I SA/Gd 389/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Referent Beata Jarecka, po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi I.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od środków transportowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. I SA/Gd 389/05 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza w przedmiocie odmowy I.L umorzenia zaległości w podatku od środków transportowych wraz z odsetkami. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w uzasadnieniu decyzji Burmistrz wskazał, że I.L. wnosząc o umorzenie zaległości podatkowej podniósł kwestię swojej trudnej sytuacji finansowej, nie przedstawiając żadnych dowodów uzasadniających zastosowanie ulgi umorzenia na podstawie obowiązujących przepisów. Organ l instancji wyjaśnił, że decyzje w zakresie umorzeń, uzależnione są od wystąpienia przesłanki "ważnego interesu publicznego" lub przesłanki "ważnego interesu podatnika". Organ podatkowy stwierdził, że przejściowe trudności nie są równoznaczne z niemożnością zapłaty zaległych zobowiązań podatkowych zwłaszcza, że jak ustalono, podatnik w dniu 06 października 2004 r. dokonał sprzedaży ciągnika siodłowego za kwotę 12.200,00 złotych, nie regulując choćby częściowo istniejącej zaległości. Od powyższej decyzji odwołanie złożył I.L., który szczegółowo opisał swoją trudną sytuacje materialną spowodowaną głównie niepowodzeniami finansowymi w prowadzonej działalności oraz pozostawaniem obecnie bez pracy i ciążącymi zobowiązaniami finansowymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniając swoje stanowisko w sprawie podniosło, że zgodnie z treścią art. 67 § l Ordynacji podatkowej, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Przepis ten oparty jest niewątpliwie na konstrukcji uznania administracyjnego, co oznacza, że pozostawia on do uznania organu podatkowego istnienie lub nieistnienie w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości lub odsetek, jak też zakres ewentualnego umorzenia. Co więcej, nawet wystąpienie okoliczności, do których odwołuje się ten przepis (ważny interes podatnika, interes publiczny), nie powoduje obowiązku organu w zakresie wydania decyzji pozytywnej. Organ może, ale nie musi umorzyć zaległości podatkowych. Nie oznacza to jednak dowolności rozstrzygnięcia. Wydanie decyzji musi być poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą - z zachowaniem wymogów proceduralnych - co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W szczególności należy najpierw w sposób wyczerpujący ustalić jaka jest faktyczna sytuacja materialna, rodzinna podatnika, czy ma on realne możliwości uregulowania zaległości podatkowych. Kolegium podniosło, że organ I instancji dopełnił wskazanych wyżej obowiązków. W przedmiotowej sprawie został zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy, wyjaśniający m.in. sytuację finansowo-majątkową podatnika. Kolegium nie dopatrzyło się wystąpienia w niniejszej sprawie przesłanki "ważnego interesu podatnika", a tym bardziej przesłanki"ważnego interesu publicznego". Skargę na powyższą decyzję wniósł I.L. Skarżący podniósł w skardze, że w jego odczuciu sprawa nie była prawidłowo rozpatrywana, nie wzięto pod uwagę jego sytuacji majątkowej i rodzinnej w okresie składania wniosku o umorzenie i odwołania od decyzji Burmistrza I.L. wskazał, że obecnie pracuje ale nadal otrzymuje zasiłek rodzinny, bezpłatną pomoc w postaci posiłku w szkolnej stołówce dla 2-ga dzieci oraz dodatek mieszkaniowy. Wskazał skarżący ponadto, że jego żona nie pracuje, jest zarejestrowana jako bezrobotna. Wyjaśnił również skarżący, że po sprzedaży w styczniu 2005 roku naczepy za 2000,- zł, 1000,- zł zapłacił z tytułu podatku od środków transportowych, pozostała kwota została przeznaczona na spłatę innych długów. Podniósł również skarżący, że nie została przedstawiona mu w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, żadna analiza jego sytuacji materialnej, a chciałby wiedzieć jakimi kryteriami kierowało się Samorządowe Kolegium Odwoławcze przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) w związku z art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę należało uznać za uzasadnioną. Art. 67 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, póz. 926 z późn. zm.) stanowi, iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości lub odsetki za zwłokę. Treść tego przepisu wskazuje, iż decyzja w powyższej kwestii podejmowana jest na zasadzie tzw. uznania administracyjnego. O tym, co w określonej sytuacji stanowi ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny rozstrzyga podmiot uprawniony do dokonania umorzenia. Sądowa kontrola wykonywania administracji publicznej polega w tej sytuacji na zbadaniu, czy decyzja uznaniowa została poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego i prawnego sprawy. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy nie spełnił w sposób należyty swoich powinności w rozpatrzeniu odwołania skarżącego. W odwołaniu i piśmie skarżącego z dnia 18 listopada 2004 r. szczegółowo została opisana sytuacja finansowa i rodzinna skarżącego oraz okoliczności powodujące tą sytuację i uzasadniające, zdaniem podatnika, wniosek o umorzenie. Trudno zatem przyjąć, aby lakoniczne zdanie sprowadzające się do stwierdzenia, że organ I instancji dopełnił wskazanych w przepisie art. 67 Ordynacji podatkowej obowiązków, odpowiadało wymogom, jakie powinno zgodnie z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej spełniać uzasadnienie faktyczne decyzji. Podkreślenia wymaga przy tym okoliczność, że również decyzja I instancji z [...] zawiera tylko zdawkowe stwierdzenie, że "podatnik nie przedstawił organowi podatkowemu żadnych dowodów potwierdzających zaistnienie wyżej wymienionych okoliczności mogących uzasadnić udzielenie ulgi podatkowej. Ustalono natomiast, że w dniu 06 października 2004 r. wnioskodawca dokonał sprzedaży ciągnika siodłowego za kwotę 12.200,00 zł nie regulując choćby częściowo zaległości z tytułu podatku od środków transportowych", w sytuacji gdy w aktach administracyjnych znajduje się "oświadczenie - zeznanie o aktualnej sytuacji ..." I.L. datowane 17 października 2004 r., jest to druk Urzędu Miasta. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że dopiero prawidłowe i wyczerpujące ustalenie, czy w sprawie nie wystąpiły przesłanki zawarte w art. 67 § l Ordynacji podatkowej umożliwia skorzystanie przez organy z zawartego w tym przepisie luzu decyzyjnego, przy czym, powyższe ustalenia i podjęte w ramach luzu decyzyjnego stanowisko, winny znaleźć odzwierciedlenie w prawidłowym - tj. zgodnym z art. 220 Ordynacji podatkowej -uzasadnieniu. Z uwagi na stwierdzone powyżej uchybienia, mogące mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § l pkt l c i art. 135 cyt. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji, zaś na mocy art. 152 w/w ustawy określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.