I SA/Gd 432/21
WyrokWSA w Gdańsku2021-07-27
Skład orzekający: Alicja Stępień, Małgorzata Gorzeń, Krzysztof Przasnyski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca, który na dzień 31 grudnia 2019 r. zalegał z opłacaniem należności z tytułu składek za okres dłuższy niż 12 miesięcy, może skorzystać ze zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. w ramach tzw. Tarczy Antykryzysowej?Ratio decidendi
Przedsiębiorca, który na dzień 31 grudnia 2019 r. zalegał z opłacaniem należności z tytułu składek za okres dłuższy niż 12 miesięcy, nie spełnia wymogów do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. Ulga ta ma przeciwdziałać negatywnym skutkom pandemii COVID-19, a nie stanowić sposób rozwiązania problemów przedsiębiorców borykających się z trwałymi problemami finansowymi powstałymi przed pandemią.Stan faktyczny
A.B. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. ZUS odmówił, wskazując na zaległości składkowe skarżącego za okres od października 2016 r. do listopada 2019 r., co przekraczało 12 miesięcy. WSA w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że skarżący nie spełniał wymogów do uzyskania ulgi.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lipca 2021 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 roku oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 20 czerwca 2020 r. A.B. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za miesiące od marca do maja 2020 r..
Decyzją z dnia 8 czerwca 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącemu prawa do powyższego zwolnienia w związku z istniejącymi zaległościami składkowymi za okres od października 2016 r. do listopada 2019 r..
W wyniku wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 5 stycznia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia 8 czerwca 2020 r..
W uzasadnieniu wskazał, że pomoc, o którą ubiegał się skarżący, może być udzielona wyłącznie przedsiębiorcy, który na dzień 31 grudnia 2019 r. nie zalegał z opłacaniem należności z tytułu składek za okres dłuższy niż 12 miesięcy. Z dokumentów wynikało, że zaległości strony dotyczyły okresu od października 2016 r. do listopada 2019 r..
Z tego powodu w decyzji z dnia 5 stycznia 2021 r. uznano, że brak jest podstaw do zmiany decyzji z dnia 8 czerwca 2020 r..
A.B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zarzucił naruszenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przepisów prawa materialnego tj. art. 31 zq ust. 8 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Stwierdził, że spełnia wymagania ustawowe do otrzymania pomocy.
W treści skargi podważył także upoważnienia do podpisywania w imieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzji, jak i do występowania przed Sądem.
Stanowisko to potwierdził w składanych do Sądu pismach procesowych.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami I administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, zaskarżone decyzje wskazanych powyżej uchybień nie posiadają.
Zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych płatnikowi składek przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony za ten okres jako płatnik składek:
1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,
2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,
3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.;
- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.
Nie ulega wątpliwości, że zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek stanowi pomoc publiczną. Tym samym pomoc może być udzielona wyłącznie przedsiębiorcy, który na dzień 31 grudnia 2019 r. nie znajdował się w trudnej sytuacji w rozumieniu przepisów unijnych, ale który później z powodu epidemii COVID-19 napotkał trudności lub znalazł się w trudnej sytuacji. W związku z tym ze zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w Tarczy Antykryzysowej, mogą skorzystać ci przedsiębiorcy, którzy na dzień 31 grudnia 2019 r. nie zalegali z opłacaniem należności z tytułu składek za okres dłuższy niż 12 miesięcy.
Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wynika, że skarżący na dzień 31 grudnia 2019 r. zalegał ze składkami za okres od października 2016 r. do listopada 2019 r. w łącznej kwocie 39.351,20 zł, co przekraczało kwotę 12 miesięcznych składek, w tym na:
- ubezpieczenia społeczne za okres od października 2016 r. do maja 2019 r. w kwocie 25.752,54 zł;
- Ubezpieczenie Zdrowotne za okres od października 2016 r. do listopada 2019 r. w kwocie 12.143,23 zł;
- Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pra0cowniczych za okres od października 2016 do lipca 2018 r. w kwocie 1.455,43 zł.
Jak wskazano, zadłużenie do lutego 2020 r. zwiększyło się do kwoty 44.805,22 zł.
Okoliczność ta, zdaniem Sądu, w sposób bezsporny wskazuje, że skarżący nie spełnia wymogów dla uzyskania ulgi. Nie zmieniają tego twierdzenia o przebytych chorobach, gdyż w niniejszej sprawie okoliczności te nie podlegają badaniu.
Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Rzeszowie z 13 października 2020 r. w sprawie I SA/Rz 450/20, że podstawę dla oceny prawa do ulgi stanowi komunikat wydany przez Komisję Europejską w sprawie tymczasowych środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii (Dz.Urz. UE seria C 2020/C 91 I/01 z 20.03.2020r.).W zakresie środków pomocy państwa członkowskiego zgodnie z art.3.1.ust.22lit.c tego komunikatu przyjęto warunek uznania pomocy przez komisję, o ile pomoc nie zostanie przyznana przedsiębiorstwom, które nie znajdowały się w trudnej sytuacji w dniu 31.12.2019r. Zdaniem Sądu organ prawidłowo w tym zakresie odczytał sytuację skarżącego, który posiada ponad 12-miesięczne zaległości składkowe z innych, niż pandemia, przyczyn.
Sąd nie podzielił również argumentów strony co do braku upoważnień czy właściwości do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Należy wskazać, że właściwość Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Sądu jest uzasadniona miejscem zamieszkania lub siedziby strony składającej wniosek, a upoważnienie dla osoby podpisującej decyzję jest oczywiste, albowiem organ słusznie wyjaśnił, że A.B. upoważniony jest do podpisywania decyzji w imieniu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Umocowanie wraz z jego treścią jest powszechnie dostępne na wskazanej stronie internetowej ZUS. Tym samym, w ocenie Sądu podniesiony zarzut jest bezzasadny.
Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 31zq ust. 8 ustawy Sąd wskazuje, że także ten zarzut jest niezasadny. Należy wskazać, że uprawnienie do zwolnienia z obowiązku uiszczania składek jako uprawnienie nadawane wyjątkowo, mające na celu ograniczenie skutków pandemii COVID-19 ,nie jest prawem bezwzględnym.
W przedmiotowej sprawie organ wskazał, że skarżący jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od października 2016 r. do listopada 2019 r. Zadłużenie znacznie przekracza wysokości należnych składek za rok składkowy. Sąd podziela pogląd, że ulga w postaci zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne. Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należnych za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. ma przeciwdziałać negatywnym skutkom związanych z pandemią koronawirusa, a nie stanowić sposobu rozwiązania problemów przedsiębiorców borykających się z trwałymi problemami finansowymi, które nastąpiły zanim ogłoszono pandemię i z innych, niż pandemia, przyczyn. Nie ma więc charakteru powszechnego, lecz skierowana jest do podmiotów, które wypełniają ściśle przesłanki tej pomocy.
Skoro skarżący wymogów tych nie spełniał, istniały podstawy prawne do nieuwzględnienia wniosku z dnia 20 czerwca 2020 r.
Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło