I SA/Gd 402/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 12 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K.-K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w całości decyzji ostatecznej w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. postanawia odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. M. K.-K. wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2009 r. (data stempla pocztowego) zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 402/09 z uzasadnieniem. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, na utrzymaniu małżonków pozostaje małoletni syn, wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną i nie osiąga dochodów, posiada dwie nieruchomości, jedną o powierzchni 100 m2 obciążoną hipoteką kaucyjną na kwotę 1 600 000 zł, drugą o powierzchni 254 m2 obciążoną hipoteką ustanowioną na rzecz banku w kwocie 1 600 000 zł, innego majątku, w tym przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro oraz oszczędności, papierów wartościowych nie posiada. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że względem jej majątku prowadzona jest egzekucja, w wyniku której zajęte zostały rachunki bankowe prowadzonej przez nią firmy, ustanowiono hipotekę, co w konsekwencji uniemożliwia dalsze prowadzenie działalności gospodarczej. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W związku z powyższym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 25 sierpnia 2009 r. (doręczonym stronie w dniu 7 września 2009 r.) wnioskodawczyni zobowiązana została do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów i oświadczeń: (1) odpisów zeznań podatkowych małżonków złożonych za rok 2008, bądź też stosownego zaświadczenia o dochodach uzyskanych za ten rok z właściwego urzędu skarbowego, (2) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez małżonków rachunków i lokat, na których gromadzone są środki pieniężne, w tym kont i lokat dewizowych, z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji, a w przypadku ich nieposiadania złożenia przez każdego z małżonków stosownego oświadczenia w tym przedmiocie, (3) stosownych dokumentów potwierdzających okoliczność, iż aktualnie wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną (decyzja/zaświadczenie z urzędu pracy) i nie prowadzi działalności gospodarczej (decyzja o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej/zaświadczenie o zawieszeniu działalności); jeżeli wnioskodawczyni nie wyrejestrowała działalności – dokumentów księgowych, z których wynikałaby wysokość osiągniętego z tego tytułu dochodu (przychodu) lub poniesionej straty, kosztów uzyskania przychodów w okresie ostatnich trzech miesięcy, a także kopii zgłoszenia NIP-1 z załącznikiem B wraz z ich aktualizacjami, (4) oświadczenia złożonego przez małżonka w przedmiocie jego majątku, w szczególności posiadanych nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro, wysokości zasobów pieniężnych (oszczędności i papierów wartościowych) oraz wskazania źródeł i wysokości osiąganych przez niego dochodów; dowodów dotyczących dochodów uzyskanych w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz uzyskiwanych aktualnie; w sytuacji gdy prowadzi on działalność gospodarczą – dokumentów wymienionych w punkcie 3, (5) oświadczenia złożonego przez każdego z małżonków w przedmiocie posiadanych udziałów tak w spółkach osobowych, jak i kapitałowych oraz osiąganych z tego tytułu dochodów, (6) dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych przez małżonków miesięcznych kosztów związanych z utrzymaniem (opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, wywóz nieczystości, telefon, inne), (7) oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawczynię, jej męża pojazdów mechanicznych wraz z podaniem rodzaju, marki, roku produkcji oraz wartości, (8) dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia wobec Skarbu Państwa, banków i innych podmiotów, (9) dowodów dotyczących egzekucji aktualnie prowadzonej na majątku wnioskodawczyni i jej męża. Skarżąca żadnego z wymaganych dokumentów i oświadczeń nie przedłożyła, co skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej sytuacji finansowej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, niepubl.). Bierność wnioskodawcy w tym zakresie należy potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt OZ 128/05, niepubl.). Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym uznano, że skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy, gdyż nie wyjaśniła istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych, czym uniemożliwiła dokonanie pełnej ich oceny. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.