I SA/Gd 399/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Asesor WSA Irena Wesołowska, Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi L. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej i kosztów upomnienia 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Burmistrza z dnia 16 grudnia 2005 r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. I SA/Gd 399/06 U z a s a d n i e n i e Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza z dnia [...] Nr [...] w sprawie zaliczenia wpłaty dokonanej przez podatnika L.K. na zaległości podatkowe z tytułu I, II, III raty podatku rolnego i opłatę za IV ratę tego podatku oraz koszty upomnień. Kolegium podało w uzasadnieniu decyzji, iż pan L.K. jest podatnikiem podatku rolnego i zgodnie z przepisami art. 6a ust. 6 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r., o podatku rolnym (tekst jedn. z 1993 r. Dz. U. Nr 94, poz. 431 z późn. zm.), winien dokonywać jego wpłaty w terminach do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada każdego roku. Podatnik należność z tytułu tego podatku za 2005 r., wniósł w dniu 26 października 2005 r., w kwocie 102,70 zł. Burmistrz wpłatę tę utrzymanym w mocy postanowieniem zaliczył na zaległości podatkowe i IV ratę podatku oraz na koszty dwukrotnych upomnień (17,60 zł). Odnosząc się do zarzutu podatnika, co do nieustalenia przez organ I instancji jego okresu i niezasadnego naliczenia kosztów upomnień, których nie otrzymał, bo zostały one doręczone jego matce na adres jej zamieszkania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zarzuty te za nieuzasadnione. Zdaniem Kolegium uwzględniając treść przepisów art. 144, art. 146 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2/2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), działania organu I instancji były zgodne z prawem, albowiem podatnik nie spełnił obowiązku powiadomienia organu podatkowego o zmianie adresu. Zatem doręczenie upomnień matce podatnika należy uznać za prawnie skuteczne. Wysokość kosztów upomnień jest tu zgodna z przepisem wskazanym przez organ I instancji. W skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący L.K. wniósł o jego zmianę, podtrzymując zarzut niedoręczenia jemu upomnień, które niezasadnie doręczono jego matce na jej adres zamieszkania. Skarżący podał, że nie mieszka pod adresem wskazanym na upomnieniach i niezrozumiałe jest dlaczego upomnienie doręczono matce a nie jemu, tym bardziej, że decyzję wymiarową za rok 2005, oraz rok 2006 organ przesłał na właściwy adres tj. Cz. ul. [...]. Adres ten znany jest organowi I instancji od dawna. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić. Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tym kontekście badając w niniejszej sprawie podjęte przez organy obu instancji rozstrzygnięcia Sąd uznał, iż uchybiają one prawu, albowiem nie było podstawy prawnej do zarachowania wpłaty dokonanej przez skarżącego w części na poczet kosztów upomnień w kwocie 17,60 zł i w części na poczet istniejących zaległości podatkowych oraz należności za IV ratę podatku. W podstawie prawnej rozstrzygnięć organy powołały art. 62 ustawy - Ordynacja podatkowa. Tymczasem przepis ten odnosi się wyłącznie do zobowiązań podatkowych. W § 1 tego przepisu ustawodawca wyraźnie stanowi, że jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, a więc różnych podatków, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku (podkreślenie sądu), począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże na poczet, którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Z powołanej powyżej treści nie można wywieść wniosku, iż regulacją tą ustawodawca objął również koszty upomnień. Koszty upomnień nie są regulowane przepisami ustawy - Ordynacja podatkowa. O kosztach tych stanowi ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968). Z przepisu art. 15 § 2 zd. 3 tej ustawy jednoznacznie wynika, że koszty te podlegają ściągnięciu w trybie określonym dla kosztów egzekucyjnym. Oznacza to, że organ podatkowy nie może sam dokonać wyboru rozliczenia kosztów upomnienia. W przypadku nieuregulowania raty przez zobowiązanego dobrowolnie organ może koszty te ściągnąć wyłącznie w trybie egzekucji administracyjnej. Nadto należy zwrócić uwagę, iż w zdaniu drugim § 2 tegoż art. 15 ustawodawca wskazał, iż obowiązek uiszczenia kosztów upomnienia przez zobowiązanego powstaje z chwilą doręczenia upomnienia. W świetle okoliczności przytoczonych przez skarżącego należało uznać, iż przedmiotowe upomnienia nie zostały doręczone skarżącemu. Upomnienia te doręczono matce skarżącego zamieszkałej Cz. ul. [...], skarżący zaś zamieszkuje w Cz. przy ul. [...]. Na ten ostatni adres były doręczone decyzje wymiarowe za rok 2005 i 2006 i tej okoliczności SKO nie kwestionuje. Niezrozumiałym zatem jest dlaczego upomnienie wystawione później, aniżeli decyzja ustalająca podatek roczny na 2005 r., zostały doręczone na inny adres, skoro skarżący tego adresu nie wskazał ani jako miejsca zamieszkania, ani też jako adresu dla doręczeń. Z tych też względów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 cyt. na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznając, iż badane postanowienia nie odpowiadają prawu orzekł jak w wyroku. Wobec przyznania skarżącemu z prawa pomocy w zakresie kosztów postępowania Sąd nie orzekł o tych kosztach. DSz