I SA/Gd 379/16
WyrokWSA w Gdańsku2016-05-25
Skład orzekający: Krzysztof Przasnyski, Małgorzata Gorzeń, Elżbieta Rischka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, w szczególności dotyczące wymogu przestrzegania prawidłowego doboru i następstwa roślin uprawianych w plonie głównym, przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin z różnych grup, z wyłączeniem roślin wieloletnich, w ramach pakietu rolnośrodowiskowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, w tym wymóg przestrzegania prawidłowego doboru i następstwa roślin w ramach pakietu rolnośrodowiskowego. Stwierdzono, że skarżący nie spełnił wymogu zastosowania co najmniej trzech gatunków roślin z różnych grup, z wyłączeniem roślin wieloletnich, na działce rolnej nr [...], co skutkowało zastosowaniem sankcji i pomniejszeniem należnej płatności. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.Stan faktyczny
Rolnik L.W. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015. Organ I instancji przyznał płatność, ale pomniejszył ją z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości w doborze roślin na jednej z działek oraz mniejszą powierzchnię niż zadeklarowana na innych. Organ II instancji utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Rolnik zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając błędną wykładnię prawa i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących płodozmianu. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 maja 2016 r. sprawy ze skargi L.W. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia 18 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej oddala skargę.
W dniu 21.04.2015 r. Pan L. W., działając jako rolnik, wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 (PROW 2007-2013), deklarując pakiet 1. Zrównoważony sposób gospodarowania wariant 1.1. Zrównoważony sposób gospodarowania na powierzchni 23,32 ha, a także do pakietu 8 Ochrona gleb i wód, wariant 8.3.1 Międzyplon ścierniskowy na powierzchni 12,96 ha, wnosząc o płatność w wysokości 5184,00 zł. Do wniosku rolnik załączył materiał graficzny oraz informację dotyczącą działek deklarowanych do płatności.
Decyzją z dnia 26.10.2015 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 12426,20 zł, w tym z tytułu:
Pakietu 1 - Zrównoważony sposób gospodarowania
Wariant 1.1 - Zrównoważony sposób gospodarowania o stawce 360,00 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 22,35 ha/rok, kwotę w wysokości 7242,20 zł
Pakiet 8 - Ochrona gleb i wód
Wariant 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy o stawce 400,00 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 12,96 ha/rok, kwotę w wysokości 5184,00 zł.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż powierzchnia zadeklarowana, na jakiej realizowano wariant 1.1 Zrównoważony sposób gospodarowania wynosiła 23,32 ha. Z uwagi na zadeklarowanie na działkach rolnych C1 i F1 rośliny w plonie głównym z grupy upraw trwały użytek zielony, do których płatność w ramach wariantu 1.1 Zrównoważony system gospodarowania nie przysługuje, powierzchnia uwzględniona w ramach ww. wariantu wyniosła 22,35 ha. Dodatkowo organ wskazał, iż w trakcie kontroli administracyjnej na działkach ewidencyjnych nr [...] (7,80 ha) i [...] (0,30 ha) stwierdzono powierzchnię mniejszą od zadeklarowanej, tj. odpowiednio 7,79 ha i 0,28 ha. Łączna powierzchnia wykluczona z płatności wyniosła 0,03 ha. Stosując wykładnię art. 18 ust. 6 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011, str. 8, z późn. zm.) organ I instancji wskazał, iż jeżeli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność, a obszarem stwierdzonym wynosi do 0,10 ha, to płatność przysługuje do powierzchni deklarowanej.
Ponadto organ szczegółowo wyliczył działki rolne w ramach wariantu 1.1 Zrównoważony sposób gospodarowania oraz wskazał na działkę rolną [...] o powierzchni 2,23 ha, na której stwierdzono brak przestrzegania prawidłowego doboru i następstwa roślin uprawianych w plonie głównym, przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy roślin, z wyłączeniem roślin wieloletnich. Stwierdzono bowiem, że rolnik zastosował uprawę z dwóch grup upraw, tj. mieszankę wieloletnią traw z motylkowatymi oraz mieszankę strączkowo-zbożową. W związku z powyższym w stosunku do działki rolnej [...] stwierdzono nieprawidłowość S1 i określono procentowy poziom zmniejszenia, który odpowiada stosunkowi powierzchni działki rolnej ze stwierdzoną nieprawidłowością do powierzchni wszystkich gruntów ornych, na których powinny być przestrzegane wymogi w ramach realizowanego pakietu, zgodnie z § 38 ust. 3 rozporządzenia z 2013 r. Konsekwencją stwierdzonych nieprawidłowości było nałożenie sankcji w odniesieniu do działki rolnej [...] w wysokości 9,99%. Biorąc pod uwagę powyższe płatność w ramach wariantu 1.1 Zrównoważony sposób gospodarowania przyznano do powierzchni 22,35 ha. W odniesieniu do wariantu 8.3.1 Międzyplon ścierniskowy powierzchnia zadeklarowana, jak i stwierdzona wyniosła 12,96 ha. Decyzja została doręczona dnia 23.01.2015 r.
W dniu 09.11.2015 r.(data stempla pocztowego) skarżący złożył, w ustawowym terminie, odwołanie, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż zdaniem strony doszło do zastosowania błędnej wykładni prawa. Biorąc pod uwagę powyższe rolnik wyjaśnił, iż działka rolna [...] była obsiana w latach 2010, 2011, 2012, 2014 i 2015 mieszanką traw z koniczyną. Podkreślił, iż rok poprzedzający (złożenie wniosku) uwzględniany jest również przy tworzeniu płodozmianu. Rolnik podkreślił, iż przynależność gatunków uprawnionych do grup upraw nie była regulowana prawnie na dzień przystąpienia do programu rolnośrodowiskowego, tj. w roku 2011. W kontekście powyższego stwierdził, iż powszechnie obowiązującymi prawami Rzeczpospolitej Polskiej są Konstytucja, ustawy, rozporządzenia oraz ratyfikowane umowy międzynarodowe. Zdaniem strony tabela grup upraw nie mieści się w żadnej z ww. kategorii praw. W rezultacie rolnik zwrócił się o przyznanie płatności w ramach pakietu 1.1 Zrównoważony sposób gospodarowania, również do działki rolnej [...] o powierzchni 2,23 ha, w kwocie zwiększonej o 802,80 zł. Do odwołania rolnik załączył kopię płodozmianu na lata 2010-2015.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia 18 stycznia 2016 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść mających zastosowanie w sprawie przepisów oraz wyjaśnił, że rozstrzygnięcie było konsekwencją stwierdzonej nieprawidłowości na działce rolnej [...], na której stwierdzono nieprzestrzeganie prawidłowego doboru i następstwa roślin i w związku z tym określono procentowy poziom zmniejszenia, który odpowiada stosunkowi powierzchni działki rolnej ze stwierdzoną nieprawidłowością do powierzchni wszystkich gruntów ornych, na których powinny być przestrzegane wymogi w ramach realizowanego pakietu. W takich okolicznościach, właściwą podstawą prawną do oceny zaistniałej sytuacji w roku 2015 jest przepis § 38 rozporządzenia z 2013 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 361 ze zm. poz. 1312), który dotyczy oceny działań rolnika w przeciągu całego okresu realizacji pakietu. Chodzi tu o takie działania, które były wymagane i pod rządem rozporządzenia z roku 2011 i pod rządem rozporządzenia z roku 2013.
Ponadto na przyznaną kwotę płatności w pomniejszonej wysokości wpływ miały również nieprawidłowości stwierdzone w wariancie 1.1 Zrównoważony sposób gospodarowania na działkach rolnych [...] oraz [...] polegające na zadeklarowaniu w plonie głównym rośliny z grupy upraw sadowniczych lub TUZ. Wobec tego powierzchnia do realizacji pakietu 1.1. Rolnictwo zrównoważone na tych działkach nie została uwzględniona w naliczeniu.
Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji prawidłowo zastosował obowiązujące przepisy prawa materialnego. Obowiązujące regulacje prawne jednoznacznie określają szczegółowe warunki, które muszą być spełnione dla skorzystania przez rolnika z pomocy finansowej w ramach Programu rolnośrodowiskowego, objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, pozostające w zgodzie z przepisami Unii Europejskiej. W konsekwencji niedopuszczalne jest stosowanie odstępstw od określonych normami powszechnie obowiązującymi wymogów. Z kolei gdyby organ uznał argumentację skarżącego i przyznał płatność rolnośrodowiskową w zakresie w jakim rolnik obsiał grunty rolne w plonie głównym gatunkami roślin, które nie znajdują się w załączniku nr 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, decyzja taka niewątpliwie wydana byłaby w kwestionowanej części z naruszeniem prawa.
Po przeanalizowaniu całego materiału dowodowego i zarzutów organ odwoławczy nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia, ponieważ nie stwierdzono uchybień ani nieprawidłowości wobec materiału zgromadzonego podczas postępowania. W rezultacie, w ocenie organu II instancji rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia 26.10.2015 r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 jest prawidłowe.
W skardze na rozstrzygnięcie organu odwoławczego złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi strona stwierdziła, że zastosowanie zmianowania upraw polowych na działce [...] w przypadku traw wieloletnich z motylkowatymi drobnonasiennymi odpowiada uprawie wieloletniej.
Na działce w czasie trwania trzeciego roku zastosowany został zabieg uprawowy, zgodny z zasadami poprawnej agrotechniki, gdzie po wykonaniu zabiegu jako roślina podporowa wysiana została mieszanka strączkowo-zbożowa, aby zapewnić możliwość poprawnego wzrostu odnowionej uprawy mieszanki traw wieloletnich z motylkowatymi drobnonasiennymi. Mieszanka strączkowo-zbożowa w płodozmianie musiała zostać określona jako uprawa główna, ponieważ plon został zebrany z tej uprawy. Można więc określić, że w trakcie trwania zobowiązania, przez wszystkie pięć lat mieszanka trawa wieloletnich z motylkowatymi drobnonasiennymi była uprawiania na działce [...].
Dodatkowo skarżący zauważył, że nigdzie prawnie nie jest określone, że działanie w ciągu trzech lat w ciągłości daje inne rezultaty niż odnowienie traw w trakcie trzeciego roku i ponowny ich wzrost w trakcie dwóch kolejnych lat a także zaznaczył, że przynależność gatunków uprawianych do grup upraw na rok 2011 nie były regulowane prawnie na dzień przystąpienia do programu rolnośrodowiskowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie w toku postępowania administracyjnego dokonano weryfikacji prawidłowego doboru i następstwa roślin w ciągu całego okresu trwania programu, stwierdzając uchybienia w tym zakresie na działce rolnej nr [...] o pow. 2,23 ha. Ustalono, że na działce rolnej [...], na powierzchni 2,23 ha rolnik zadeklarował:
- w roku 2011 - mieszankę wieloletnią traw z motylkowatymi,
- w roku 2012 - mieszankę wieloletnią traw z motylkowatymi,
- w roku 2013 - mieszanka strączkowo-zbożowa,
- w roku 2014 - mieszankę wieloletnią traw z motylkowatymi,
- w roku 2015- mieszankę wieloletnią traw z motylkowatymi. W rezultacie zestawienie deklaracji rolnika na przestrzeni lat 2011-2015 wskazuje jednoznacznie na uprawę dwóch grup upraw. Powyższe potwierdza również załączona do odwołania z dnia 09.11.2015 r. (data stempla pocztowego) kopia płodozmianu na lata 2011-2015.
Powtórzyć należy za organem odwoławczym, że w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm., dalej jako "rozporządzenie"), wskazano dla Pakietu I Rolnictwo zrównoważone: 1. Przestrzeganie prawidłowego doboru i następstwa roślin uprawianych w plonie głównym, przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy roślin z wyłączeniem roślin wieloletnich.
Natomiast zgodnie z § 26 ust. 1 rozporządzenia, rolnik realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej. W przedmiotowej sprawie terminem rozpoczęcia 5 letniego okresu zobowiązania jest dzień 15 marca 2011 r. Zatem organ weryfikując przestrzeganie wymogu prawidłowego doboru i następstwa roślin uprawianych w plonie głównym, przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy roślin, z wyłączeniem roślin wieloletnich, dokonuje weryfikacji roślin od dnia 15.03.2011, tj. od dnia daty rozpoczęcia pięcioletniego zobowiązania. W rezultacie nie można przyjąć stanowiska strony, iż skoro w roku 2010 do roku 2012 działka rolna [...] była obsiana mieszanką traw z koniczyną, to tym samym został spełniony jest warunek uprawy trzech grup upraw.
Sankcyjnie więc oceniono naruszenie zasady zmianowości odnośnie działki rolnej [...], której nieprawidłowość dotyczyła. W związku z faktem, iż w stosunku do działki rolnej [...] stwierdzono nieprawidłowość S1 zasadnie określono procentowy poziom zmniejszenia (9,99%), który odpowiada stosunkowi powierzchni działki rolnej ze stwierdzoną nieprawidłowością do powierzchni wszystkich gruntów ornych, na których powinny być przestrzegane wymogi w ramach realizowanego pakietu (22,32 ha - z uwzględnieniem powierzchni udowodnionej dla działek rolnych [...] 0,95 ha oraz [...] 3,60 ha) zgodnie z § 38 ust. 3 rozporządzenia.
W niniejszej sprawie, mając na uwadze datę złożenia przez skarżącego wniosku rolnośrodowiskowego za rok 2011 warunki i tryb przyznawania płatności rolnośrodowiskowej regulowały do 2012 r. przepisy rozporządzenia z 2009 r. tj. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33 poz. 262 ze zm. Nr 161, poz. 1286, Dz. U. z 2010 r. Nr 39, poz. 218 i Nr 76, poz. 500, Dz. U z 2011 r. Nr 55, poz. 289, Dz. U z 2011, Nr 96, poz. 560). Podstawowe wymogi przyznania płatności rolnośrodowiskowej ujęte zostały w § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia. Zaliczono do nich m. in. realizację przez rolnika 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz.UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn.zm.), obejmującego wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych oraz spełnienie warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określonych w rozporządzeniu (pkt 3 i 4).
Z kolei w § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazano, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe realizowane jest w ramach co najmniej jednego z pakietów wymienionych w pkt 1-9, w tym 1.1 Rolnictwo zrównoważone (pkt 1) oraz 8. Ochrona gleb i wód (pkt 8). Natomiast w załączniku nr 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zawarto wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów. Wśród nich dla pakietu 1.1, Rolnictwo zrównoważone w pkt 1 wskazano - wymóg przestrzegania prawidłowego doboru i następstwa roślin, przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy roślin, z wyłączeniem roślin wieloletnich. Dla pakietu 8 Ochrona gleb i wód dla wariantu 8.3 Międzyplon ścierniskowy przewidziano między innymi wymóg wykonania po zbiorze plonu głównego siewu roślin jarych jako międzyplonu ścierniskowego do dnia 30 września (VII ust. 3 pkt 1 załącznika nr 3). Ponadto w ust. 4 określono dla tego pakietu wskazano zakaz uprawy w międzyplonie lub wsiewce poplonowej roślin, do których uprawy może zostać przyznana specjalna płatność obszarowa do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, jeżeli w plonie głównym uprawiana była ta sama roślina.
Trzeba w związku z tym zauważyć, że w roku 2011 obowiązywał już wymóg prawidłowego doboru i następstwa roślin uprawianych w plonie głównym, przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy roślin, z wyłączeniem roślin wieloletnich. Nadto, treść tego wymogu (zawarta w załączniku nr 3) nie uległa, w dotyczącym przedmiotu sprawy zakresie, zmianie w stosunku do regulacji rozporządzenia z 2009 r. co powoduje, że rozporządzenie rolnośrodowiskowe z roku 2013 nie wprowadza żadnych zmian pogarszających czy zmieniających sytuację rolnika, ani też zmian pozwalających na odmienna ocenę sposobu realizacji pakietu w latach poprzednich.
W związku z powyższym nie są zasadne zarzuty zastosowania przez organy administracji błędnej wykładni prawa. Zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego w kwestii przyznania stronie płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości stwierdzić należy, że takie rozstrzygnięcie było konsekwencją stwierdzonej nieprawidłowości na działce rolnej [...], na której stwierdzono nieprzestrzeganie prawidłowego doboru i następstwa roślin i w związku z tym określono procentowy poziom zmniejszenia, który odpowiada stosunkowi powierzchni działki rolnej ze stwierdzoną nieprawidłowością do powierzchni wszystkich gruntów ornych, na których powinny być przestrzegane wymogi w ramach realizowanego pakietu. W takich okolicznościach, właściwą podstawą prawną do oceny zaistniałej sytuacji w roku 2015 jest przepis § 38 rozporządzenia z 2013 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 361 ze zm. poz. 1312), który dotyczy oceny działań rolnika w przeciągu całego okresu realizacji pakietu. Chodzi tu o takie działania, które były wymagane i pod rządem rozporządzenia z roku 2011 i pod rządem rozporządzenia z roku 2013.
Ponadto na przyznaną kwotę płatności w pomniejszonej wysokości wpływ miały również nieprawidłowości stwierdzone w wariancie 1.1 Zrównoważony sposób gospodarowania na działkach rolnych [...] oraz [...] polegające na zadeklarowaniu w plonie głównym rośliny z grupy upraw sadowniczych lub TUZ. Wobec tego powierzchnia do realizacji pakietu 1.1. Rolnictwo zrównoważone na tych działkach nie została uwzględniona w naliczeniu.
Wymaga przy tym podkreślenia, iż program rolnośrodowiskowy ma charakter wieloletni i beneficjent pomocy zobowiązany jest do jego realizacji w każdym kolejnym roku na uzgodnionych warunkach. Wywiązanie się z obowiązku stosowania określonych praktyk agrotechnicznych w jednym roku nie jest podstawą do uznania, że rolnik wywiązał się z zobowiązania dotyczącego tego roku. Wywiązanie się strony z obowiązków przyjętych w ramach programu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych musi być oceniane w okresie całego 5-letniego okresu zobowiązania.
Realizacja Programu rolnośrodowiskowego jest skomplikowanym procesem związanym z koniecznością zachowania szeregu wymogów, które dodatkowo często odmienne są dla różnych pakietów, a w ich ramach także odrębnych wariantów. Prawodawca dopuszcza realizowanie jednocześnie różnych pakietów, ale to rolnik musi odpowiednio rozważyć związane z tym konsekwencje i możliwość równoczesnego realizowania wymogów każdego z nich. W tym zakresie nie może budzić wątpliwości, iż czym innym może okazać się dobór roślin (dla których w rozporządzeniu przewidziano przyznanie płatności rolnośrodowiskowej) dla zastosowania w plonie głównym, a czym innym wybór roślin do zmianowania oraz właściwy dla danego wariantu dobór poplonu. Tak więc to producent rolny samodzielnie podejmuje decyzję jaki rodzaj upraw zastosuje w danym roku w plonie głównym na każdej z użytkowanych i zgłoszonych do Programu rolnośrodowiskowego działek rolnych, przy czym dla uzyskania płatności bezwzględnie kierować musi się wymogami obowiązujących przepisów prawa, które są wiążące także dla organów administracji publicznej.
W odniesieniu do wariantu 8.3.1 Międzyplon ścierniskowy w roku 2011 strona podjęła po raz pierwszy zobowiązanie na powierzchni 7,26 ha, na działkach ewidencyjnych nr [...], [...] oraz [...]. Ww. działki ewidencyjne w roku 2012 oprócz działki ewidencyjnej nr [...] zostały scalone odpowiednio na działki ewidencyjne nr [...] i [...]. Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 1 5 lit. a rozporządzenia, zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany, w szczególności gdy zmiana ta polega na zmianie miejsca uprawy roślin w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8, na inną roślinę, która może być uprawiana w ramach tego pakietu bez względu na zmianę realizowanego wariantu na inny wariant tego pakietu, lub zmianie wielkości obszaru, na którym jest uprawiana dana roślina w ramach pakietu 8 Ochrona wód i gleb jeżeli te rośliny będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej.
Sąd uznał zatem, że organy właściwie zweryfikowały uprawnienia strony w ramach realizowanego pakietu 8 Ochrona gleb i wód, wariantu 8.3.1 Międzyplon ścierniskowy, biorąc pod uwagę § 6 ust 1 pkt 5a rozporządzenia.
Równocześnie należy wskazać, iż powierzchnia uprawniona do płatności w ramach wariantu 1.1 Zrównoważony sposób gospodarowania i wariantu 8.3.1 Międzyplon ścierniskowy stwierdzona przez organ I instancji jest mniejsza niż zadeklarowana o 0,03 ha. Ustalenia te nie mają jednak wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie, gdyż rolnik otrzymał płatność rolnośrodowiskową na rok 2015 w ramach ww. wariantów zgodnie z art. 18 ust. 6 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., który stanowi, że jeśli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku, a obszarem stwierdzonym wynosi do 0,1 ha, to płatność przysługuje do powierzchni deklarowanej.
Wobec powyższego organ odwoławczy prawidłowo zastosował obowiązujące przepisy prawa materialnego. Obowiązujące regulacje prawne jednoznacznie określają szczegółowe warunki, które muszą być spełnione dla skorzystania przez rolnika z pomocy finansowej w ramach Programu rolnośrodowiskowego, objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, pozostające w zgodzie z przepisami Unii Europejskiej. W konsekwencji niedopuszczalne jest stosowanie odstępstw od określonych normami powszechni obowiązującymi wymogów. Z kolei gdyby organ uznał argumentację skarżącego i przyznał płatność rolnośrodowiskową w zakresie w jakim rolnik obsiał grunty rolne w plonie głównym gatunkami roślin, które nie znajdują się w załączniku nr 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, decyzja taka niewątpliwie wydana byłaby w kwestionowanej części z naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdzając tym samym wadliwości zaskarżonej decyzji i nie znajdując podstaw do jej uchylenia, na mocy art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło