I SA/Gd 406/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 7 września 2021 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za kwiecień 2020 roku oddala skargę. Decyzją z dnia 25 listopada 2020r. znak [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił A Sp. z o.o. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za kwiecień 2020 r. W uzasadnieniu decyzji ZUS przytoczył treść art. 31zo ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r., poz. 374 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą o COVID", oraz wskazał, że we wniosku o zwolnienie z opłacania składek z 6 kwietnia 2020 r. Spółka nie wnioskowała o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za okres kwiecień 2020 r. Zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek nastąpiło na podstawie złożonego wniosku płatnika. Spółka wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazała, że celem złożenia wniosku RDZ było uzyskanie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020r. Niezaznaczenie miesiąca kwietnia 2020 r. w pierwotnym wniosku wynika z błędu technicznego. W dniu 27 października 2020 r. Spółka złożyła korektę wniosku. Decyzją z dnia 21 stycznia 2021 r. znak [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 25 listopada 2020 r. W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID i stwierdził, że płatnik składek nie złożył wymaganego wniosku w terminie wskazanym przez ustawodawcę w powyższym przepisie. Skarżąca Spółka wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, w której ponowiła argumentację przedstawioną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uzupełniając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 10 maja 2021 r. Skarżąca dodatkowo zarzuciła brak prawidłowego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r., poz. 256 ze zm.) dalej jako k.p.a. Wskazała, że decyzja ta nie zawiera właściwe żadnego wywodu prawnego ani odniesienia się do argumentów strony. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ dokonał wywodu prawnego uzasadniającego rozstrzygnięcie, nie może to jednak stanowić o uzupełnieniu braków uzasadnienia decyzji. Ponadto Skarżąca zarzuciła, że organ bezpodstawnie przyjął, iż Skarżąca nie złożyła wniosku o zwolnienie ze składek za kwiecień 2020 r. Skarżąca w dniu 6 kwietnia 2020 r. złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za okres od marca do maja 2020r. wraz z dokumentami rozliczeniowymi. Był to jeden wniosek obejmujący trzy miesiące. Powyższą okoliczność potwierdza fakt, że skarżąca złożyła dokumenty rozliczeniowe za trzy miesiące, w tym za kwiecień 2020 r. Jedynie na skutek błędu technicznego (oczywistej omyłki) skarżąca nie zaznaczyła na druku wniosku znaku "x" przy miesiącu kwietniu 2020 r. W październiku 2020 r. skarżąca dokonała korekty wniosku, której jednak organ nie uznał za korektę, a za nowy wniosek. Taka kwalifikacja korekty jest sprzeczna z wolą Strony. W uzasadnieniu decyzji brak jest też jakiegokolwiek uzasadnienia odnośnie tego działania organu. W ocenie Strony zaskarżona decyzja narusza art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 12 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako: p.p.s.a.), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. W pierwszej kolejności zgodzić się należy ze Skarżącą, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wysoce lakoniczne i sprowadza się do przytoczenia treści art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID i stwierdzenia, że płatnik składek nie złożył wymaganego wniosku w terminie wskazanym przez ustawodawcę w powyższym przepisie. Zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania administracyjnego, decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają konkretnym fragmentom normy prawnej zastosowanej w sprawie. To z uzasadnienia decyzji strona winna uzyskać wszechstronną informację o motywach, którymi kierował się organ administracji podejmując rozstrzygnięcie. W przypadku decyzji, w której następuje odmowa prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz wypadkowe z uzasadnienia powinny w sposób wyraźny i komunikatywny wynikać przesłanki takiego rozstrzygnięcia, a ponadto powinny być wyjaśnione podstawy prawne takiego rozstrzygnięcia. To wszystko kryje w sobie formuła art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada w pełni tym wymogom, zabrakło bowiem odniesienia się do argumentacji Strony zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wskazywała ona na fakt złożenia korekty wniosku w październiku 2020 r. Organ powinien był Stronie wyjaśnić, dlaczego jej korekta została uznana za nowy wniosek, czego nie uczynił. Niemniej jednak, jak wyżej wskazano, nie każde uchybienie przepisom postępowania powoduje uchylenie decyzji, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sprawie natomiast Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, mimo lakonicznego uzasadnienia, jest prawidłowa. Organ przytoczył bowiem właściwy przepis prawa, tj. art. 31zq ust. 3 ustawy o COID i wywiódł prawidłowy wniosek, że Strona nie złożyła w wymaganym terminie wniosku o zwolnienie z opłacania składek za kwiecień 2020 r. Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca złożyła w dniu 6 kwietnia 2020 r. wniosek RDZ o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek zaznaczając "X" przy miesiącach marzec i maj 2020 r. Nie zaznaczyła natomiast miesiąca kwietnia 2020 r. W myśl art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek: 1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r., 2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020r., 3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. - zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych. Z kolei stosownie do treści art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba, że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Z powyższych przepisów wynika, że warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest wystąpienie z wnioskiem w terminie do 30 czerwca 2020r. jak również, że płatnik ma możliwość wyboru miesięcy, co do których wnosi o zwolnienie z obowiązku opłacania składek. Do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2021r., poz. 423 ze zm.), zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie z § 3, datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi. Skoro zatem we wniosku z dnia 6 kwietnia 2020 r. Skarżąca wniosła o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za miesiące marzec i maj 2020 r., to znaczy, że postępowanie na jej żądanie wszczęte zostało wyłącznie w odniesieniu do tych miesięcy. Organ nie miał podstaw do tego, aby wzywać Stronę do uzupełnienia wniosku poprzez zaznaczenie "X" również przy miesiącu kwietniu 2020r., bowiem nie był to brak formalny wniosku. Nie są zatem zasadne zarzuty naruszenia zasady praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniania wobec stron obowiązków informacyjnych (art. 9 k.p.a.), zapewnienia stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a także działania wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a.). Powtórzyć należy, że Strona nie wniosła o wszczęcie postępowania w sprawie zwolnienia jej z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za miesiąc kwiecień 2020 r. Takie postępowanie nie zostało, wobec braku żądania strony, wszczęte, w związku z czym organ nie mógł dopuścić się naruszenia powyższych przepisów w postępowaniu, którego nie prowadził. Wskazane przepisy, zwłaszcza zaś art. 9 k.p.a., nie zobowiązywały natomiast organu w toku postępowania w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania składek za miesiące marzec i maj 2020 r. do zapytania Strony, czy nie chciałaby również skorzystać z takiego zwolnienia w odniesieniu do miesiąca kwietnia i pouczenia jej, że w związku z tym powinna złożyć stosowny wniosek. Tego rodzaju postępowanie wykraczałoby poza obowiązek informacyjny wynikający z art. 9 k.p.a. Ogranicza się on bowiem wyłącznie do toczącego się konkretnego postępowania administracyjnego. Prawidłowo również organ uznał złożoną przez Stronę w dniu 19 października 2020 r. korektę za nowy wniosek. Było to bowiem pierwsze pismo, w którym Strona wniosła o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za miesiąc kwiecień 2020 r. Nie stanowiło ono zatem korekty wcześniej złożonego wniosku, a nowy wniosek. Wniosek ten natomiast złożony został po terminie wynikającym z art. 30zq ust. 3 ustawy o COVID, tj. po 30 czerwca 2020r., który jest terminem prawa materialnego. Prawidło zatem organ stwierdził, że do dnia 30 czerwca 2020 r. do organu nie wpłynął wniosek Strony o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za miesiąc kwiecień 2020 r., w związku z czym odmowa przyznania tego zwolnienia była uzasadniona. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.