I SA/Gd 380/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Asesor WSA Irena Wesołowska, Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi S. Sz. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 6 marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenie wpłaty na poczet zaległości podatkowej i kosztów upomnienia 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 listopada 2005 r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 100,00(sto 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Gd 380/06 U z a s a d n i e n i e Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem Nr [...] z dnia [...], po potrąceniu kosztów upomnienia w kwocie 8,80 zł dokonał zaliczenia wpłaty dokonanej przez podatnika S.Sz. w dniu 14 listopada 2005 r., w kwocie 110,00 zł na poczet podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2005 r., w kwocie 101,20 zł. Na powyższe postanowienie pan S.Sz. złożył zażalenie, zarzucając organowi podatkowemu pierwszej instancji naruszenie przepisu art. 62 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) poprzez zarachowanie części dokonanej przez podatnika wpłaty na koszty upomnienia. Zdaniem podatnika koszty upomnienia nie są podatnikiem, i nie są odsetkami od niezapłaconych podatków. Tak więc wskazana przez organ podatkowy podstawa prawna nie może być uzasadnieniem tegoż postanowienia i stąd wniosek o jego uchylenie. Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżonym postanowieniem z dnia [...[ Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Skarbowej, odwołując się do ustalonego stanu faktycznego sprawy, podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż zakwestionowanego zarachowania dokonano zgodnie z art. 62 ustawy - Ordynacja podatkowa. Dyrektor podniósł, iż podatnik nie wykonał ciążącego na nim obowiązku, nieuiszczając w terminie wpłaty na poczet podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2005 r., a zatem organ podatkowy pierwszej instancji był upoważniony - zgodnie z art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.), - do wysłania upomnienia przed wszczęciem egzekucji. Koszty wysłanego upomnienia - w myśl § 2 art. 15 cyt. powyżej ustawy egzekucyjnej - obciążają zobowiązanego i są pobierane na rzecz wierzyciela. Obowiązek uiszczenia tych kosztów powstaje z chwilą doręczenia upomnienia zobowiązanemu. Podatnik nie zgadzając się z postanowieniem organu odwoławczego wniósł na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, w której zawnioskował jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia organu podatkowego pierwszej instancji. Skarżący podtrzymał twierdzenie, iż podatna przez organy podatkowe podstawa prawna (art. 62 Ordynacji podatkowej) nie może być uzasadnieniem zaliczenia części dokonanej wpłaty na poczet podatku VAT, na konto kosztów upomnienia. Zdaniem skarżącego organ podatkowy pierwszej instancji rozliczając w ten sposób koszty upomnienia, w rezultacie reguluje niepodatkowe zobowiązania obywateli z pieniędzy wpłaconych na podatek, to jest z pieniędzy Skarbu Państwa. Ponadto skarżący zarzucił, iż przedmiotowe upomnienie zawiera oczywisty błąd bo wzywa do zapłaty 200 zł, podczas gdy na dzień 25 października 2005 r., należność wynosiła tylko 110,00 zł z uwagi na zaliczenie na poczet należności podatkowej za wrzesień 2005 r., nadpłaty w kwocie 90,00 zł z tytułu podatku VAT za lipiec 2005 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, albowiem jest zasadna. Trafnie podniósł skarżący, iż wskazany w podstawie prawnej badanych postanowień, przepis art. 62 ustawy - z dnia 29 sierpnia 1997 r., - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), nie uprawniał organów do rozliczenia kosztów upomnienia w wysokości 8,80 zł z wpłaty dokonanej przez skarżącego na poczet zaległości podatkowej w podatku VAT za miesiąc wrzesień 2005 r. Przepis art. 62 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa stanowi, że jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Z treści przytoczonego przepisu wynika wyraźnie, iż dotyczy on tylko zobowiązań podatkowych. Z jego treści nie można wywieść wniosku, iż regulacją tą ustawodawca objął również koszty upomnień. Koszty upomnień nie są regulowane przepisami ustawy - Ordynacja podatkowa. O kosztach tych stanowi ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968). Z przepisu art. 15 § 2 zd. 3 tej ustawy jednoznacznie wynika, że koszty upomnień podlegają ściągnięciu w trybie określonym dla kosztów egzekucyjnych. Oznacza to, że organ podatkowy nie może sam dokonać wyboru rozliczenia kosztów upomnienia. W przypadku nieuregulowania ich przez zobowiązanego dobrowolnie, organ może koszty te ściągnąć wyłącznie w trybie egzekucji administracyjnej. Z tych też względów Sąd uznał, iż badane w sprawie postanowienia organów podatkowych uchybiają prawu w sposób uzasadniający wyeliminowanie ich z obrotu prawnego i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku. DSz