I SA/Gd 425/14
PostanowienieWSA w Gdańsku2014-06-11
Skład orzekający: Monika Hennig
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie posiada majątku, jest zarejestrowana jako bezrobotna bez prawa do zasiłku, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepełnosprawną matką wymagającą stałej opieki oraz dorosłym synem, a jedynym źródłem utrzymania rodziny jest renta matki, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która nie posiada majątku, jest zarejestrowana jako bezrobotna bez prawa do zasiłku, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepełnosprawną matką wymagającą stałej opieki oraz dorosłym synem, a jedynym źródłem utrzymania rodziny jest renta matki, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca wykazał brak możliwości poniesienia kosztów sądowych ze względu na brak majątku, wysokie zadłużenie, konieczność sprawowania opieki nad matką uniemożliwiającą podjęcie zatrudnienia oraz niepewny charakter dochodów syna.Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. Wnioskodawca jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepełnosprawną matką i dorosłym synem. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest renta matki. Wnioskodawca posiada znaczące zaległości podatkowe i alimentacyjne. Syn wnioskodawcy nie ma stałego zatrudnienia.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2008 r. postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskiem zawartym w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję organu podatkowego i uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 28 kwietnia 2014 r., skarżący J. M. zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, dokumentów dołączonych do wniosku oraz przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 6 maja 2014 r. (doręczone stronie w dniu 12 maja 2014 r.), ustalono, że z dniem 27 sierpnia 2013 r. został on zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku (dowód: zaświadczenie z urzędu pracy z dnia 28 kwietnia 2014 r.), prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepełnosprawną matką, która wymaga stałej opieki oraz dorosłym synem, jedynym stałym źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny jest renta przyznana matce i wypłacana w kwocie 1.558,12 zł netto miesięcznie (dowód: potwierdzenie wypłaty świadczenia za styczeń 2014 r.), syn wnioskodawcy nie ma stałego zatrudnienia, w okresie od 5 do 31 maja 2014 r. świadczył pracę na podstawie umowy zlecenia za wynagrodzeniem w kwocie 11,90 zł brutto za godzinę (dowód: odpis umowy z dnia 5 maja 2014 r.), wnioskodawca oraz jego matka nie posiadają żadnego majątku (dowód: dodatkowe oświadczenia), natomiast syn jest właścicielem samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 2002 r. o wartości około 8.000 zł, średnie miesięczne koszty związane z utrzymaniem rodziny, do których zaliczono opłatę do wspólnoty mieszkaniowej, za energię elektryczną, gaz, telefon i abonament TV (a które przyjęto na podstawie nadesłanych faktur i dowodów wpłat) oraz wydatki ponoszone na zakup leków dla matki wnioskodawcy (w kwocie podanej w oświadczeniu złożonym na druku PPF), kształtują się na poziomie około 1.018 zł. Wnioskodawca posiada zaległości z tytułu VAT oraz wobec innych wierzycieli, których stan na dzień 13 czerwca 2013 r., wraz z kwotą odsetek, kosztów egzekucyjnych i upomnienia, wynosił łącznie 2.762.331,76 zł (dowód: zaświadczenie naczelnika urzędu skarbowego z dnia 14 czerwca 2013 r.), zaległości z tytułu podatku akcyzowego w łącznej kwocie 98.721 zł (dowód: pismo dyrektora izby celnej z dnia 8 grudnia 2011 r.), a także zadłużenie z tytułu alimentów, które wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi wynosi 9.799,38 zł (dowód: wezwanie do zapłaty z dnia 2 kwietnia 2014 r., pismo z MOPR z dnia 28 kwietnia 2014 r.).
W tak ustalonym stanie faktycznym referendarz sądowy stwierdził, że wnioskodawca nie ma realnych możliwości poniesienia pełnych kosztów sądowych. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, zaś stan jego zobowiązań, w tym wobec Skarbu Państwa wynosi niemal 3 mln zł. Z uwagi na odmowę przyznania jego niepełnosprawnej matce opiekuna oraz konieczność sprawowania nad nią opieki nie może podjąć zatrudnienia. Powyższego stanowiska nie zmienia fakt, że syn wnioskodawcy maju br. osiągnął dochody. Nie mają one bowiem charakteru stałego a ich wysokość nie wpływa w istotny sposób na poprawę sytuacji finansowej trzyosobowej rodziny, pozwalając jedynie na pokrycie bieżących koniecznych wydatków.
Dokonując oceny zasadności przedmiotowego wniosku orzekający wziął również pod uwagę okoliczność, że sytuacja finansowa i życiowa wnioskodawcy nie uległa poprawie od 2010 r., tj. od momentu złożenia przez niego pierwszego wniosku o przyznanie mu prawa pomocy. Nadal pozostaje on bez pracy i na utrzymaniu matki, wciąż posiada zaległości podatkowe oraz z tytułu alimentów. Co więcej, z porównania dotychczas składanych przez wnioskodawcę oświadczeń wynika, że nie jest on już właścicielem nieruchomości położonej w [...] o powierzchni 12.552 m2, zabudowanej budynkiem produkcyjno-magazynowym, budynkiem trafostacji i portierni, która podlegała zajęciu i została wystawiona na licytację publiczną.
Z tych wszystkich względów uznano, że skarżący wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło