I SA/Gd 405/04
WyrokWSA w Gdańsku2004-12-01
Skład orzekający: Ewa Kwarcińska, Tomasz Kolanowski, Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność egzekucyjna w postaci zajęcia świadczeń emerytalnych, o której podatnik został powiadomiony, przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje przerwany wskutek pierwszej czynności egzekucyjnej, o której podatnik został powiadomiony. W niniejszej sprawie zajęcie świadczeń emerytalnych, o czym skarżący został powiadomiony, stanowiło taką czynność egzekucyjną, co skutkowało przerwaniem biegu przedawnienia.Stan faktyczny
Skarżący kwestionował prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 r., podnosząc zarzut przedawnienia zobowiązania. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia emerytury skarżącego, co według organów przerwało bieg przedawnienia. Skarżący twierdził, że nie został skutecznie powiadomiony o wszczęciu egzekucji i że tytuł wykonawczy był wadliwy. Po odmowie uwzględnienia zarzutów przez organy obu instancji, skarżący wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie WSA Tomasz Kolanowski, NSA Sławomir Kozik, Protokolant Zuzanna Baca, po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi B.O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zarzutu dotyczącego prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Urząd Skarbowy, decyzją z dnia [...], określił wobec skarżącego B.O. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 r. w wysokości [...] zł. Wobec nieuregulowania ww. należności Urząd Skarbowy w dniu [...] wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. W dniu 19 lutego 1998 r. organ egzekucyjny Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia emerytury zobowiązanego. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych oraz skarżącemu w dniu 23 lutego 1998 r. W związku z umorzeniem postępowania i nie wyegzekwowaniem całości należnej z tytułu ww. podatku kwoty zaległości do zapłaty pozostało 3.994,84 zł oraz należne od wskazanej sumy odsetki, w dniu [...] wystawiono kolejny tytuł wykonawczy nr [...], na podstawie którego Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne.
Pełnomocnik zobowiązanego w oparciu o art. 33 pkt 1 i pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.02 Nr 110, poz. 968; w skrócie upea), zgłosił zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji, powołując się na nieistnienie wymienionego w tytule wykonawczym nr [...] obowiązku zapłaty, wnosząc jednocześnie o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 70 Ordynacji podatkowej zaległość podatkowa uległa przedawnieniu w związku z wadliwym z punktu widzenia prawa trybem jej dochodzenia na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]. Skarżący dowiedział się o wszczęciu egzekucji dopiero po otrzymaniu zawiadomienia o zajęciu świadczeń emerytalnych w ZUS. Tym samym w ocenie pełnomocnika czynności zostały podjęte bez podstawy prawnej i nie przerwały tym samym biegu przedawnienia. Dodatkowo podniesiono zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty kosztów upomnienia, które były już uprzednio dochodzone w 1998 r. Zdaniem pełnomocnika w przedmiotowej - sprawie brak było podstawy prawnej przeprowadzenia postępowań upominawczych, gdyż zgodnie z § 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 153, poz. 1541), postępowanie egzekucyjne może być. wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu, natomiast egzekwowany obowiązek wynikał z decyzji.
Postanowieniem z dnia 2 marca 2004 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 34 § l i 2 ww. ustawy, wyraził stanowisko w sprawie zgłoszonych zarzutów uwzględniając zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty kosztów upomnienia oraz nie uwzględnił zarzutu nieistnienia obowiązku zapłaty zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1993 r. W uzasadnieniu podkreślono, że zgodnie art. 26 § 5 pkt 2 ww. ustawy wszczęcie postępowania nastąpiło w dniu 23 lutego 1998 r., gdyż ww. dniu odpis tytułu wykonawczego doręczono skarżącemu wraz z zawiadomieniem o zajęciu, co spowodowało przerywanie biegu przedawnienia. Dodatkowo wskazano, że § 13 ww. rozporządzenia, daje organowi możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego bez doręczenia upomnienia ale tez nie zabrania przeprowadzenia postępowania upominawczego w takiej sytuacji.
Pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie od ww. postanowienia, wnosząc o jego uchylenie. Podtrzymując dotychczas podniesione zarzuty pełnomocnik wskazał, że kopia tytułu wykonawczego nigdy nie została skarżącemu doręczona, natomiast organ nie przedstawił żadnego dowodu na poparcie twierdzenia, iż wszczęcie egzekucji nastąpiło 23 marca 1998 r., w szczególności nie wynika to z potwierdzenia odbioru przesyłki zawiadomienia o zajęciu świadczeń emerytalnych. Jednocześnie pełnomocnik zarzucił nieustosunkowanie się wierzyciela do zarzutu opartego na art. 33 pkt 10 ww. ustawy dotyczącego wad formalnoprawnych tytułu wykonawczego z dnia [...] oraz podniósł fakt niedoręczenia skarżącemu postanowienia o zawieszeniu postępowania do czasu wydania rozstrzygnięcia w kwestii zgłoszonych zarzutów.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podkreślono, że w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie o zajęciu emerytury z dnia 19 lutego 1996 r., którego doręczenia skarżący nie podważa, natomiast w treści ww. zawiadomienia jednoznacznie wskazano, iż jako załącznik przesyła się odpis tytułu wykonawczego, wymienionego w powyższym zawiadomieniu. Odpowiednią wzmiankę o przesłaniu kopii zamieszczono także na samym tytule wykonawczym. Odnosząc się do nieustosunkowania się do zarzutu naruszenia art. 33 pkt 10 ww. ustawy, organ odwoławczy stwierdził, że zamieszczenie w tytule wykonawczym informacji dotyczącej kwoty należnych kosztów upomnienia nie skutkuje wadliwością tego tytułu, ponadto zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty ww. kwoty został uznany przez wierzyciela. Podkreślono, iż wierzyciel odniósł się do wskazanego zarzutu w zaskarżonym postanowieniu, dokonując prawidłowej interpretacji § 13 ww. rozporządzenia. Postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 17 marca 2004 r. Jednocześnie fakt doręczenia tego postanowienia po zajęciu przez wierzyciela stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów, nie miał, zdaniem organu, znaczenia dla przedmiotowej sprawy.
Skarżący skorzystał z przysługującego mu prawa złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący podtrzymując dotychczas podniesione argumenty, wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w związku z naruszeniem prawa materialnego, w szczególności art. 26 § 5 pkt l ww. ustawy. W ocenie skarżącego ww. naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż pomimo, że wszczęcie egzekucji nie było skuteczne, a tym samym doszło do przedawnienia zobowiązania, egzekucja była i jest prowadzona.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podkreślono, iż sposób doręczenia tytułu wykonawczego jednocześnie z zawiadomieniem o zajęciu jest zgodny z art. 79 § l i § 2 ww. ustawy. Dodatkowo wskazano, iż w trakcie samego postępowania ZUS dokonywał potrąceń z emerytury B.O., natomiast zobowiązany nie wnosił żadnych środków zaskarżenia, jak również nie kwestionował żadnych czynności w związku z niedoręczeniem tytuły wykonawczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na jej uwzględnienie, bowiem brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko i wyłącznie z punktu widzenia jej legalności a nie celowości tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa ( art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Wobec treści skargi zawierającej zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego będącego przedmiotem postępowania egzekucyjnego, należy odnieść się do dyspozycji art. 70 § 3 Ordynacji podatkowej ( w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego ). Zgodnie z wolą ustawodawcy bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek pierwszej czynności egzekucyjnej, o której podatnik został powiadomiony.
Tym samym uzasadnionym jest stwierdzenie, że jedyną ustawową przesłanką przerwania biegu terminu przedawnienia było dokonanie czynności egzekucyjnej, o której podatnik został powiadomiony.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że czynnością egzekucyjną jest każda czynność, której podstawą prawną jest ustawa z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( lub część druga Kodeksu postępowania podatkowego), w tym również czynności w postępowaniu zabezpieczającym.
W niniejszej sprawie taką czynnością egzekucyjną było zajęcie przysługującego skarżącemu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego w trybie art. 79 § l upea z dnia 19 lutego 1996 r. (k. 15), o czym skarżący został powiadomiony w dniu 23 lutego 1998r. (k. 12), co w tej sprawie od początku było kwestią niesporną.
Dodatkowo wskazać należy, iż jak wynika z treści adnotacji ( dotyczącej potwierdzenia odbioru ) na tytule wykonawczym z dnia [...], wraz z zawiadomieniem o zajęciu emerytury została doręczona kopia tego tytułu wykonawczego ( k. 4v akt ).
Na podstawie art. 70 § 4 Op, po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne.
Przerwanie biegu przedawnienia następuje z mocy prawa i może nastąpić tylko raz tj. w wyniku pierwszej czynności egzekucyjnej. Czynności późniejsze, w kolejnych postępowaniach egzekucyjnych nie mają znaczenia dla biegnącego od nowa przedawnienia.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, nie stwierdzając naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło