I SA/Gd 428/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie NSA Elżbieta Rischka (spr.), NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi firmy "A" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kwoty 1.110.780,80 zł zaliczonej na poczet podatku od towarów i usług oddala skargę I SA/Gd 428/06 U z a s a d n i e n i e Pismem z dnia 27.09.2005 r., pan J. S. pełnomocnik działający w zakresie A prowadzącej "B" złożył wniosek o zwrot nienależnie uiszczonego podatku. Naczelnik Urzędu Skarbowego, po rozpatrzeniu w/w wniosku dnia [...] r., wydał decyzję Nr [...], w której odmówił zwrotu kwoty [...] zł żądanej przez stronę. Pełnomocnik strony nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, złożył odwołanie od w/w decyzji zarzucając organowi podatkowemu pierwszej instancji naruszenie przepisów art. 72, art. 76, 76a i art. 139 ustawy Ordynacja podatkowa jak również sprzeczność ustaleń organu podatkowego z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdza, iż z akt sprawy wynika, iż dnia 25.07.2002 r., C dokonała przelewu kwoty [...] zł na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego, wskazując iż wpłata ta dotyczy zaległości "B" w podatku od towarów i usług za miesiąc 06/2000 r. Zaliczenie wpłaconej w dniu 25.07.2005 r., kwoty na zaległości podatkowe "B" za miesiąc 04/2001 r., w podatku od towarów i usług potwierdzone zostało postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...]. Na w/w postanowienie strona nie złożyła zażalenia, a więc jest to ostateczne rozstrzygnięcie w administracyjnym toku instancji, w omawianej wyżej kwestii. Odnosząc się do zarzutów strony dotyczących sprzeczności ustaleń organu podatkowego z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego Dyrektor Izby Skarbowej zauważa, iż organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo ustalił, iż na dzień dokonania w/w płaty podatnik posiadał zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc 04/2001 r., i na te zaległości zaliczono dokonaną wpłatę, działając ściśle według przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, a konkretnie art. 62 § 4 który stanowi, że art. 55 § 2 stosuje się odpowiednio do wpłat dokonywanych na poczet zaległości podatkowych i zalicza się je proporcjonalnie na poczet należności głównej oraz na odsetki za zwłokę od tej zaległości w stosunku, w którym zaległość ta pozostaje do kwoty odsetek za zwłokę. Przy dokonywania tego typu czynności księgowych organ podatkowy nie badał rozstrzygnięć zapadłych w sprawie poprzedzającej to rozliczenie, działał na podstawie stanu faktycznego istniejącego w sprawie wynikającego zarówno z działań podatnika jak i organów podatkowych. Żądanie strony zawarte we wniosku z dnia 27.09.2005 r., dotyczyło zwrotu kwoty [...] zł - jako nadpłaconego podatku. Dyrektor Izby Skarbowej zauważa jednak, iż zwrot nadpłaconego podatku nastąpić może jedynie w przypadku stwierdzenia na koncie podatnika istnienia nadpłaty. Zgodnie z przepisami art. 75 ustawy Ordynacja podatkowa, po spełnieniu przesłanek w nim zawartych podatnikowi przysługuje prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. W tym przypadku nadpłatę zwraca się zgodnie z przepisami art. 77 § 1 w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę lub określającej wysokość nadpłaty. W zaistniałej sytuacji na koncie podatnika nie występuje nadpłata, która mogłaby podlegać zwrotowi, nie została również wydana decyzja o stwierdzeniu nadpłaty. Nie zostały ponadto skorygowane żadne deklaracje bądź uchylone decyzje określające wysokość zobowiązania podatkowego - które powodowałyby powstanie nadpłaty - tak więc z uwagi na niewystąpienie w obecnym stanie faktycznym nadpłaty na koncie podatnika - zwrot kwoty o którą wnioskuje podatnik jest niemożliwy. Przepisy art. 107 i 108 Ordynacji podatkowej nie miały w niniejszej sprawie zastosowania. Odnosząc się natomiast do zarzutów Strony dotyczących naruszenia przepisów art. 7 i art. 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r., o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczpospolitej Polskiej, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnia, iż przepisy przywołanej przez Stronę ustawy a dotyczące odpowiedzialności kościelnych osób prawnych, nie były podstawą rozstrzygnięcia w w/w sprawie; nie może więc być mowy o ich naruszeniu w toku prowadzonego postępowania. W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącej wnosząc o jej uchylenie, zarzuca organom naruszenie przepisów: - art. 62, art. 72, art. 76, art. 76 a, art. 107, art. 108. art. 139 Ordynacji podatkowej, - art. 7 oraz art. 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r., o stosunku Państwa do kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154 ze zm.). Ponadto zarzuca się sprzeczność ustaleń organu odwoławczego z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą m. in., na błędnym ustaleniu, iż dokonana wpłata przez inny podmiot niż skarżąca, dotyczyła zaległości podatkowych skarżącej za m-c kwiecień 2001 r., - pomimo wyraźnego zapisu na przelewie, iż wpłata dotyczy "zobowiązania w podatku VAT za czerwiec 2002 r. W uzasadnieniu skargi podobnie jak w odwołaniu pełnomocnik strony podnosi, że "dokonując przedmiotowej wpłaty C działała pod wpływem błędu - gdyż była przekonana, iż A była dłużnikiem Skarbu Państwa kwoty podatku VAT za czerwiec 2002 r., i posiadała w dacie wpłaty zaległość podatkową lub była zobowiązana kwotę podatku uiścić". Natomiast organy podatkowe zarówno pierwszej jak i drugiej instancji nie dopatrzyły się w postępowaniu C oznak działania w błędzie. Nadto w skardze strona skarżąca podkreśla, iż C nie była podmiotem odpowiedzialnym za zobowiązania podatkowe skarżącej jako osoba trzecia, jak i to, że gdyby nawet hipotetycznie zaległość w podatku VAT za czerwiec 2002 istniała, to zgodnie z art. 76, art. 76a Ordynacji podatkowej, organ skarbowy winien wydać stosowne postanowienie i doręczyć je skarżącej. Takiego waloru zdaniem skarżącej nie może mieć postanowienie z dnia [...] r., gdyż wydane ono zostało z naruszeniem art. 139 Ordynacji podatkowej (postanowienie o rozliczeniu wpłat wydano po upływie 15 miesięcy od daty dokonania wpłaty i nie dotyczy ono skarżącej (nr NIP wskazanego dłużnika to [...], NIP skarżącej to [...]). W konsekwencji zdaniem skargi przekazana kwota nienależnie zapłaconego podatku winna być zwrócona na rzecz skarżącej, gdyż stanowi oczywistą nadpłatę podatku. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, choć nie bezpośrednio z przyczyn w niej wskazanych. Stan faktyczny w sprawie jest niesporny a mianowicie dnia 25 lipca 2002 r. C, dokonała przelewu kwoty [...] zł, na r-k bankowy Urzędu Skarbowego wskazując, iż wpłata ta dotyczy zaległości "B" NIP [...] w podatku od towarów i usług za m-c czerwiec 2000 r., (a nie jak błędnie podaje skarżąca za czerwiec 2002 r., - ksero przelewu k. 10 akt podatkowych). Bezsporne dalej w sprawie jest i to, że w/w wpłata postanowieniem z dnia [...] r., została na podstawie art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej zarachowana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na poczet zaległości "B" (NIP [...]) w podatku od towarów i usług za m-c kwiecień 2001 r. Przedmiotowe postanowienie doręczono w/w podatnikowi tj. w dniu [...] r., a wobec nie skorzystania z przysługującego zgodnie z pouczeniem prawa do wniesienia zażalenia, postanowienie to uprawomocniło się; (k 8-9 akt podatkowych). Skoro z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że kwota [...] zł została wpłacona i zarachowana na poczet VAT na rzecz podatnika - "B" [...], to tym samym skutecznie wniosku o zwrot w/w kwoty nie mogło złożyć D NIP [...], gdyż są to dwa różne podmioty prawa podatkowego. W tym miejscu należy zwrócić bowiem uwagę, iż z akt rejestracyjnych wynika, iż "D" zostało powołane dekretem z dnia r., znak [...]. Decyzją Urzędu Skarbowego z dnia [...] r., po złożeniu w dniu [...] r., zgłoszenia identyfikacyjnego, został nadany D numer identyfikacji podatkowej [...]. Tego samego dnia, tj. [...] r. D złożyło również zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług VAT-R. Natomiast dnia [...] r., złożone zostało zgłoszenie VAT-Z dotyczące likwidacji działalności z dniem [...] r. "D " NIP [...] uznane zostało za odrębny podmiot podatkowy dopiero decyzją Izby Skarbowej nr z dnia [...] r., natomiast zgłoszenie identyfikacyjne w podatku od towarów i usług złożyło dnia [...] r. Nie można zatem uznać, iż "B" NIP[...] to ten sam podatnik co "D" NIP [...] ul. [...] wyodrębniony podatkowo z [...] osoby prawnej na mocy w/w decyzji Izby Skarbowej [...] r. Ze wskazanych wyżej przyczyn nie można uznać również, iż wyodrębnione podatkowo na mocy decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] r. D jest następcą prawnym "B". Powyższe przyznaje w skardze również strona skarżąca twierdząc, iż postanowienie z dnia [...] r., o zarachowaniu m. in. spornej kwoty [...] zł nie dotyczy skarżącej i jej nie zostało doręczone (str. 7 skargi). W konsekwencji, skoro sporna kwota została wpłacona i zarachowana na rzecz innego podatnika, tym samym skarżąca nie będąca następcą prawnym tegoż podatnika (czemu w istocie strona skarżąca nie zaprzecza) nie mogła skutecznie złożyć wniosku o stwierdzenie nadpłaty i domagać się zwrotu jej zdaniem nienależnie zapłaconego podatku, którego to podatku sama nie uiściła, jak i na jej rzecz nie był uiszczony przez osobę trzecią. Należy zwrócić uwagę, iż wprawdzie art. 72 § 1 OrdPU nie zawiera definicji nadpłaty, ale wymienia stany faktyczne, których zaistnienie pozwala uznać, że nadpłata powstała. Stosownie do treści tego przepisu, za nadpłatę uważa się kwotę: - nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku, - podatku pobranego przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej, - zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji wydanej w trybie art. 30 § 4 OrdPU określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej, - zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności określono ją nienależnie lub w wysokości większej od należnej. Za świadczenie nadpłacone przyjmuje się sytuację, gdy podatnik jest zobowiązany do świadczenia z tytułu określonego podatku, lecz kwota uiszczona jest wyższa od kwoty należnej. Natomiast świadczenie jest uiszczone nienależnie, gdy podatnik dokonuje zapłaty określonej kwoty pieniężnej, mimo że nie jest do tego zobowiązany. Nienależność świadczenia ma również miejsce w sytuacji, gdy w chwili jego spełnienia istniała wprawdzie podstawa prawna, jednakże po jego dokonaniu podstawa ta odpadła np. z powodu uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności. Podmioty uprawnione do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, jak również sytuacje, w których mogą go składać określone zostały w art. 75 § 1 i 2 OrdPU. Stosownie do jego treści uprawnionymi do złożenia wniosku są podatnik, płatnik oraz inkasent. Skarżąca występująca w przedmiotowej sprawie jak wyżej wykazano nie należy zatem do tak określonego kręgu osób uprawnionych. Nie jest bowiem czynnie legitymowany do żądania zwrotu nadpłaty podmiot jak w rozważanej sprawie, który podatku nie uiścił; podatnikiem była co jest bezsporne "B". Organ podatkowy nie miał zatem podstawy prawnej do merytorycznego rozpatrzenia takiego wniosku (zob. wyrok SN z 18.01.2002 r., III RN 194/00, niepubl.). W konsekwencji merytoryczne rozpatrzenie wniosku skarżącej uznać należy za wadliwe; powyższa nieprawidłowość nie uzasadnia jednak zdaniem sądu wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego, skoro żądanie przez skarżącą zwrotu nienależnie zapłaconego podatku było i tak bezzasadne. Z tych przyczyn na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w wyroku. DSz