I SA/Gd 426/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 12 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi M. E. na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia 8 kwietnia 2025 r., nr BD-I.3151.656.2024.JP w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę. Wojewoda Pomorski postanowieniem z 8 kwietnia 2025 r. wydanym na podstawie art. 34 § 2 pkt 1, w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U z 2023 r., poz. 2505 ze zm.) oraz art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), po rozpatrzeniu zarzutów zobowiązanej M.E. z 24 lutego 2025 roku w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 19 grudnia 2024 r. - oddalił zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu przypomniano, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gdańsku (zwany dalej PPIS w Gdańsku), po otrzymaniu informacji o niewykonaniu ustawowego obowiązku poddania szczepieniu małoletniego dziecka, upomnieniem wezwał M.E. do wykonania obowiązku wynikającego z mocy prawa. Wobec niewykonania przez zobowiązaną wymienionego obowiązku, wierzyciel złożył do Wojewody Pomorskiego tytuł egzekucyjny wraz z wnioskiem o wszczęcie przeciwko niej egzekucji administracyjnej. Jako środek egzekucyjny wskazał grzywnę w celu przymuszenia. Wojewoda Pomorski wskutek dokonanych czynności wstępnych uznał, iż brak jest przeciwwskazań do prowadzenia przedmiotowej egzekucji. Obowiązek będący jej przedmiotem jest wymagalny, a zobowiązana została prawidłowo pouczona o konsekwencjach jego niezrealizowania w przesłanym do niej upomnieniu, zgodnie z artykułem 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tytuł wykonawczy nr [...] z 5 października 2021 roku wystawiony przez PPIS w Gdańsku wraz z postanowieniem Wojewody Pomorskiego nr SO-IX.756.1403.2021.DM z 19 października 2021 roku o zastosowaniu środka egzekucyjnego, tj. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 1.000 zł, zostały doręczone zobowiązanej 5 listopada 2021 roku, tym samym wszczęta została egzekucja administracyjna. Postanowieniem SO-IX.756.1403.2021.DM z 19 listopada 2021 roku Wojewoda Pomorski zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec M.E. Powodem zawieszenia postępowania było wniesienie przez zobowiązaną do PPIS w Gdańsku zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. PPIS w Gdańsku postanowieniem z 30 grudnia 2021 roku oddalił zarzuty wniesione przez M.E. Zobowiązana następnie wniosła zażalenie na wskazane postanowienie do Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, który postanowieniem z 2 marca 2022 roku utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W związku z tym, że wskazane postanowienie jest ostateczne i podlega wykonaniu, Wojewoda Pomorski postanowieniem z 3 czerwca 20245 roku podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne. Zobowiązana 10 listopada 2021 roku wniosła także zażalenie do Ministra Zdrowia na postanowienie Wojewody Pomorskiego z 19 października 2021 roku o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Wojewoda Pomorski z uwagi, że w przedmiotowej sprawie zostało wydane ostateczne postanowienie w sprawie zarzutów zgłoszonych przez zobowiązaną i brak było podstaw do dalszego zawieszenia prowadzonego postępowania, postanowieniem z 3 czerwca 2024 roku wstrzymał postępowanie egzekucyjne do czasu rozpatrzenia przez Ministra Zdrowia zażalenia M.E. Minister Zdrowia postanowieniem ZPŚ.642.553.2021.KZB z 8 sierpnia 2024 roku utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Pomorskiego z 19 października 2021 roku w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Wobec niewykonania przez zobowiązaną obowiązku zaszczepienia małoletniego dziecka i nieuiszczenia nałożonej grzywny w celu przymuszenia w wyznaczonym terminie, Wojewoda Pomorski 19 grudnia 2024 roku przesłał Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku tytuł wykonawczy nr [...] będący podstawą wszczęcia egzekucji nałożonej i nieuiszczonej grzywny. Opisując powyższe okoliczności i odnosząc się do zarzutu - zdaniem strony skarżącej mającego umocowanie w art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. - organ wskazał, że egzekucja prowadzona na podstawie tytułu wykonawczego [...] wszczęta była prawidłowo. Obowiązek określony w postanowieniu o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia był wymagalny, co powoduje konieczność egzekucji nałożonej grzywny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Wojewody Pomorskiego z 8 kwietnia 2025 r. skarżąca zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U.2025.132 t.j. z dnia 31 stycznia 2025 r.) - dalej jako "u.pe.a." z w zw. z art. 35 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 124 § 1 u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie i wszczęcie postępowania dotyczącego egzekucji obowiązku niepieniężnego dochodzonego jak należność pieniężna, w sytuacji gdy postępowanie było zawieszone z uwagi na brak ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów. Z uwagi na podniesione zarzuty wniesiono o: 1) zmianę zaskarżonego orzeczenia, uwzględnienie zarzutów skarżącej w postępowaniu administracyjnym oraz zwrot wszystkich ściągniętych należności, 2) ewentualnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewody Pomorskiego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; 3) rozpoznanie sprawy na rozprawie, 4) nadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej od Wojewody Pomorskiego - wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem oceny Sądu było postanowienie w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku pieniężnego - zapłaty kary grzywny w celu przymuszenia wraz z opłatą za czynności egzekucyjne. Obowiązki te znajdują swoje źródło w postanowieniu z dnia z dnia 19 października 2025 r. znak SO-IX.756.1403.2021 .DM, wydanym również przez Wojewodę Pomorskiego działającego jako organ egzekucyjny w toku egzekucji odrębnego obowiązku niepieniężnego - poddania obowiązkowym szczepieniom ochronnym, w związku z tytułem wykonawczym wystawionym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku. Zgodnie z art. 1a pkt 12 lit. b ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132 z późn. zm.) grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym. Wojewoda wydający postanowienie o jej nałożeniu jest organem egzekucyjnym i zarazem wierzycielem w momencie, gdy grzywna nie zostaje przez zobowiązanego uiszczona i następuje konieczność jej przymusowego ściągnięcia. W myśl bowiem art. 124 § 1 u.p.e.a. nałożone grzywny w celu przymuszenia, nieuiszczone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych, jako nowy obowiązek podlegający egzekucji administracyjnej. Wówczas organ egzekucyjny, który wymierzył grzywnę w celu przymuszenia staje się wierzycielem i prowadzi nową egzekucję. Zdaniem Sądu organ trafnie zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie skarżąca wniosła zarzuty w toku egzekucji prowadzonej w oparciu o tytuł wykonawczy Wojewody Pomorskiego nr [...] z dnia 19 grudnia 2024 r., który to nie dotyczył obowiązku niepieniężnego (poddania dziecka szczepieniu), ale obowiązku pieniężnego (grzywny w celu przymuszenia). Zdaniem skarżącej okoliczności przemawiające za zawieszeniem postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku niepieniężnego miały czynić niedopuszczalnym egzekwowanie innego obowiązku - zapłaty grzywny w celu przymuszenia. Odnosząc się do tego Sąd podziela pogląd wymieniony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2023 r. sygn. akt II GSK 1619/22 gdzie wskazano, że: "postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia konkretyzuje środek egzekucyjny, kreując dodatkowy, wtórny i wykonawczy względem zasadniczego (pierwotnego) obowiązku niepieniężnego obowiązek o charakterze pieniężnym. Obowiązek uiszczenia grzywny w celu przymuszenia ma zatem charakter wtórny i akcesoryjny (zależny) względem obowiązku niepieniężnego, którego niewykonanie stanowi podstawę do zastosowania powyższego środka egzekucyjnego (...) Istnienie tego obowiązku jest również uzależnione od wykonania zasadniczego (bazowego) obowiązku o charakterze niepieniężnym, gdyż nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu, jeżeli obowiązek bazowy zostanie wykonany (art. 125 § 1 u.p.e.a.). Istnieje więc bezpośredni i instrumentalny związek między sprawą egzekucji grzywny w celu przymuszenia i sprawą egzekucji obowiązku niepieniężnego, dla którego realizacji grzywna ta stanowi środek egzekucyjny. Z drugiej jednak strony sam ustawodawca wyraźnie postanowił, że nałożone w drodze postanowienia organu egzekucyjnego grzywny w celu przymuszenia, nieuiszczone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych, określonym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 124 § 1 u.p.e.a.), co należy interpretować w ten sposób, że w zakresie przymusowego wykonania obowiązku uiszczenia egzekucyjnych grzywien przymuszających toczy się odrębna egzekucja, a zatem w sensie formalno-procesowym sprawa egzekucji administracyjnej tego rodzaju grzywien ma charakter odrębny". Sąd w tej sytuacji podziela pogląd, iż zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Wojewodę Pomorskiego w sprawie egzekucji obowiązku niepieniężnego nie ma wpływu na prowadzenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wejherowie odrębnego postępowania egzekucyjnego, dotyczącego egzekucji obowiązku pieniężnego. Zanim doszło do zawieszenia postępowania prowadzonego przez Wojewodę w oparciu o tytuł wykonawczy wydany przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku, Wojewoda wydał postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Zostało ono utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Zdrowia z dnia 8 sierpnia 2024 r., które pozostaje w obrocie prawnym. Wojewoda Pomorski był zatem zobligowany do wystawienia tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia 19 grudnia 2024 r. i skierowania go do egzekucji obowiązku pieniężnego. Natomiast zawieszenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku niepieniężnego odnosi m.in. taki skutek, że w okresie objętym zawieszeniem, organ egzekucyjny nie będzie uprawniony do wydania kolejnych postanowień nakładających dalsze grzywny w celu przymuszenia, gdy skarżąca nadal nie będzie realizować obowiązku dochodzonego tytułem wykonawczym, wystawionym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku. Mając to na uwadze Sąd działając w trybie określonym w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a..