I SA/Gd 4/26

WyrokWSA w Gdańsku2026-03-17

Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Marek Kraus, Sławomir Kozik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut braku wymagalności obowiązku pieniężnego, jakim jest opłata za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, może być skutecznie podniesiony w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli strona kwestionuje pierwotny obowiązek niepieniężny, do którego wykonania grzywna została nałożona?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zarzut braku wymagalności obowiązku pieniężnego (opłaty za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny) nie może być skutecznie podniesiony w oparciu o kwestionowanie pierwotnego obowiązku niepieniężnego (obowiązku szczepień). Egzekucja opłaty stanowi odrębną należność pieniężną, a jej wymagalność należy oceniać niezależnie od legalności lub wykonalności pierwotnego obowiązku, chyba że istnieją konkretne przesłanki prawne wskazujące na brak wymagalności tej opłaty, których strona nie wykazała.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. U. na postanowienie Wojewody Pomorskiego utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Egzekucja dotyczyła opłaty za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, która została nałożona w związku z niewykonaniem przez skarżącą obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Skarżąca podniosła zarzut braku wymagalności obowiązku, kwestionując jednocześnie legalność pierwotnego obowiązku szczepień w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędzia NSA Sławomir Kozik, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 17 marca 2026 r. sprawy ze skargi M. U. na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia 20 października 2025 r. nr BD-I.3151.527.2025.ACZ w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę. 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 października 2025 r. Wojewoda Pomorski, działając na podstawie art. 34 § 2 pkt 1, art. 17 § 1a w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 132 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a.") oraz art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), po rozpoznaniu wniosku z dnia 2 października 2025 r. o ponowne rozpatrzenie zarzutu Zobowiązanej, M. U. (dalej jako: "Skarżąca", "strona") w sprawie egzekucji administracyjnej, prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 30 czerwca 2025 r., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia 10 września 2025 r. o oddaleniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. 2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego oraz prawnego sprawy. 2.1. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gdańsku (dalej jako: "PPIS") po otrzymaniu informacji o niewykonaniu ustawowego obowiązku podania szczepienia małoletniego dziecka, upomnieniem wezwał jego matkę – M .U., do wykonania obowiązku wynikającego z mocy prawa. Wobec niewykonania przez stronę wymienionego obowiązku, wierzyciel złożył do Wojewody Pomorskiego tytuł wykonawczy wraz z wnioskiem o wszczęcie przeciwko niej egzekucji administracyjnej. Jako środek egzekucyjny wskazał grzywnę w celu przymuszenia. Wojewoda Pomorski, wskutek dokonanych czynności wstępnych uznał, że brak jest przeciwwskazań do prowadzenia przedmiotowej egzekucji. Obowiązek będący jej przedmiotem jest wymagalny, a strona została prawidłowo pouczona o konsekwencjach jego niezrealizowania w przesłanym do niej upomnieniu, zgodnie z art. 15 u.p.e.a. Tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 14 lipca 2017 r. wystawiony przez PPIS w Gdańsku wraz z postanowieniem Wojewody Pomorskiego z dnia 11 września 2017 r. o zastosowaniu środka egzekucyjnego, tj. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 1000 zł zostały doręczone Skarżącej dnia 20 września 2017 r., tym samym wszczęta została egzekucja administracyjna. Jednocześnie, w pkt 3 postanowienia ustalono opłatę za jego wydanie w wysokości 68 zł. Wojewoda Pomorski postanowieniem z dnia 16 października 2017 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne w związku z wniesieniem zarzutu przez Skarżącą. Ostatecznym postanowieniem z dnia 16 lutego 2018 r. Wojewoda oddalił zarzuty strony i postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2018 r. podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne. Następnie, Wojewoda wstrzymał postępowanie w związku z wniesieniem zażalenia do Ministra Zdrowia na postanowienie o nałożeniu na stronę grzywny w celu przymuszenia. Postanowieniem z dnia 16 września 2019 r. Minister Zdrowia utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Z powodu dalszego uchylania się od wykonania obowiązku zaszczepienia małoletniego dziecka Skarżącej, Wojewoda Pomorski postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2025 r. nałożył na Skarżącą kolejną grzywnę w celu przymuszenia. Jednocześnie w pkt. 3 postanowienia ustalono opłatę za jego wydanie w wysokości 68 zł. Obowiązek uiszczenia opłaty powstaje z chwilą doręczenia postanowienia. Pełnomocnik strony odebrał postanowienie dnia 7 maja 2025 r. Należność stała się wymagalna od dnia 8 maja 2025 r. W związku z brakiem wpłaty orzeczonej opłaty, Wojewoda Pomorski dnia 30 czerwca 2025 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] i przekazał do egzekucji Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku. Organ egzekucyjny w rezultacie zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego prowadzonego przez B. S.A. wyegzekwował wskazaną należność pieniężną, którą dnia 10 lipca 2025 r. przekazał na rachunek bankowy wierzyciela. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku dnia 13 sierpnia 2025 r. przekazał wierzycielowi zarzut pełnomocnika Skarżącej, adwokata A. T., w sprawie egzekucji administracyjnej, prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], wystawionego przez Wojewodę Pomorskiego. Jako podstawę złożenia zarzutu strona wskazała brak wymagalności obowiązku. 2.2. Wojewoda Pomorski postanowieniem z dnia 10 września 2025 r. oddalił zarzut Skarżącej w sprawie egzekucji administracyjnej. W ocenie Wojewody Pomorskiego sformułowane zarzuty, tj. brak wymagalności obowiązku, dotyczą ściśle obowiązku o charakterze niepieniężnym, czyli poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Natomiast tytuł wykonawczy, na podstawie którego egzekucję prowadzi Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku, dotyczy należności pieniężnych, tj. nieuiszczonej w terminie grzywny w celu przymuszenia. Zdaniem Wojewody Pomorskiego, w przedmiotowej sprawie tytuł wykonawczy został wystawiony prawidłowo, nie było żadnych okoliczności powodujących, że należność pieniężna nie może być egzekwowana. Strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających brak wymagalności zapłaty opłaty za czynności egzekucyjne. 2.3. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie zarzutu, Wojewoda Pomorski postanowieniem z dnia 20 października 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia 10 września 2025r. o oddaleniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Wojewoda Pomorski podkreślił, że podnosząc zarzut braku wymagalności obowiązku zapłaty należności pieniężnych, trzeba przedstawić dowody potwierdzające, że ów obowiązek nie jest wymagalny z powodu odroczenia terminu zapłaty, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnych lub wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu o nałożeniu obowiązku, w tym przypadku – postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Strona nie przedstawiła takich dowodów, zatem zarzut braku wymagalności zapłaty opłaty za czynności egzekucyjne jest bezpodstawny. 3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Inspektora Sanitarnego (powinno być: Wojewody Pomorskiego) oraz utrzymującego go w mocy postanowienia Inspektora Sanitarnego (powinno być: Wojewody Pomorskiego). Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: 1) naruszenie art. 33 § 2 pkt 1c u.p.e.a. w zw. z wyrokiem TK z dnia 9 maja 2023 r. poprzez egzekwowanie grzywny nałożonej na Skarżącą na podstawie przepisów uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, co nakładało na wierzyciela obowiązek umorzenia postępowania dot. obowiązku niepieniężnego, co w konsekwencji powinno skutkować uchyleniem postanowienia o nałożeniu grzywny, egzekwowanej w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że egzekwowana należność dotyczy grzywny w celu przymuszenia do zaszczepienia małoletniego dziecka Skarżącej. Przedmiotowa grzywna została nałożona w postępowaniu wszczętym na podstawie tytułu wykonawczego z lipca 2017 r. dotyczącego szczepień ochronnych dziecka Skarżącej opierającego w Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego. Przedmiotowy tytuł wykonawczy dotyczący obowiązku niepieniężnego opierał się na przepisach uznanych przez Trybunał Konstytucyjny na mocy wyroku z dnia 9 maja 2023 r. za niezgodne z Konstytucją. Powyższe powinno skutkować umorzeniem przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku postępowania, w ramach którego została nałożona egzekwowana grzywna. 4. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: 5.1. Skarga jest niezasadna. 5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepisy art. 3 § 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako: "p.p.s.a.") stanowią, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). W razie stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części w myśl art. 151 p.p.s.a. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia 20 października 2025 r., którym utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia 10 września 2025 r. o oddaleniu zarzutu Skarżącej w sprawie egzekucji administracyjnej. W związku z powyższym, Sąd w oparciu o podany wyżej przepis prawa rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, co z kolei odpowiada treści art. 120 p.p.s.a. Kontrolując zaskarżone postanowienie zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 5.3. Istota sporu sprowadza się do stwierdzenia, czy organ działający jako wierzyciel prawidłowo uznał za niezasadny zarzut Skarżącej, złożony na prowadzoną egzekucję administracyjną, dotyczący braku wymagalności obowiązku. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Stosownie do § 2 ww. przepisu, podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a)orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Wymienione wyżej podstawy zarzutów stanowią katalog zamknięty. Zobowiązany może więc wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w tym przepisie. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu do rozpatrywania zarzutów. Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Natomiast zgodnie z art. 2 § 1 pkt 2 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają grzywny i kary pieniężne wymierzane przez organy administracji publicznej. Postępowanie dotyczące zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, o którym mowa w art. 33-35 u.p.e.a. jest postępowaniem incydentalnym w ramach administracyjnego postępowania egzekucyjnego, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, który może zakwestionować m.in. wymagalność obowiązku podlegającego egzekucji. Z uwagi na to dokonywana obecnie ocena sądu administracyjnego może się odnosić wyłącznie do kwestii konkretnego zarzutu zgłoszonego przez stronę w sprawie egzekucji administracyjnej. W tym miejscu Sąd wskazuje bowiem, że Skarżącą złożyła w rozpoznawanej sprawie zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, podnosząc brak wymagalności obowiązku, a zatem powołała się na podstawę z art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. Skarżąca wskazała bowiem, że: postępowanie egzekucyjne przymuszające zobowiązaną do obowiązku szczepień dziecka uległo zawieszeniu z mocy prawa z chwilą złożenia przez nią zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Ponadto nie zostało rozpoznane przez Ministra Zdrowia zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny, którym została nałożona również egzekwowana w toku niniejszego postępowania opłata. Sąd ponownie wskazuje, że w art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. ustawodawca określił przyczyny braku wymagalność obowiązku, do których zaliczył – po pierwsze – odroczenie terminu wykonania obowiązku, po drugie – rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej i po trzecie – wystąpienie innej przyczyny powodujące brak wymagalności obowiązku. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu np. na odroczenie terminu wykonania (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 października 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 338/24, dostępne w Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako ,,CBOSA"). Zarzut braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny niż odroczenie terminu wykonania obowiązku lub rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej może zaistnieć w przypadku: wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ostatecznej, uchylenia postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji wymiarowej, otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, czy ogłoszenia upadłości (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Po 295/24, CBOSA). Mając na uwadze powyższe, Sąd wskazuje zatem, że w rozpoznawanej sprawie podstawą wystawienia tytułu wykonawczego było postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia 18 kwietnia 2025 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości 1000 zł i opłaty za wydanie postanowienia w wysokości 68 zł, które to postanowienie jest wykonalne z chwilą wydania – stosownie do treści art. 143 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Stanowiące podstawę egzekwowanych na podstawie tytułu wykonawczego obowiązków ww. postanowienie o nałożeniu na Skarżącą grzywny w celu przymuszenia weszło do obrotu prawnego, kiedy zostało doręczone Skarżącej. W dacie orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie pozostawało w obrocie prawnym i podlega wykonaniu. Wniesienie przez Skarżącą zażalenia na to postanowienia do Ministra Zdrowia nie spowodowało, że zostało wstrzymane jego wykonanie, a organ administracji nie wstrzymał jego wykonania. Sąd wskazuje bowiem, że zgodnie z art. 143 k.p.a. wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia, jednakże organ administracji publicznej, który wydał postanowienie, może wstrzymać jego wykonanie, gdy uzna to za uzasadnione. Powyższy przepis normuje w sposób całościowy kwestię tzw. względnej suspensywności zażalenia, co oznacza, że do postanowień nie ma odpowiedniego zastosowania przepis art. 130 k.p.a. Inaczej zatem niż w przypadku odwołania, wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia, a więc przed upływem terminu do wniesienia zażalenia postanowienie podlega wykonaniu. Skoro zatem postępowanie egzekucyjne, w którym wniesiono zarzut toczy się w oparciu o funkcjonujące w obrocie prawnym postanowienie nakładające grzywnę w celu przymuszenia i ustalające opłatę, badanie prawidłowości tego postanowienia, stanowiącego podstawę prawną obowiązku pieniężnego podlegającego egzekucji pod względem merytorycznym na obecnym etapie postępowania nie było możliwe zarówno przez organ egzekucyjny (art. 29 § 1 i art. 33 § 1 u.p.e.a.), jak i przez sąd (art. 135 p.p.s.a.). Przyjęcie poglądu przeciwnego byłoby równoznaczne z umożliwieniem Skarżącej podważania aktu administracyjnego poza trybem do tego przewidzianym. W realiach rozpatrywanej sprawy istotne znaczenie ma fakt, że Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła zarzut związany z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego objętego tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 30 czerwca 2025 r. wystawionego przez Wojewodę Pomorskiego. Wskazany tytuł wykonawczy nie dotyczy zatem bezpośrednio obowiązku o charakterze niepieniężnym, tj. poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, lecz dotyczy obowiązku o charakterze pieniężnym, tj. nieuiszczonej opłaty, nałożonej na stronę postanowieniem Wojewody Pomorskiego z dnia 18 kwietnia 2025 r. Zatem powołana przez stronę okoliczność złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji ,,przymuszającego zobowiązaną do obowiązku szczepień’’ nie ma wpływu na wymagalność świadczenia egzekwowanego w niniejszym postępowaniu. Wskazać również należy, że w wyroku z dnia 5 września 2023 r. (sygn. akt II GSK 1619/22) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "(...) postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia konkretyzuje środek egzekucyjny, kreując dodatkowy, wtórny i wykonawczy względem zasadniczego (pierwotnego) obowiązku niepieniężnego obowiązek o charakterze pieniężnym. Obowiązek uiszczenia grzywny w celu przymuszenia ma zatem charakter wtórny i akcesoryjny (zależny) względem obowiązku niepieniężnego, którego niewykonanie stanowi podstawę do zastosowania powyższego środka egzekucyjnego. (...) Istnienie tego obowiązku jest również uzależnione od wykonania zasadniczego (bazowego) obowiązku o charakterze niepieniężnym, gdyż nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu, jeżeli obowiązek bazowy zostanie wykonany (art. 125 § 1 u.p.e.a.). Istnieje więc bezpośredni i instrumentalny związek między sprawą egzekucji grzywny w celu przymuszenia i sprawą egzekucji obowiązku niepieniężnego, dla którego realizacji grzywna ta stanowi środek egzekucyjny. Z drugiej jednak strony sam ustawodawca wyraźnie postanowił, że nałożone w drodze postanowienia organu egzekucyjnego grzywny w celu przymuszenia, nieuiszczone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych, określonym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 124 § 1 u.p.e.a.), co należy interpretować w ten sposób, że w zakresie przymusowego wykonania obowiązku uiszczenia egzekucyjnych grzywien przymuszających, czy opłat za wydane postanowienie o nałożeniu grzywny toczy się odrębna egzekucja, a zatem w sensie formalno-procesowym sprawa egzekucji administracyjnej tego rodzaju należności ma charakter odrębny. W konsekwencji wierzyciel zależnego obowiązku pieniężnego wynikającego z postanowienia o nałożeniu grzywny (por. art. 3 § 1 w zw. z art. 2 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) wystawia odrębny tytuł wykonawczy, który jest następnie kierowany z urzędu lub na podstawie wniosku wierzyciela do egzekucji administracyjnej. Jakkolwiek ogólna treść art. 122 § 3 u.p.e.a. może sugerować, że przedmiotem zarzutów lub zażalenia na postanowienie w sprawie rozpoznania zarzutów powinna być sprawa egzekucji bazowego obowiązku niepieniężnego, to jednak taka interpretacja byłaby błędna. Niezależnie bowiem od możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny zobowiązany jest także uprawniony do wniesienia zarzutów (zażalenia na postanowienie w sprawie zarzutów), w granicach czasowych wyznaczonych w ustawie (w aktualnym stanie prawnym – zob. art. 27 § 1 pkt 9 oraz art. 33 § 5 u.p.e.a.), dotyczących zarówno pierwotnego (bazowego) obowiązku niepieniężnego, jak i wtórnego obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku niepieniężnego". Z powyższego wynika, że skuteczność podnoszonego w niniejszej sprawie zarzutu braku wymagalności obowiązku egzekwowanego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 30 czerwca 2025 r. wystawionego przez Wojewodę Pomorskiego, należy oceniać wyłącznie przez pryzmat konsekwencji prawnych związanych z wydanym postanowieniem o nałożeniu na stronę grzywny w celu przymuszenia ( ustalającego opłatę), które to stanowi podstawę powstania egzekwowanego w niniejszym postepowaniu egzekucyjnym obowiązku o charakterze pieniężnym, nie zaś z wymagalnością pierwotnego (bazowego) obowiązku o charakterze niepieniężnym. Wobec powyższego należało stwierdzić, że na gruncie zaistniałych w sprawie okoliczności znajdujących odzwierciedlenie w przekazanych aktach administracyjnych sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że obowiązek pieniężny zapłaty nałożony na Skarżącą ww. postanowieniem nie jest wymagalny, gdyż nastąpiło odroczenie terminu jego wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej bądź też wystąpiły inne przyczyny wskazujące na brak jego wymagalności, np. wstrzymane zostało wykonanie ww. postanowienia o nałożeniu obowiązku (opłaty). 5.4. Jak wynika z akt sprawy, Wojewoda Pomorski postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2025 r. nałożył na Skarżącą kolejną grzywnę w celu przymuszenia. Jednocześnie w pkt 3 tego postanowienia ustalono opłatę za jego wydanie w wysokości 68 zł. W piśmie z dnia 10 lipca 2025 r. stanowiącym zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego Skarżąca stwierdziła, że egzekwowana należność dotyczy opłat za wydanie postanowień do zaszczepienia małoletniego dziecka strony. Należy wskazać, że kwota 68 zł została ustalona na podstawie art. 64a § 1 pkt 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny pobiera opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, m.in. – za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia – 10% kwoty nałożonej grzywny, nie więcej jednak niż 68 zł. W przypadku wielokrotnego nakładania grzywien, opłatę pobiera się osobno od każdego postanowienia. Obowiązek uiszczenia opłaty powstaje z chwilą doręczenia postanowienia. Z powyższego wynika więc, że Skarżąca wniosła zarzuty w toku egzekucji prowadzonej w oparciu o tytuł wykonawczy Wojewody Pomorskiego nr [...] z dnia 30 czerwca 2025 r., które to nie dotyczyły obowiązku niepieniężnego (poddania dziecka szczepieniu), ale obowiązku pieniężnego ( opłaty za wydanie postanowienia). Kwestionowanie w skardze obowiązku o charakterze niepieniężnym - wykonania szczepień ochronnych nie może prowadzić do skutecznego zakwestionowania wymagalności innego obowiązku, bowiem obowiązku o charakterze pieniężnym - zapłaty należności wynikającej z wydanego przez Wojewodę postanowienia. Zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia oraz określenie wysokości opłaty za wydane tego postanowienia, zmierzało bowiem do wyegzekwowania wykonania obowiązku o charakterze "pierwotnym", w postaci obowiązkowych szczepień ochronnych. Skarżąca wnosząc stosowny zarzut nie wskazała zaś innych okoliczności, z których wynikałoby, że obowiązek pieniężny określony w postanowieniu Wojewody Pomorskiego z dnia 18 kwietnia 2025 r. z jakiś powodów nie może być wykonany, a tym samym, że nie jest wymagalny. Podniesione w skardze zarzuty nie mogły zostać uwzględnione przez Sąd w niniejszej sprawie, gdyż odnoszą się one także w całości do próby kwestionowania innego obowiązku, aniżeli egzekwowany w ramach postępowania egzekucyjnego toczącego się na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 30 czerwca 2025 r., którego to dotyczyło incydentalne "postępowanie zarzutowe" zakończone zaskarżonym postanowieniem Wojewody Pomorskiego jako wierzyciela. Zarzuty i wnioski skargi odnoszą się bowiem do obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającego na wymogu przeprowadzenia szczepień ochronnych u dziecka. 5.5. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, ze zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw zdrowia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jakkolwiek Trybunał Konstytucyjny zakwestionował przepisy dotyczące Programu Szczepień Ochronnych ogłaszanego w formie komunikatu GIS, to zarazem potwierdził istniejący z mocy prawa obowiązek tych szczepień. Podkreślenia wymaga również to, że w wyroku z 18 lutego 2025 r. sygn. akt II GSK 1776/21 ( CBOSA) NSA potwierdził, że wadliwość formalnej rangi komunikatu uaktualniającego elementy obowiązku profilaktycznego ma skutek prospektywny i nie podważa materialnej wykonalności obowiązku w postępowaniach wszczętych i prowadzonych przed wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego (wyrok TK z 9 maja 2023 r., SK 81/19). W dacie rozpoznania zarzutu przez organy, na terytorium RP obowiązywało jako akt powszechnie obowiązujący, wydane w wyniku powołanego powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wydane na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy, które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r. Rozporządzenie to w załączniku nr 1 określa schemat szczepienia przeciw chorobom zakaźnym, obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia, uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. Stąd też bezzasadna jest argumentacja podnoszona w skardze, że w sprawie zaistniał obowiązek umorzenia postępowania. Wyjaśnić należy przy tym, że konstrukcja art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. przewiduje, że w sprawie mogą pojawić się inne zdarzenia, aniżeli te, które zostały wymienione pod literami a) i b). Nie precyzując na czym owe zdarzenia mogły polegać - oprócz tego, że powinny one prowadzić do braku wymagalności obowiązku - ustawodawca nadał temu przepisowi charakter otwarty. To zaś oznacza, że z uwagi na art. 33 § 4 u.p.e.a., zobowiązany powinien wyraźnie określić, w czym upatruje przyczyny braku wymagalności obowiązku. Tego rodzaju argumentacji Skarżąca wnosząc zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji nie przytoczyła. Co więcej, należy podkreślić, że powyższy wyrok dotyczy kwestii obowiązkowych szczepień kontrolnych, a nie zarzutu stawianego w niniejszej sprawie w ramach postępowania egzekucyjnego, dotyczącego egzekwowanej należności pieniężnej. Dlatego też, jak już to zostało wyżej wskazane, zarzuty stawiane przez stronę w skardze należy uznać jako bezzasadne. 5.6. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło