I SA/Gd 420/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Kolanowski /spr./, Sędzia NSA Sławomir Kozik, Protokolant Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2005 sprawy ze skargi J. L. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 28 stycznia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. oddala skargę. I SA/Gd 420/02 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 28 stycznia 2002 roku Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję w sprawie J. L. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok. Powyższa decyzja została wydana w oparciu o ustalony w sprawie następujący stan faktyczny: Pismem z dnia 28 września 2001 roku J. L. zwrócił się do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok w kwocie 2 353,10zł. oraz należnych od niej odsetek za zwłokę w kwocie 1 427,30zł. Wniosek motywował trudną sytuacją rodzinną i finansową spowodowaną własną chorobą oraz współmałżonki. Cała rodzina, małżonkowie i dwójka dzieci, utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 461,90zł. miesięcznie oraz z zasiłku chorobowego żony w wysokości 300zł. miesięcznie. Urząd Skarbowy nie dopatrując się przesłanek uzasadniających udzielenia wnioskowanej ulgi, decyzją z dnia 24 października 2001 roku odmówił umorzenia zaległości. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie z dnia 12 listopad 2001 roku, ponownie wnosząc o umorzenie zaległości. W jego uzasadnieniu wskazał, że zaległość podatkowa jest wynikiem błędu pracownika urzędu skarbowego wynikającego z nieznajomości przepisów. Stwierdził, iż tylko dzięki pomocy rodziny jest w stanie zapewnić rodzinie minimum egzystencji. Izba Skarbowa decyzją z dnia 28 stycznia 2002 roku, zaskarżoną decyzję utrzymała w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, organ drugiej instancji wskazał, że zaległość podatkowa została ujawniona w wyniku dokonanej przez organ podatkowy kontroli i określona decyzją wydaną w tym zakresie przez Urząd Skarbowy. Decyzja ta była w wyniku złożonego odwołania przedmiotem rozpatrywania przez organ drugiej instancji i decyzją z dnia 29 sierpnia 2001 roku została utrzymana w mocy. Ponadto izba skarbowa wskazała, że przedstawiona w sposób ogólny sytuacja materialna strony nie odbiega w sposób zasadniczy od sytuacji innych podatników, regulujących w sposób przewidziany prawem swoje zobowiązania. Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2002 roku, wnosząc o bezstronne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu skargi ponownie podniosła, że zaległość powstała w wyniku błędu pracownika organu podatkowego. Skarżący odniósł się do decyzji określającej zaległość podatkową, wskazując że była ona błędna. Ponadto wskazał na trudną sytuację materialną rodziny, która utrzymywała się z otrzymywanego przez skarżącego zasiłku dla bezrobotnych oraz zasiłku chorobowego żony. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – właściwy do rozpoznania sprawy w oparciu o art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271) zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Podstawą wydanych przez organy podatkowe rozstrzygnięć stanowił art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Przepis powyższy zbudowany na tzw uznaniu administracyjnym, pozostawia decyzję o ewentualnym umorzeniu zaległości ocenie organów podatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest zatem kolejnym organem w postępowaniu o umorzenie zaległości podatkowej i nie dokonuje badania merytorycznej zasadności podjętej decyzji administracyjnej. Sąd bada natomiast czy podjęta decyzja jest zgodna z przepisami postępowania i czy dokonanej przez organ podatkowy ocenie występowania przesłanek z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej nie można przypisać cech dowolności. Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest więc ograniczona do zbadania prawidłowości postępowania organów, których wynikiem jest podjęcie decyzji administracyjnej. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę stwierdził, że w ramach przeprowadzonego postępowania podjęto działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrano materiał dowodowy potrzebny do oceny przesłanek wynikających z art. 67 Ordynacji podatkowej. Należy przy tym zaznaczyć, że nie mogą odnieść pozytywnego dla skarżącego skutku zarzuty odnoszące się do decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej. Mogły one podlegać badaniu jedynie w postępowaniu dotyczącym określenia stronie zaległości podatkowej. Organy podatkowe podejmując decyzję wzięły pod uwagę sytuację materialną skarżącego. W postępowaniu uwzględniły okoliczności podnoszone przez stronę. Zdaniem sądu, organy podatkowe, działając w ramach uznania administracyjnego nie naruszyły zasady swobodnej oceny dowodów uregulowanej w art. 191 Ordynacji podatkowej. Dodatkowo sąd wskazuje, że w sprawach dotyczących przyznawania ulg w spłacie, nie obowiązuje zasada powagi rzeczy osądzonej. Możliwe jest zatem, w przypadku zmiany sytuacji skarżącego, wystąpienie z ponownym wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej. Jego adresatem jest organ podatkowy pierwszej instancji, który w przypadku złożenia takiego wniosku, jest zobowiązany ponownie przeanalizować sytuację strony pod względem występowania przesłanek określonych w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).