I SA/Gd 428/96

WyrokWSA w Gdańsku1997-10-08

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakup aparatury medycznej ze środków pochodzących z dotacji otrzymanej od zagranicznej fundacji, z zastrzeżeniem celu wydatkowania i miejsca zakupu, może być uznany za rzecz otrzymaną bezpłatnie w rozumieniu art. 14 ust. 1 pkt 26 Prawa celnego, uzasadniającym zwolnienie od cła?
Ratio decidendi
Nabycie aparatury medycznej ze środków pochodzących z dotacji otrzymanej od zagranicznej fundacji, z zastrzeżeniem celu wydatkowania i miejsca zakupu, stanowi bezpłatne przysporzenie po stronie jednostki budżetowej i powinno być traktowane jako rzecz otrzymana bezpłatnie w rozumieniu art. 14 ust. 1 pkt 26 Prawa celnego, co uzasadnia zwolnienie od cła. Sąd uznał, że ustawodawca użył sformułowania "otrzymane bezpłatnie" zamiast "darowane", aby objąć szerszy zakres sytuacji niż tylko bezpośrednia darowizna, w tym nabycie za środki nieekwiwalentne.
Stan faktyczny
Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy w O. zakupił w Niemczech aparat do znieczulania operacyjnego marki Siemens za środki pochodzące z dotacji od Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej. Urząd Celny wymierzył należności celne i opłatę manipulacyjną, uznając, że zakupiony sprzęt nie jest "rzeczą otrzymaną bezpłatnie", ponieważ był przedmiotem umowy sprzedaży. Szpital w odwołaniu argumentował, że środki na zakup pochodziły z dotacji z zagranicznej fundacji, co powinno skutkować zwolnieniem od cła.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w G. w części dotyczącej wymiaru cła.

Pełny tekst orzeczenia

uchyla zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł, a także poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w G., w części dotyczącej wymiaru cła. Podstawę tego wyrokowego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne: Decyzją, będącą przedmiotem zaskarżenia, Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w G. zawartą w jednolitym dokumencie administracyjnym SAD z dnia 7 czerwca 1995 r., dopuszczającą do obrotu na polskim obszarze zakupiony w Niemczech przez Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy w O. aparat do znieczulania operacyjnego marki Siemens oraz wymierzającą należności celne i opłatę manipulacyjną. Organ odwoławczy odmowę uwzględnienia odwołania Szpitala argumentował brakiem podstaw do zastosowania w sprawie art. 14 ust. 1 pkt 26 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm. obowiązującego do dnia 31 grudnia 1997 r./. Nie kwestionował przy tym, iż importer jest jednostką budżetową oraz tego, że przedmiotowa aparatura przeznaczona była do statutowej działalności Szpitala. Stwierdził jednakże, iż sprowadzonej z Niemiec aparaturze nie można przypisać przymiotu "rzeczy otrzymanej bezpłatnie", skoro była ona przedmiotem udokumentowanej umowy sprzedaży, a kupującym Szpital. W ocenie Prezesa GUC okoliczność, skąd pochodziły środki na zapłatę ceny, była nieistotną dla rozstrzygnięcia sprawy. Stąd też eksponowany przez Szpital w odwołaniu fakt, że środki na zakup aparatury pochodziły z dotacji, jaką Szpital uzyskał od Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej, uznano za bezprzedmiotowy. Skargę do Sądu Administracyjnego oparto na zarzucie naruszenia art. 14 ust. 1 pkt 26 Prawa celnego, przez błędną jego wykładnię. Skoro bowiem - zdaniem skarżącego - nabycie aparatury nastąpiło nie ze środków skarżącej jednostki budżetowej, ale ze środków otrzymanych z zagranicznej fundacji i to z zastrzeżeniem nie tylko celu wydatkowania /aparatura medyczna/, ale i miejsca zakupu /w Niemczech/, to w istocie zakupiony w tak określonych ramach przedmiot odprawy celnej stanowił rzecz otrzymaną bezpłatnie. W odpowiedzi na skargę Prezes GUC, powtarzając argumentację jaka legła u podstaw zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednakże skargę za uzasadnioną, czyniąc w tym względzie następujące rozważania. Zwolnienie od cła przywozowego z jakiegokolwiek punktu art. 14 ust. 1 Prawa celnego, nie jest pozostawione uznaniu administracyjnemu. W związku z tym należy zwrócić uwagę organom celnym, że zakres statutowej działalności Szpitala, cel jakiemu ma służyć sprowadzona z zagranicy aparatura i powszechnie znana sytuacja jednostek budżetowych służby zdrowia, winny skłaniać do szczególnej wnikliwości przy wykładni art. 14 ust. 1 pkt 26 Prawa celnego. Stojąc więc na gruncie racjonalnego działania ustawodawcy przyjąć należy, że nie przypadkiem użył on słów "otrzymane bezpłatnie", zamiast "darowane". Odwoływanie się do instytucji darowizny, uregulowanej w kodeksie cywilnym /art. 888 - 902/, mogłoby bowiem ograniczać praktyczne funkcjonowanie przepisu jedynie do stanów, w jakich przedmiotem importu byłaby rzecz bezpośrednio darowana, a nie jej surogat. Istotę omawianej regulacji widzieć zatem trzeba w bezpłatnym przysporzeniu po stronie jednostki budżetowej, tzn. w nabyciu nie z własnych środków, lecz środków otrzymanych nieekwiwalentnie. Skoro taki stan rzeczy został w sprawie wykazany, a przy tym zaistniały i pozostały przesłanki warunkujące zastosowanie dobrodziejstwa określonego w art. 14 ust. 1 pkt 26 Prawa celnego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł, a wraz z nią także decyzji organu pierwszej instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło