I SA/Gd 385/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-07-25
Skład orzekający: Janina Guść, Marek Kraus, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał odwołanie podatnika, który w istocie wniósł o umorzenie zaległości podatkowej z uwagi na trudną sytuację materialną, zamiast formułować zarzuty przeciwko decyzji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył art. 220 § 1 Ordynacji podatkowej oraz zasady postępowania administracyjnego (art. 121 O.p.), ponieważ nie pouczył skarżącego o możliwości złożenia wniosku o umorzenie zaległości podatkowej na podstawie art. 67a O.p., mimo że pismo skarżącego zawierało elementy wskazujące na taki zamiar. Zamiast tego, organ potraktował pismo jako odwołanie, które nie spełniało wymogów formalnych, co doprowadziło do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Skarżący M.P. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta określającą wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2014 r. Skarżący w odwołaniu wskazywał na trudną sytuację materialną i prosił o umorzenie zaległości. Organ odwoławczy uznał, że zobowiązanie zostało określone prawidłowo, a okoliczności materialne nie stanowią podstawy do odstąpienia od jego ustalenia. Skarżący w skardze do WSA podtrzymał, że jego pismo było prośbą o umorzenie zaległości z uwagi na sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M.P. kwoty 159 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 grudnia 2016 r. sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za rok 2014 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. P. kwotę 159 (sto pięćdziesiąt dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 12 grudnia 2016 r., po rozpatrzeniu odwołania M. P. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 5 lutego 2016 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od środków transportowych, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji określił M. P. wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2014 r. w wysokości 3.960 zł.
W odwołaniu z dnia 5 marca 2016 r. M. P. oświadczył, że nie jest w stanie zapłacić wynikającego z decyzji zobowiązania, ponieważ zarabia około 1.500 zł miesięcznie, co nie wystarcza nawet na opłaty. Ponadto podatnik wskazał, że nie otrzymał zaległych wynagrodzeń za pracę, wykonywaną samochodem ciężarowym, bowiem dłużnik ogłosił upadłość.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ dokonał ponownej oceny stanu faktycznego sprawy pod kątem prawnopodatkowym stwierdzając, że podatnik nie złożył w wymaganym terminie deklaracji na podatek od środków transportowych za 2014 r., do czego był zobowiązany jako właściciel naczepy ciężarowej i ciągnika siodłowego.
Po wszczęciu postępowania podatkowego, na skutek wezwania organu I instancji,
w dniu 14 stycznia 2016 r. skarżący złożył niepodpisaną deklarację wraz z załącznikiem DT-1, wykazując w nim łączną wysokość zobowiązania w kwocie 3.690 zł, czyli
w kwocie ustalonej przez organ pierwszej instancji.
W konsekwencji, mając na uwadze postanowienia uchwały Rady Miasta [...] z dnia 28 listopada 2013 roku nr XLVI/1005/13 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych oraz treść art. 9 ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowe zobowiązanie zostało określone w prawidłowej wysokości, a podniesione w odwołaniu okoliczności nie stanowią przesłanki, która umożliwiałaby organowi odstąpienie od jego ustalenia.
W skardze na decyzję organu odwoławczego, M. P. podniósł, że pismo z dnia 5 marca 2016 r. stanowiło prośbę o ponowne rozpoznanie sprawy i umorzenie zaległości podatkowej z uwagi na trudną i niezawinioną przez podatnika sytuację materialną.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem art. 220 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 poz. 613 ze zm.), zwanej dalej O.p oraz zasad postępowania administracyjnego przewidzianych w art. 121 O.p. Zgodnie z art. 121 O.p.
§ 1. Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
§ 2. Organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania.
Skarżący w piśmie zatytułowanym "Odwołanie" nie podnosił żadnych zarzutów dotyczących zasadności i wysokości ustalonego zobowiązania podatkowego. Wskazywał on, że złożył prośbę o ponowne rozpatrzenie sprawy zapłaty podatku drogowego za rok 2014 i umorzenie tej zaległości, przytaczając jako powód trudną sytuację materialną, spowodowaną zaległościami kontrahentów w spłacie jego należności.
Zgodnie z art. 222 O.p. odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Pismo skarżącego mimo zatytułowania go odwołaniem i skierowania do organu odwoławczego, nie zwierało tych elementów. Istota żądania skarżącego zawarta w odwołaniu dotyczyła jego trudności w spłacie zobowiązania, spowodowanych sytuacją materialną i zawierała wniosek o umorzenie zaległości.
Instytucja umorzenia postępowania, podobnie jak inne ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, przewidziana jest w art. 67a O.p. Przepis ten stanowi, że
§ 1. Organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:
1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;
2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek;
3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
§ 2. Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa.
W niniejszej sprawie, z uwagi na treść wniesionego pisma, organ powinien pouczyć skarżącego o treści art. 67a O.p. i zakreślić termin do sprecyzowania czy złożone pismo stanowi odwołanie czy też wniosek o umorzenie zaległości podatkowej. Od wyjaśnień w tym przedmiocie zależeć bowiem winien dalszy tryb postępowania – bądź tryb odwoławczy, bądź tryb przewidziany w art. 67a § 1 pkt 3 O.p.
Jeżeli skarżący sprecyzuje wniosek jako wniosek o ulgę w spłacie zobowiązania podatkowego polegającą na jego umorzeniu, złożony wniosek podlegać będzie rozpoznaniu w trybie art. 67a § 1 pkt 3 O.p.
Natomiast, jeżeli skarżący wskaże, że jego wolą było wniesienie odwołania, winien on zgodnie z art. 222 O.p. w związku z art. 169 § 1 O.p. uzupełnić wniesione odwołanie przez wskazanie zarzutów przeciw decyzji.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozstrzygając sprawę organ, winien uwzględnić zawartą w mniejszym wyroku ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania.
W związku z uwzględnieniem skargi, Sąd na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w wysokości 159 zł, tytułem uiszczonego w sprawie wpisu sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło