I SA/Gd 423/08
PostanowienieWSA w Gdańsku2011-04-05
Skład orzekający: Monika Hennig
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, obejmujące ustanowienie pełnomocnika z urzędu, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy, a ocena zasadności wniosku dokonana jest na podstawie przedstawionych oświadczeń i dokumentów potwierdzających sytuację majątkową i dochodową.Stan faktyczny
Z. O. złożył wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu dotyczącym decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podatku VAT za czerwiec 2003 r. Wnioskodawca uzupełnił formalnie wniosek i przedstawił oświadczenia oraz dokumenty potwierdzające trudną sytuację finansową, w tym niskie dochody z renty odszkodowawczej, brak majątku i konieczność korzystania z pomocy rodziny.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata jako pełnomocnika z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. O. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2003 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.
Z. O. wnioskiem z dnia 15 marca 2011 r. zwrócił się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata H. R.
Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF skarżący uzupełnił w dniu 21 marca 2011 r. Wskazał przy tym, że wnosi o ustanowienie radcy prawnego, bądź adwokata, bądź też doradcy podatkowego.
Na wstępie wskazać należy, że postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 lutego 2011 r. skarżący zwolniony został od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z tego powodu oceny zasadności złożonego wniosku o ustanowienie pełnomocnika dokonać należało w oparciu o przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.).
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww. (art. 246 § 3 P.p.s.a.).
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej
w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z przywołanych przepisów wynika, że wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy jest sprawą zainteresowanego. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a także dołączonych do akt sprawy dokumentów (dodatkowego oświadczenia z dnia 16 lutego 2011 r., wyciągu z rachunku bankowego za okres od 30 października do 30 listopada 2010 r., zaświadczenia [...] z dnia 14 grudnia 2010 r. o wysokości odszkodowawczego świadczenia rentowego za I kwartał 2011 r., decyzji Prezydenta Miasta z dnia 18 czerwca 2008 r. o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej), ustalono, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz małoletnią córką, źródłem utrzymania małżonków jest renta odszkodowawcza przyznana wnioskodawcy w związku ze zdarzeniem z dnia 21 stycznia 1999 r., której wysokość – po uwzględnieniu dokonywanych potrąceń komorniczych w kwocie 1.758,60 zł – wynosi 1.172,40 zł netto kwartalnie oraz przyznane żonie skarżącego zasiłki rodzinne (nie podano ich wysokości), małżonkowie nie posiadają jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, oszczędności, samochodów osobowych, ze względu na trudną sytuację finansową zamieszkują u rodziców skarżącego, którzy ponoszą wszelkie koszty związane z eksploatacją domu.
Przedstawiony we wniosku stan dochodów i majątku wnioskodawcy nie uległ zmianie od chwili rozpoznania jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Powyższe okoliczności pozwalają uznać, iż skarżący wykazał, że nie ma realnych możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Za taką oceną przemawia wysokość miesięcznych dochodów trzyosobowej rodziny, z których dokonywane są potrącenia z tytułu alimentów, brak majątku oraz konieczność korzystania z pomocy rodziny. Bez wątpienia z osiąganych przez wnioskodawcę dochodów trudno jest poczynić jakiekolwiek oszczędności, które mogłyby zostać przeznaczone na inne aniżeli bieżące koszty związane z koniecznym utrzymaniem rodziny.
Z tych względów uznano, że skarżący spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło