludując, skarga R. Ż. nie może zostać rozpoznana merytorycznie. Podstawową bowiem przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, skargę odrzucił, ponieważ jej wniesienie było niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w pkt od 1-5 powołanego artykułu.