I SA/Gd 420/24

WyrokWSA w Gdańsku2024-12-17

Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Małgorzata Gorzeń, Marek Kraus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może odmówić uchylenia czynności egzekucyjnych (zajęcia rachunku bankowego) w sytuacji, gdy zobowiązany twierdzi, że toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, a jednocześnie zobowiązany nie wykazał swojego ważnego interesu prawnego, a interes wierzyciela stoi na przeszkodzie uchyleniu tych czynności?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny ma uznaniowy charakter przy rozstrzyganiu wniosku o uchylenie czynności egzekucyjnych. W sytuacji, gdy zobowiązany nie wykazał swojego ważnego interesu prawnego uzasadniającego uchylenie czynności egzekucyjnych, a interes wierzyciela stoi na przeszkodzie takiemu uchyleniu, organ może odmówić uwzględnienia wniosku, nawet jeśli toczy się postępowanie dotyczące podstawy tytułu wykonawczego.
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku prowadził postępowanie egzekucyjne wobec J. K. i S. K. na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących obowiązku rozbiórki. Dokonano zajęcia rachunku bankowego, z którego przekazano kwotę 20.579,77 zł. Skarżący wnieśli zarzuty i domagali się odblokowania konta. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia zajęcia, wskazując na prawomocną decyzję nakazującą rozbiórkę i nieuiszczenie nałożonej grzywny. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku utrzymał w mocy odmowę uchylenia czynności egzekucyjnych. Skarżący zakwestionowali nakaz rozbiórki i podnieśli, że zajęcie pozbawiło ich środków do życia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska /spr./, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Marek Kraus, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi J. K. oraz S. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 25 kwietnia 2024 r., nr 2201-IEE.7192.2.88.2024.DW w przedmiocie odmowy uchylenia czynności egzekucyjnych oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku pani J. K. i pana S. K. na podstawie tytułów wykonawczych z 24 stycznia 2024 r. nr [...] oraz 25 stycznia 2024 r. nr [...]. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik US w Słupsku w oparciu o wskazane tytuły wykonawcze, dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P. S.A.. W dniu 7 lutego 2024 r. Bank realizując zajęcie przekazał na poczet zaległości kwotę 20.579,77 zł. W pismach z 9 lutego 2024 r. i 12 lutego 2024 r. pani J. K. i pan S. K. wnieśli zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych z 24 stycznia 2024 r. i 25 stycznia 2024 r. i domagali się odblokowania wspólnego konta bankowego w P. S.A. Organ egzekucyjny wezwał wierzyciela do złożenia wyjaśnień co do treści wniesionych zarzutów. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Słupska w odpowiedzi na wezwanie nie wyraził zgody na uchylenie zajęcia wierzytelności ze wspólnego rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego skarżących. Uzasadniając stanowisko wierzyciel wskazał, że skarżący nie zastosowali się do decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 7 grudnia 2015 r.. Wskazana decyzja stała się ostateczna, a postępowanie administracyjne zakończone przez wydanie 10 kwietnia 2019 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku o sygn. akt II OSK 1327/17 będącego rozpoznaniem skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 4 stycznia 2017 r. roku o sygn. akt II SA/Gd 101/16. Wierzyciel powołał się również na wyrok Sądu Rejonowego w Słupsku II Wydziału Karnego z 12 grudnia 2023 r., w którym Sąd odstąpił od zasądzenia kary i środka karnego, lecz uznał winę zobowiązanych za bezsporną i uznał tym samym, że w sposób uporczywy uchylają się od wykonania ciążącego na nich obowiązku rozbiórki. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Słupska uznał, że uchylenie zajęcia rachunku bankowego pozbawi wierzyciela możliwości wyegzekwowania wykonania decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku i spowoduje trwanie stanu bezprawności w nieokreślonym czasie. We wniesionym zażaleniu skarżący podnieśli, że toczy się postępowanie przed Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Warszawie o stwierdzenie nieważności decyzji z 7 grudnia 2015 r. wydanej przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku. W postanowieniu z 25 kwietnia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku za zasadną uznał odmowę uchylenia czynności egzekucyjnych na podstawie art. 58 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 2505- dalej jako u.p.e.a.). Wskazał organ, że rozstrzygnięcie ma charakter uznaniowy, a skarżący nie wykazali ważnego interesu przemawiającego za uchyleniem kwestionowanych czynności egzekucyjnych. Toczące się postepowanie przed GINB nie może skutkować automatycznym uchyleniem czynności egzekucyjnych. We wniesionej skardze skarżący zakwestionowali nakaz rozbiórki, a także podnieśli, że zajęcie egzekucyjne pozbawiło ich środków do życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych orzeczeń z prawem. Istotę postępowania prowadzonego w przedmiocie wniosku o uchylenie dokonanej czynności egzekucyjnej w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego stanowi ustalenie, czy zaistniały przesłanki wskazane w art. 58 § 2 u.p.e.a. uzasadniające podjęcie przez organ rozstrzygnięcia o charakterze uznaniowym (por. wyrok NSA z 11 czerwca 2024 r., sygn.. akt III FSK 837/22). Wskazywane przez skarżących decyzje i orzeczenia sądów potwierdzają, że prawomocnie zostało zakończone postępowanie w przedmiocie nakazu rozbiórki. Konsekwencją niewykonania prawomocnej decyzji w tym przedmiocie było orzeczenie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Postanowieniem z dnia 7 października 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 20 § 1 pkt 4 i art. 121 § 2 i 4 u.p.e.a. nałożył na skarżących grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 23.883,26 zł, wzywając do wykonania obowiązku i wskazując, że w przypadku nieuiszczenia grzywna zostanie ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Skarżący, poinformowani o konsekwencjach prawnych, nie uiścili należności w terminie. Czynność zajęcia rachunku bankowego stanowiła następstwo zaniechania przez skarżących dobrowolnego wykonania zobowiązania. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku, zgodnie z art. 67 § 1 u.p.e.a., zawiadomił państwa J. i S. K. o podstawie zastosowanego na podstawie art. 80 § 1 u.p.e.a. środka egzekucyjnego. Wydruki zawiadomień zostały doręczone wraz z odpisami tytułów wykonawczych (k.6 – 13 akt). Organ prawidłowo zakwalifikował pismo stron z 12 lutego 2024 r. jako wniosek o uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych złożony na podstawie art. 58 § 2 u.p.e.a.. Należy zauważyć, że wniosek opatrzony datą 12 lutego 2024 r., złożony w tym samym dniu, odnosił się do oczekiwanego przez skarżących skutku prawnego, sprecyzowanego w piśmie z 9 lutego 2024 r., w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych z 24 stycznia 2024 r. i 25 stycznia 2024 r.. Złożony wniosek z 9 lutego 2024 r. spowodował, że postanowieniem z 13 lutego 2024 r. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów. Należy zaznaczyć, że wniosek opatrzony datą 12 lutego 2024 r., złożony w tym samym dniu odnosił się do skutku prawnego wniesionych w dniu 9 lutego 2024 r., uzupełnionych pismem z 12 lutego 2024 r., zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych z 24 stycznia 2024 r. i 25 stycznia 2024 r.. Złożony wniosek z 9 lutego 2024 r. spowodował, że postanowieniem z 13 lutego 2024 r. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów. Wpływ zawieszenia postępowania na dokonane czynności egzekucyjne reguluje przepis art. 58 § 1 i 2 u.p.e.a.. Zasada, że w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego pozostają w mocy dokonane czynności egzekucyjne podlega ograniczeniom wynikającym z art. 58 § 2 u.p.e.a.. W sprawie nie jest sporne, że w dniu 7 lutego 2024 r. Bank zrealizował zajęcie z 30 stycznia 2024 r. przekazując na poczet zaległości kwotę 20579,77 zł. W czasie zawieszenia postępowania organ egzekucyjny może uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw. Wierzyciel - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Słupska w odpowiedzi na wezwanie z 20 lutego 2024 r. nie wyraził zgody na uchylenie zajęcia wierzytelności ze wspólnego rachunku bankowego zobowiązanych. Stanowisko wierzyciela zasadnie zostało ocenione przez organ jako dające podstawy do stwierdzenia, że uchyleniu dokonanej czynności egzekucyjnej stoi na przeszkodzie interes wierzyciela, który podjął czynności w celu usunięcia stanu bezprawności. W ocenie Sądu prawidłowo jest również ustalenie, że skarżący nie wykazali swojego ważnego interesu uzasadniającego zastosowanie art. 58 § 2 u.p.e.a.. Organ uwzględnił, że wskazywaną przez skarżących przyczyną złożenia wniosku było twierdzenie o toczących się postępowaniach administracyjnych w organach wyższego szczebla. Dołączona do wniosku kserokopia wyroku Sądu Rejonowego w Słupsku z 12 grudnia 2023 r. sygn. akt [...] oraz kserokopia wniosku z 7 lutego 2024 r. kierowanego do Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego o stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki nie potwierdzają ważnego interesu skarżących uchylenia dokonanej czynności egzekucyjnej. Organ trafnie wskazał ochronę środków na rachunkach bankowych w zakresie gwarantowanym przepisami prawa i wywiódł, że skarżący nie wskazali innych możliwości egzekwowania należności. Przekonanie skarżących o wadliwości orzeczenia stanowiącego podstawę wystawionego tytułu wykonawczego, wywodzone z twierdzeń o braku podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki, dotyczy okoliczności subiektywnych. W sprawie brak obiektywnych przesłanek zastosowania art. 58 § 2 u.p.e.a., gdyż skarżący nie wykazali swojego ważnego interesu prawnego, a interes wierzyciela stoi na przeszkodzie uchyleniu dokonanych czynności egzekucyjnych. Z tych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło