I SA/Gd 43/11
PostanowienieWSA w Gdańsku2011-03-31
Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi udowodnić swoją trudną sytuację finansową.Stan faktyczny
Wnioskodawca J. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług za wrzesień 2007 r. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z małżonką i studiującą córką, utrzymując się z renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz czynszu z najmu lokalu użytkowego. Małżonka jest bezrobotna bez prawa do zasiłku, a córka nie uzyskuje innych dochodów. Rodzina nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów, a miesięczne koszty utrzymania są udokumentowane i wysokie.Rozstrzygnięcie
Przyznał wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2007 r. postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskiem z dnia 18 grudnia 2010 r. skarżący J. P. zwrócił się w niniejszej sprawie z o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach z dnia 18 grudnia 2010 r., dodatkowych oświadczeń wnioskodawcy, jego małżonki i córki z dnia 3 i 4 marca 2011 r. oraz przedłożonych przez niego dokumentów źródłowych (zaświadczenia z banku z dnia 4 marca 2011 r. oraz kopii: decyzji o ustaleniu prawa do renty z dnia 10 lutego 2010 r., decyzji o waloryzacji renty z dnia 9 marca 2010 r., umowy najmu nieruchomości na cele użytkowe z dnia 2 kwietnia 2010 r., zeznań podatkowych PIT-37 i PIT-28 za 2010 r., faktur z dnia 26 listopada 2010 r. i 27 stycznia 2011 r. za energię elektryczną, faktur z dnia 10 stycznia 2011 r. i 1 lutego 2011 r. za gaz, faktur z dnia 20 grudnia 2010 r. i 22 lutego 2011 r. za wodę i odprowadzanie ścieków, informacji o wysokości opłaty za wywóz odpadów z dnia 7 grudnia 2010 r., decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za 2011 r., faktur z dnia 30 grudnia 2010 r. i 14 lutego 2011 r. za zakup leków, legitymacji studenckiej, decyzji z dnia 3 marca 2011 r. o uznaniu za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku, przekazów pocztowych obrazujących wysokość świadczenia za grudzień 2010 r. i luty 2011 r.) wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką, z którą mają na utrzymaniu studiującą córkę (druga z córek wnioskodawcy przebywa aktualnie za granicą). Rodzina utrzymuje się z przyznanej wnioskodawcy renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w wysokości 697,55 zł netto (z czego kwota 353,15 zł jest przekazywana wnioskodawcy, a kwota 344,40 zł zamieszkującej z nim córce tytułem należnych jej alimentów) oraz czynszu w wysokości 1.830 zł netto z tytułu umowy najmu lokalu użytkowego, stanowiącego własność żony wnioskodawcy. Małżonka wnioskodawcy uznana została z dniem 3 marca 2011 r. za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku, zaś córka wnioskodawcy studiuje w trybie dziennym i poza ww. alimentami nie uzyskuje innych dochodów. Majątek małżonków stanowi dom o powierzchni 120 m2 oraz lokal użytkowy o powierzchni 27 m2. Ani wnioskodawca ani osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro ani pojazdów mechanicznych. Miesięczne koszty związane z eksploatacją domu, w którym zamieszkuje rodzina, tj. opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę i wywóz śmieci, podatek od nieruchomości, kształtują się średnio na poziomie około 1360 zł. Ponadto do niezbędnych kosztów utrzymania ponoszonych przez wnioskodawcę należy zaliczyć wydatki na zakup leków średnio w kwocie 68 zł miesięcznie. Jak wskazał wnioskodawca, w związku z toczącymi się względem niego postępowaniami egzekucyjnymi nie ma możliwości zaciągnięcia kredytu czy pożyczki.
Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne uznano, że wnioskodawca wykazał, że nie ma aktualnie realnych możliwości poniesienia kosztów sądowych. Za taką oceną przemawia wysokość środków pieniężnych (1.100 zł), pozostająca do dyspozycji wnioskodawcy i jego rodziny po potrąceniu udokumentowanych i koniecznych obciążeń, oraz brak jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby zostać przeznaczone na uiszczenie kosztów sądowych.
Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło