I SA/Gd 384/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.M. na wezwanie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 16 grudnia 2013 r., nr [...], do złożenia informacji o wysokości obrotów uzyskanych w 2012 r. ze sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu wpis sądowy uiszczony od skargi w kwocie 200 zł (dwieście złotych). Pismem z dnia 16 grudnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał J.M. do przekazania, poprzez wypełnienie i złożenie załączonego do wezwania formularza, informacji o wysokości uzyskanych w roku 2012 przez Pana P.W. obrotów ze sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Jako podstawę prawną żądania organ wskazał art. 272 pkt 3, art. 155 i art. 280 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zwanej dalej O.p. W wezwaniu organ pouczył, że niezastosowanie się do wezwania może spowodować wszczęcie postępowania karnego skarbowego zgodnie z art. 83 Kodeksu karnego skarbowego. J.M. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez anulowanie powyższego wezwania, a następnie, po uzyskaniu odpowiedzi odmownej, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na to wezwanie, wnosząc o stwierdzenie bezskuteczności czynności (wezwania) i zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego, wezwanie wystawione zostało bez podstawy prawnej, rażąco naruszając art. 120 O.p. Jego zdaniem, skoro ani w postępowaniu podatkowym, ani w trakcie kontroli podatkowej, organ podatkowy nie może zmusić podatnika do złożenia oświadczenia (art. 180 § 2 O.p.), ani do złożenia zeznań (art. 199 O.p.), to tym bardziej uprawnienie takie nie przysługuje mu w toku czynności sprawdzających. Żaden przepis prawa podatkowego nie nakłada na podatników obowiązku deklarowania obrotu w zakresie sprzedaży konsumenckiej. Organ może ustalić wysokość tego obrotu w trakcie badania ksiąg w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej. Dopóki podatnik nie zawiadomi organu o powstaniu u niego obowiązku stosowania kasy rejestrującej, dopóty organ nie ma podstaw do prowadzenia czynności sprawdzających w przedmiocie tego obowiązku. Interes prawny skarżącego wymaga uzyskania potwierdzenia, że wezwanie nie wywoła skutków prawnych w postaci wszczęcia postępowania karnego skarbowego. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej odrzucenie wskazując, że zaskarżone wezwanie nie należy do żadnej z kategorii spraw poddanych kognicji sądu administracyjnego wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), w szczególności zaś nie jest aktem ani czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm. zwanej dalej "p.p.s.a."), dotyczy bowiem sprawy nie należącej do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji sądów administracyjnych został doprecyzowany w art. 3 § 2 p.p.s.a., w myśl którego, kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W niniejszej sprawie J.M. wniósł skargę na wezwanie organu podatkowego do przekazania, poprzez wypełnienie i złożenie załączonego do wezwania formularza, informacji o wysokości uzyskanych w roku 2012 obrotów ze sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Wezwanie to wystosowane zostało przez organ podatkowy w ramach czynności sprawdzających z powołaniem się na art. 272 pkt 3 O.p. Zgodnie z tym przepisem organy podatkowe pierwszej instancji, z zastrzeżeniem art. 272a, dokonują czynności sprawdzających, mających na celu ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami. Słusznie zauważył organ podatkowy w odpowiedzi na skargę, że wezwanie to nie należy do żadnej z kategorii spraw poddanych kognicji sądu administracyjnego wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., w szczególności zaś nie jest aktem ani czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. powinny mieć charakter indywidualny, tzn. powinny być skierowane do zindywidualizowanego adresata, znajdującego się w określonej sytuacji. Poza tym akty lub czynności muszą dotyczyć praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w tym przypadku chodzi o sytuację prawną, w której uprawnienia lub obowiązki wynikają bezpośrednio z przepisów prawa. Musi więc istnieć ścisły związek między aktem lub czynnością a uprawnieniem lub obowiązkiem danego podmiotu określonymi w przepisach prawa. Dany akt lub czynność powinien ustalać, stwierdzać, potwierdzać uprawnienia lub obowiązki określone w prawie lub ich odmawiać (T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005 ). Do istoty aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej należy bowiem to, że w sposób prawnie wiążący wpływają one na sytuację prawną konkretnego podmiotu tak, iż wywołują skutek prawny, jaki obowiązujące prawo wiąże z danym aktem lub czynnością. Konsekwencją aktu lub czynności jest wprowadzenie prawnie wiążącego elementu nowości normatywnej w sytuacji prawnej określonego podmiotu wyznaczanej jego uprawnieniami lub obowiązkami (por. Mariusz Bogusz, "Pojęcie aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 16 ust.1 pkt 4 ustawy o NSA", Samorząd Terytorialny 2000 r., Nr 1-2, str. 183). Powyższych wymagań charakteryzujących czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie spełnia zaskarżone w sprawie niniejszej wezwanie z dnia 16 grudnia 2013 r., nie ma ono bowiem charakteru czynności rozstrzygającej o uprawnieniach lub obowiązkach administracyjnoprawnych strony. Nie spowodowało ono określonych i konkretnych skutków w sytuacji prawnej skarżącego, zatem nie mogło ono zostać zakwalifikowane do aktów z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z tego względu istnienie podstawy prawnej do żądania od podatnika złożenia wyjaśnień w ramach czynności sprawdzających i ewentualny skutek niezastosowania się do tego wezwania w postaci poniesienia odpowiedzialności karnoskarbowej na podstawie art. 83 Kodeksu karnego skarbowego, nie mogą zostać poddane kontroli sądu administracyjnego w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę. O zwrocie wpisu sądowego od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.