I SA/Gd 378/21
WyrokWSA w Gdańsku2021-07-27
Skład orzekający: Alicja Stępień, Małgorzata Gorzeń, Krzysztof Przasnyski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy może odmówić zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, opierając się wyłącznie na formalnym wpisie w rejestrze REGON dotyczącym przeważającego kodu PKD, pomimo przedstawienia przez przedsiębiorcę dowodów na faktyczne prowadzenie działalności zgodnej z kodem PKD uprawniającym do zwolnienia?Ratio decidendi
Organ rentowy nie może odmówić zwolnienia z obowiązku opłacania składek, opierając się wyłącznie na formalnym wpisie w rejestrze REGON, jeśli przedsiębiorca przedstawi dowody na faktyczne prowadzenie działalności zgodnej z kodem PKD uprawniającym do zwolnienia. Wpis w rejestrze REGON ma charakter domniemania, które można obalić dowodem przeciwnym, a celem przepisów o wsparciu jest pomoc przedsiębiorcom faktycznie poszkodowanym przez pandemię.Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił G.W. zwolnienia z obowiązku opłacania składek za okres od grudnia 2020 r. do stycznia 2021 r., uznając, że jej przeważająca działalność gospodarcza (kod PKD 45.32.Z) nie uprawnia do tego świadczenia. Skarżąca podniosła, że jej faktyczną i przeważającą działalnością jest gastronomia (kod PKD 5610A), a wpis w CEIDG jest błędny. Organ podtrzymał swoje stanowisko, opierając się na danych z rejestru REGON na dzień 30 listopada 2020 r. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorstw przyłączył się do sprawy, wskazując na błędną wykładnię przepisów przez organ i naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.),, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lipca 2021 r. sprawy ze skargi G.W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 1 marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 grudnia 2020 roku do dnia 31 stycznia 2021 roku uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z dnia 1 marca 2021 r. znak [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił G.W. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.
Organ stwierdził, że na dzień 30 listopada 2020 r. w Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej jako przeważający rodzaj działalności skarżącej figurowała działalność oznaczona kodem PKD 45.32.Z, który - w świetle § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz.U. z 2021 r. poz. 152), zwanego dalej rozporządzeniem, nie uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania składek.
G.W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję, podnosząc, że od 2012r. prowadzi działalność gospodarczą stanowiącą wyłącznie działalność gastronomiczną z kodem PKD 5610A, a wskazany w CEIDG numer PKD 45.32.Z jest błędny i jest wynikiem niedopatrzenia. Został on zmieniony w dniu 28 grudnia 2020r. Na dowód skarżąca dołączyła do skargi dokumenty w postaci oświadczenia biura rachunkowego oraz PIT-36L za 2017 i 2018 rok.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że skarżąca dopiero w dniu 28 grudnia 2020r. dokonała zmiany wpisu w CEIDG poprzez dodanie kodu PKD 56.10.A i wskazanie go jako przeważającej działalności gospodarczej, zamiast kodu PKD 45.32.Z. Oznacza to, że na dzień 30.11.2020r. skarżąca nie posiadała PKD uprawniającego do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Przedstawione przez skarżącą dowody nie potwierdzają, z jakiego tytułu skarżąca osiągała przychody i czy stanowiły one w przeważającej części przychody z działalności gospodarczej sklasyfikowanej pod kodem 56.10.A.
Pismem z dnia 7 czerwca 2021 r. o wstąpieniu do postępowania na prawach strony zawiadomił Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorstw. Rzecznik uznał, że organ dokonał błędnej wykładni § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia, poprzez oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na literalnym brzmieniu tych przepisów, z pominięciem celów ustawy o COVID-19, a tym samym uznanie, że skarżąca nie jest przedsiębiorcą spełniającym kryteria do otrzymania wnioskowanej pomocy. Jakkolwiek adresatem normy zawartej w § 10 ust. 1 są przedsiębiorcy prowadzący na dzień 30.11.2020r. działalność oznaczoną według PKD jako rodzaj przeważającej działalności 56.10.Z, to sposób weryfikacji określony w ust. 3 wskazanego paragrafu, odwołujący się jedynie do rejestru REGON, odczytywany literalnie, może wykluczać z możliwości uzyskania pomocy przedsiębiorców, którzy rzeczywiście taką działalność prowadzą. Zdaniem Rzeczniczka, przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w ww. przepisie może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, tj. danych pozyskanych przez Zakład z rejestru podmiotów REGON.
Ponadto, zdaniem Rzecznika, zaskarżona decyzja narusza również art. 107 § 3 k.p.a., nie zawiera bowiem należytego uzasadnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszym rzędzie wskazać należy, że choć skargę Skarżący skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (zresztą zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji) to właściwym do jej rozpoznania jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, co wynika z rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. z 2020 r., poz. 1773). Zgodnie z § 1 pkt 2 lit. b) tego aktu, na podstawie art. 13 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), Prezydent RP zarządził, że rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842, z późn. zm.) - przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Brzmienie tego przepisu ustalone zostało na mocy rozporządzenia z dnia 4 marca 2021r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. z 2021 r. poz.426). Zmiana weszła w życie z dniem 16 marca 2021 r. Stosownie do § 2 rozporządzenia zmieniającego, sprawy, o których mowa w § 1 pkt 2 lit. b) zmienianego rozporządzenia, w których skargi zostały wniesione przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia i postępowanie nie zostało zakończone, rozpoznaje wojewódzki sąd administracyjny właściwy w rozumieniu niniejszego rozporządzenia, z wyjątkiem spraw, w których wyznaczono termin posiedzenia.
W analizowanym przypadku skarga datowana jest na 12 marca 2021 r. Organ za pośrednictwem którego została złożona zasadnie zatem przekazał ją do rozpoznania wraz z odpowiedzią na skargę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, tj. sądowi, na którego obszarze właściwości Skarżący zamieszkuje.
Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym, zgodnie z zarządzeniem Sędziego wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) i § 1 pkt 1 i 2 zarządzenia nr 49 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2020 r. w sprawie odwoływania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV – 2. Mając na uwadze rozwój epidemii, przyjąć należy, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących. Dodatkowo nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, toteż sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Przechodząc do meritum sprawy podkreślenia wymaga, że dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej jako "p.p.s.a."). Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie doszło do obu wymienionych rodzajów naruszenia prawa.
Stosownie do treści § 10 ust. 1 rozporządzenia, płatnika składek prowadzącego na dzień 30 listopada 2020 r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie, stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.1.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres.
W myśl § 10 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wsparcia, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w § 10 ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r. Wykazanie tej okoliczności leży zatem po stronie organu. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie poza powołaniem się na istnienie określonego wpisu nie załączono do akt administracyjnych żadnego dokumentu z którego okoliczność taka wynikałyby. Brak wykazania tej okoliczności przez organ orzekający powoduje, że sąd nie jest w stanie zweryfikować prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia w sprawie. Brak załączenia do akt sprawy dowodu potwierdzającego okoliczność, że skarżąca prowadziła działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD nr 45.32.Z powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji celem uzupełnienia tego braku postępowania.
Nawet jednak gdyby ta okoliczność była wykazana, zaskarżona decyzja nie mogłaby się ostać, albowiem zasadny jest zarzut dotyczący błędnej wykładni wskazanych przepisów. Sąd podziela w tym względzie pogląd prawny wyrażony m.in. w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 334/21 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl), przyjmując za własną przedstawioną tam argumentację.
Z brzmienia § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia wynika, że normodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w opłacaniu składek przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż). Treść tego przepisu wskazuje, że omawiana ulga przysługuje przedsiębiorcom rzeczywiście prowadzącym określone w nim rodzaje działalności. Jest w nim bowiem mowa o "płatniku składek prowadzącym działalność", "jako przeważający rodzaj działalności". Sprecyzowanie rodzajów tych działalności nastąpiło natomiast poprzez wskazanie określonych kodów PKD. Nastąpiło to jednak w sposób abstrakcyjny, w oderwaniu od cech konkretnego płatnika, domagającego się zwolnienia.
W § 10 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wsparcia normodawca zdecydował się natomiast na wprowadzenie środka dowodowego o charakterze formalnym, za pomocą którego ma nastąpić ustalenie przez organ rozpatrujący daną sprawę, rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności ("oceny spełnienia warunku dokonuje się na podstawie") przez podmiot domagający się zwolnienia. Środek ten ma charakter domniemania prawnego zakładającego, że wpis w rejestrze podmiotów REGON odpowiada stanowi rzeczywistemu. Przedmiotowe domniemanie nie ma jednak charakteru niewzruszalnego (niepodważalnego). Postępowanie w sprawie przedmiotowej ulgi prowadzone jest na zasadach określonych w przepisach KPA (zob. art. 31zq ust. 7 i ust. 8 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842, z późn. zm.), a zgodnie z art. 76 § 3 KPA dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu.
Dane pozyskiwane przez ZUS, w trybie określonym w art. 31 zo ust. 11 ustawy z 2 marca 2020 r. mają wprawdzie charakter urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 KPA (zob. art. 43 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej - Dz.U. z 2020 r. poz. 443 ze zm.) i są dla Zakładu wiążące, niemniej jednak przepisy ustawy z 2 marca 2020 r. nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 KPA. Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w § 10 ust. 1 rozporządzenia jako przeważającą (ten warunek ulgi ma charakter materialnoprawny i nie podlega modyfikacji), może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, a więc odnośnie środka dowodowego określonego w § 10 ust. 2 rozporządzenia, tj. danych pozyskanych przez Zakład z rejestru podmiotów REGON i podważyć w niebudzący wątpliwości sposób aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON odnośnie stanu faktycznego, w jakim się znajduje. Obalenie domniemania podlegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez Zakład z rejestru podmiotów REGON.
Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona bezwzględnie od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie mające na celu uproszczenie postępowania w przedmiocie ulgi (sens domniemania polega na istnieniu dużego stopnia prawdopodobieństwa, że w razie stwierdzenia faktu wskazanego w przesłance domniemania prawdziwy jest fakt określony we wniosku domniemania). Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy jednak do strony inicjującej postępowanie administracyjne.
Dokonując wykładni powyższych przepisów ZUS powinien uwzględnić zasady wspólne dla systemu prawnego w Rzeczypospolitej Polskiej, jakie wiążą się z wartością demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Ten sam wymóg powinien przyświecać ustawodawcy podczas konstruowania regulacji normatywnych. Pomoc, o jakiej mowa, na gruncie niniejszej sprawy, powinna być kierowana do podmiotów, które rzeczywiście prowadziły określony w § 10 ust. 1 rozporządzenia rodzaj działalności gospodarczej (co też w treści tego przepisu uczyniono), a nie (tylko) tym, które legitymują się określonym rodzajem wpisu wyłącznie o formalnym charakterze (o znaczeniu dla statystyki publicznej), niezależnie od tego, czy działalność taką faktycznie prowadziły.
Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego – por. art. 3 ustawy o statystyce publicznej (ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej - Dz.U. z 2020 r. poz. 443 ze zm.). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on więc stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak natomiast wyjaśnił Sąd Najwyższy, m.in. w wyrokach z 7 stycznia 2013 r., sygn. II UK 142/12 i 23 listopada 2016 r., sygn. II UK 402/15, oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu.
W świetle powyższego należy więc uznać, że pomoc, o jakiej mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia, nie powinna trafiać do podmiotów, które mimo legitymowania się odpowiednim wpisem w rejestrze nie prowadzą działalności określonych w tych przepisach jako przeważająca. Nie można jej także przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności tej wymienionej w § 10 ust. 1 rozporządzenia, rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana.
Nie można również przy wykładni przepisów § 10 ust. 1 rozporządzenia tracić z pola widzenia tego, że zasadniczym celem rozwiązań prawnych wprowadzonych m.in. w zakresie zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek było udzielenie wsparcia najbardziej poszkodowanym przedsiębiorcom działającym w branżach, które znalazły się w trudnej sytuacji w związku z nowym zasadami bezpieczeństwa, czy też ponoszących koszty związane z obostrzeniami sanitarnymi. Zgodzić się należy z Rzecznikiem MiŚP, że z uwagi na cel ustawy, organy powinny dążyć do udzielania pomocy wszystkim przedsiębiorcom, którzy rzeczywiście, a nie tylko formalnie spełniają kryteria do uzyskania pomocy. W ocenie Sądu, pozbawienie tego wsparcia jedynie z uwagi na fakt, że przedsiębiorca nie uaktualnił na dzień 30 listopada 2020 r. w odpowiedniej rubryce w ewidencji CEiDG kodu działalności gospodarczej, którą prowadzi faktycznie jako działalność przeważającą, kłóci się z konstytucyjnymi wartościami demokratycznego państwa prawnego, równości i niedyskryminacji. Poprzestanie na językowej wykładni omawianych przepisów może doprowadzić do sytuacji, że pomoc otrzymają przedsiębiorcy, którzy mają wpisany kod PKD – jako rodzaj przeważającej działalności wymieniony w art. 31zo ust. 10 ustawy – choć rzeczywiście nie prowadzą przeważającej działalności w zakresie objętym tym kodem.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejsze sprawy stwierdzić należy, że w jej ramach organ, bazując na informacjach zamieszczonych w rejestrze REGON choć nie wykazał tego stosownymi dokumentami, stwierdził, kierując się domniemaniem z § 10 ust. 2 rozporządzenia, że skarżąca nie prowadziła, jako przeważającego, tego rodzaju działalności, który uprawniałby ją do uzyskania zwolnienia ze składek, mimo że we wniosku wskazała kod PKD 5610A. W tej więc sytuacji nie sposób jest więc przyjąć, że brak wpisania działalności mającej przeważający charakter w rejestrze REGON, wyklucza definitywnie skarżącą z ubiegania się o przyznanie zwolnienia, niezależnie od tego czym w rzeczywistości się zajmowała. Przepis § 10 ust. 1 rozporządzenia stanowi bowiem o faktycznie prowadzonej działalności jako warunku uprawniającym danego przedsiębiorcę do uzyskania pomocy, regulowanej tym przepisem.
Skarżąca do skargi dołączyła dowody wskazujące na prowadzenie przez nią deklarowanej działalności gospodarczej uprawniającej uzyskanie zwolnienia. W związku z powyższym stwierdzić należy, że wydając zaskarżoną decyzję organ - ZUS, dopuścił się naruszenia nie tylko prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (§ 10 ust. 1 rozporządzenia) ale również przepisów prawa procesowego (art. 7 i art. 77 § 1 KPA) poprzez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego niezbędnego do podjęcia rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy w sprawie niezbędne było przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy Skarżąca faktycznie wykonuje działalność gospodarczą pod wskazanym we wniosku kodem PKD 5610A, który to kod PKD uprawnia Przedsiębiorcę do skorzystania z prawa do omawianego zwolnienia.
W ponownie przeprowadzonym postepowaniu ZUS, zgodnie z warunkami zwolnienia ze składek, o których mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia ustali rzeczywisty rodzaj prowadzonej przez skarżącą działalności, mający dla niej charakter przeważający, na podstawie wszelkich dopuszczalnych i zdatnych do ustalenia tego rodzaju okoliczności środków dowodowych. W tym zakresie odniesie się, w sposób jasny i rzeczowy, również do przedłożonych przez skarżącą dowodów w tym zakresie. Następnie zaś, w przypadku stwierdzenia, że przeważająca działalność, prowadzona przez skarżącą, uprawnia ją do uzyskania zwolnienia, odniesie się do zasadności jej wniosku, w kontekście pozostałych przesłanek uzyskania tego rodzaju ulgi.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.
Wyrok nie zawiera rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, ponieważ skarżąca nie była reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, a sprawa sądowa zainicjowana skargą z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. była wolna od kosztów sądowych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło