I SA/Gd 387/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 listopada 2009 r. sprawy ze skargi I.K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 25 marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 oddala skargę. Pani I.K., działając jako producent rolny, wystąpiła w dniu 15 kwietnia 2008 r. do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych oraz płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, tzw. płatności zwierzęcej, na rok 2008. Wniosek dotyczący płatności zwierzęcej dotyczył powierzchni 58,11 ha. Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał wnioskodawczyni płatność do gruntów rolnych na rok 2008, w tym jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych zgodnie z wnioskiem, natomiast uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęcą) przyznał do powierzchni 12,3288 ha, w kwocie 4679,40 zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia w zakresie przyznania płatności zwierzęcej organ pierwszej instancji wskazał § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego (Dz.U. 2008r., Nr 44, poz. 265), zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 14 marca 2008 r.". Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r. w przypadku, gdy rolnik nie występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40, z późn. zm.) oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatność zwierzęca przysługuje mu, jeżeli w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie. Zgodnie natomiast z § 6 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 tego rozporządzenia w przypadku, o którym mowa w ust. 1, płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) według średniego stanu z okresu, o którym mowa w ust. 1, i współczynnika 0,3 oraz 50 % powierzchni zadeklarowanych w tym wniosku gruntów rolnych, do których jest przyznawana jednolita płatność obszarowa. Organ odwoławczy wskazał, że we wniosku strona zadeklarowała do jednolitej płatności obszarowej 65,91 ha, natomiast do płatności zwierzęcej 58,11 ha. Na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt oznakowanych wyliczona liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wyniosła 3,69863 DJP. Po uwzględnieniu warunków przyznania płatności zwierzęcej wymienionych w § 6 ww. rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r. płatność została naliczona do powierzchni 12,3288 ha wynikającej z ilorazu 3,69863 DJP i współczynnika 0,3. Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję. W uzasadnieniu podniosła, że przejęła gospodarstwo rolne po rodzicach na podstawie aktu notarialnego z dnia 4 lutego 2008 r. W dniu 7 lutego 2008 r. dokonała rejestracji stada i otrzymała numer ewidencyjny gospodarstwa. Pogłowie bydła nie uległo zmniejszeniu więc niezrozumiałym jest zmniejszenie płatności zwierzęcej w porównaniu do wysokości tej płatności, jaką w okresie wcześniejszym otrzymali rodzice strony. Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego nie przewiduje sytuacji przejmowania gospodarstw przez następców, co jest ze szkodą dla młodych adeptów rolnictwa. Płatność zwierzęca wyliczona w oparciu o § 6 pkt 1 rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r. jest nielogiczna, gdyż pozbawia młodych rolników prawa do pozyskania środków. Następca przejmuje gospodarstwo w pełnym biegu i nie powinno się stosować żadnych utrudnień. Zdaniem strony przepisy ustawy sprzeczne są ze zdrowym rozsądkiem. Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie z dnia 14 września 2009 r. organ przedstawił szczegółowo sposób wyliczenia DJP, załączając tabelę przeliczeniową oraz sześć zgłoszeń przemieszczenia bydła w związku ze sprzedażą bydła na rzecz skarżącej. Organ podniósł, że sposób wyliczenia DJP wynikał z iloczynu dni przebywania zwierzęcia w stadzie i współczynnika przeliczania sztuk rzeczywistych na DJP zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r. a następnie podzielonego przez 182 dni okresu rozliczeniowego (tj. od dnia 15 września 2007 r. do 14 marca 2008 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Stan faktyczny sprawy nie był sporny. Wynikało z niego, że skarżąca przejęła gospodarstwo rolne po rodzicach na podstawie aktu notarialnego z dnia 4 lutego 2008 r. W dniu 7 lutego 2008 r. dokonała rejestracji stada i otrzymała numer ewidencyjny gospodarstwa. W dniu 15 kwietnia 2008 r. po raz pierwszy wystąpiła do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz płatności zwierzęcej. Przedmiotem sporu stała się kwestia płatności zwierzęcej, która zdaniem strony została jej przyznana w zaniżonej wysokości. Powołaną przez organy podstawą prawną rozstrzygnięcia w tym zakresie był § 6 rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r. W pierwszej kolejności należy podnieść, że od 2007 r. zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności bezpośredniej i uzupełniającej (oraz innych płatności) reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2007 r., nr 35, poz. 217), zatytułowana w brzmieniu pierwotnym "o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej", zwana dalej "ustawą z dnia 26 stycznia 2007 r." Została ona zmieniona m.in. ustawą z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2009 r., nr 20, poz. 105). Jednakże w myśl art. 4 ustawy nowelizacyjnej do postępowań w sprawach przyznania płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej oraz płatności do pomidorów, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa nowelizacyjna weszła w życie w dniu 17 lutego 2009 r., natomiast decyzja ostateczna w niniejszej sprawie wydana została w dniu 25 marca 2009 r. Oznacza to, że zastosowanie w rozpatrywanej sprawie miały przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. oraz przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie, w brzmieniu obowiązującym przed omawianą nowelizacją. Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują płatności obszarowe uzupełniające do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. W art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. a) powołanej ustawy zawarte zostało upoważnienie dla Ministra właściwego do spraw rolnictwa do wydania rozporządzenia w brzmieniu: "Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje roślin, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 i 3, uwzględniając wykaz systemów wsparcia określony w załączniku I do rozporządzenia nr 1782/2003, założenia Wspólnej Polityki Rolnej oraz biorąc pod uwagę, że rodzaje roślin, do których przysługują płatności uzupełniające, prowadzi się zgodnie z przepisami Unii Europejskiej dotyczącymi udzielania wsparcia do tych upraw". W art. 17 ust. 3 ustawy ustawodawca wskazał, że "wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, minister właściwy do spraw rolnictwa może uzależnić objęcie danego rodzaju roślin płatnościami uzupełniającymi od liczby zwierząt danego gatunku posiadanych przez rolnika w danym okresie lub w danym dniu, lub od przyznania rolnikowi określonej płatności obszarowej w danym okresie lub do danej powierzchni gruntów rolnych." Na podstawie powyższego upoważnienia Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał powoływane już rozporządzenie z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 4, poz. 265 ze zm.). Warunki i tryb przyznawania "płatności zwierzęcej" zostały ustanowione w przepisach od §5 do §7. W niniejszej sprawie zastosowanie miał § 6 rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r. stanowiący, że w przypadku gdy rolnik nie występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40, z późn. zm.) oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (które jednak nie miały w sprawie zastosowania), płatność zwierzęca przysługuje mu, jeżeli w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie. Żaden z wyjątków, o których mowa w powyższym przepisie wykonawczym (tj. art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r.) nie miał zastosowania – dotyczą one bowiem przypadków, w których płatność zostaje przyznana innemu podmiotowi niż ten, który złożył wniosek pomocowy. Tymczasem w niniejszej sprawie ta sama osoba, tj. skarżąca była wnioskodawcą, jak i beneficjentem przyznanych płatności. Zgodnie z kolejnymi ustępami § 6 cytowanego rozporządzenia w przypadku, o którym mowa w ust. 1, płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) według średniego stanu z okresu, o którym mowa w ust. 1, i współczynnika 0,3 oraz 50 % powierzchni zadeklarowanych w tym wniosku gruntów rolnych, do których jest przyznawana jednolita płatność obszarowa (ust. 2). Do obliczania dużych jednostek przeliczeniowych (DJP) i ustalania liczby zwierząt, które były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez rolnika lub jego małżonka stosuje się odpowiednio przepisy § 5 ust. 3-5 .Przepis §5 ust. 3 rozporządzenia stanowi z kolei, że liczbę dużych jednostek przeliczeniowych (DJP) oblicza się jako iloczyn liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, i współczynnika ustalonego z uwzględnieniem rodzaju i wieku zwierząt, zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia, według stanu na dzień, w którym liczba (DJP) w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, jest największa. Nie budzi wątpliwości prawidłowość zastosowania przez organy administracyjne powyższej regulacji. Nakazuje ona przy obliczaniu wysokości płatności zwierzęcej zastosowanie wzoru obliczeniowego – ilorazu liczby zwierząt przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) według średniego stanu z okresu, o którym mowa w ust. 1, i współczynnika 0,3. We wzorze tym bierze się zatem pod uwagę nie faktyczną ilość sztuk zwierząt, ale ilość zwierząt w przeliczeniu na tzw. duże jednostki przeliczeniowe. Liczbę dużych jednostek przeliczeniowych (DJP) oblicza się jako iloczyn liczby zwierząt i współczynnika ustalonego z uwzględnieniem rodzaju i wieku zwierząt, zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia, według średniego stanu z okresu referencyjnego (§ 6 ust. 3 w związku z § 5 ust. 3 cytowanego rozporządzenia). Na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt organy wyliczyły liczbę zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe, która wyniosła 3,69863 DJP. Prawidłowość tego wyliczenia nie budzi wątpliwości. Wzięto przy tym pod uwagę okres przebywania zwierząt w stadzie, tj. od dnia 7 lutego 2008 r. (data zarejestrowania stada) do dnia 14 marca 2008 r. Po uwzględnieniu warunków, o których mowa w cytowanym rozporządzeniu, powierzchnia, co do której została naliczona płatność wyniosła 12, 3288 ha (wyliczenie według wzoru 3,69863 DJP : 0,3). Podkreślić trzeba, że z § 6 rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r. wynika, że płatność zwierzęca mogłaby być przyznana do powierzchni zadeklarowanej wówczas tylko, gdyby powierzchnia ta była mniejsza bądź równa powierzchni wyliczonej według przedstawionego powyżej wzoru. Ponieważ w niniejszej sprawie powierzchnia zadeklarowana była większa, organy słusznie wyliczyły powierzchnię, do której przysługuje płatność, według przedmiotowego wzoru. Odnosząc się do zarzutów strony podkreślić trzeba, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, o czym stanowi art. 7 Konstytucji RP. Zgodnie zaś z art. 87 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa są Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Zasada praworządności wynika także z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Jeżeli zatem przepis prawa został ustanowiony zgodnie z przepisami obowiązującymi w danym systemie prawa i "wszedł w życie" oraz nie jest sprzeczny z żadnym z przepisów obowiązujących w systemie, to organy mają obowiązek go zastosować, nawet jeżeli w ocenie strony jest on sprzeczny ze zdrowym rozsądkiem. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)., nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 powołanej ustawy, oddalił skargę.