I SA/Gd 434/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do sierpnia 2002 r. postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. A. J. wnioskiem z dnia 4 lipca 2008 r. (data stempla pocztowego), zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym wpisu od skargi określonego w kwocie 100 zł. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe, jedynym źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie ze stosunku pracy w wysokości 1 126 zł brutto miesięcznie, poza mieszkaniem o powierzchni 85 m2 nie posiada innego majątku. Wnioskodawca podniósł, że mieszkanie obciążone jest hipoteką na rzecz banku w związku z udzielonym kredytem mieszkaniowym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W związku z powyższym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 9 lipca 2008 r. (doręczonym pełnomocnikowi strony w dniu 15 lipca 2008 r.) skarżący zobowiązany został do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: (1) odpisu zeznania podatkowego za rok 2007, bądź też stosownego zaświadczenia o dochodach uzyskanych za ten rok z właściwego urzędu skarbowego, (2) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, w tym kont i lokat dewizowych, z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji, a w przypadku ich nieposiadania stosownego oświadczenia w tym przedmiocie, (3) zaświadczenia od pracodawcy o wysokości średniego wynagrodzenia brutto oraz netto z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu za ostatni miesiąc, (4) oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), (5) dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych wydatków związanych z miesięcznymi kosztami utrzymania, (6) dokumentu obrazującego wysokość miesięcznej spłaty kredytu mieszkaniowego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nadesłał: odpis zeznania podatkowego za rok 2007, decyzję Prezydenta Miasta [...] o wykreśleniu z dniem 25 stycznia 2008 r. z ewidencji zgłoszonej przez skarżącego działalności gospodarczej (opodatkowanej na zasadach ogólnych), wezwanie z dnia 17 lipca 2008 r. do uregulowania zaległych opłat za energię elektryczną dostarczoną do lokalu położonego przy ul. [...] i zawiadomienie spółdzielni mieszkaniowej o miesięcznym wymiarze opłat za ten lokal, zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 21 lipca 2008 r., elektroniczne zestawienie operacji dokonanych na rachunku bankowym prowadzonym przez [...] w okresie od 1 marca do 21 lipca 2008 r., wydruk z rachunku kredytowego potwierdzający wysokość udzielonego kredytu oraz jego miesięcznej spłaty oraz oświadczenie o nieposiadaniu pojazdów mechanicznych. Przedłożone dokumenty nie potwierdzają jednak trudnej sytuacji finansowej skarżącego, a rzeczywiste możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan jego majątku nadal budzą istotne wątpliwości. Za taką oceną przemawiają następujące okoliczności. Zgodnie z przedłożonym zaświadczeniem od pracodawcy miesięczny dochód skarżącego wynosi 845,17 zł netto (1 126 zł brutto). Jednakże analiza transakcji dokonanych na rachunku bankowym skarżącego pozwala przyjąć, że dochód z umowy o pracę nie stanowi jedynego źródła utrzymania skarżącego. Na jego konto regularnie przekazywane są środki w kwotach po 1 000 zł przez I. N.-J. prowadzącą prywatny gabinet okulistyczny przy ul. [...]. W marcu i kwietniu br. ww. przekazała na rachunek wnioskodawcy łącznie kwotę 4 000 zł, zaś w maju 1 000 zł. Ustalono również, że skarżący uzyskuje dochody ze sprzedaży internetowej za pośrednictwem portalu [...]. Każdego miesiąca uiszcza on bowiem opłatę za aukcje. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, iż w dniu 11 czerwca 2008 r. uiścił należną za maj br. zaliczkę na zryczałtowany podatek dochodowy, co pozwala przyjąć, że prowadzi on działalność gospodarczą opodatkowaną w tej formie. Fakt posiadania przez skarżącego dodatkowych źródeł dochodów potwierdza również wysokość ponoszonych przez niego wydatków (w tym opłat za media: energię elektryczną, czynsz, zużycie wody). Z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że w marcu br. wydatkował on kwotę 1 426,72 zł, w kwietniu – 2 597,01 zł, zaś w maju – 1 092,66 zł. Na uwadze mieć należy, że wśród tych wydatków brak jest kosztów ponoszonych w związku ze spłatą kredytu, która wynosi 741,09 zł miesięcznie. Zauważyć przy tym należy, że znaczna część środków wydatkowana została przez skarżącego na zakup artykułów sportowych, jak chociażby zakup pary aluminiowych rowerków marki Kettler za kwotę odpowiadającą wysokości otrzymywanego przez wnioskodawcę wynagrodzenia za pracę, tj. za 841,89 zł, których nie sposób zaliczyć do koniecznych kosztów utrzymania skarżącego. W tym miejscu wskazać trzeba, że wydatki te nie zostały poniesione z wynagrodzenia za pracę, gdyż nie jest ono przekazywane na rachunek bankowy wnioskodawcy, z którego wyciąg przedstawił, a w wnioskodawca nie dokonywał wpłat własnych. Nie zostały również poniesione ze środków zgromadzonych na rachunku bankowym skarżącego przed okresem, za który zestawienie operacji przedstawił. Saldo początkowe wynosiło bowiem 298,48 zł. Ponadto, kwota poniesionych wydatków znacznie przekracza wysokość zadeklarowanych przez skarżącego i udokumentowanych miesięcznych dochodów. Wątpliwości budzi również stan posiadanego przez skarżącego majątku. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem jest on właścicielem mieszkania w budynku położonym w [...] przy ul. [...]. Natomiast z zestawienia operacji dokonanych na rachunku bankowym wynika, że poza opłatami związanymi z utrzymaniem wskazanego lokalu ponosi także opłaty za energię elektryczną dostarczaną do nieruchomości (prywatnego gabinetu okulistycznego) położonej przy ul. [...] oraz nieruchomości położonej w [...], a także za ochronę tej ostatniej. Okoliczności te wskazują, że skarżący posiada tytuł prawny do wyżej opisanych nieruchomości i pozwalają przyjąć, iż wskazana we wniosku nieruchomość (lokal mieszkalny) położona w [...] przy ul. [...] nie jest jedynym składnikiem majątku wnioskodawcy. Powołane ustalenia faktyczne skutkują uznaniem za niewiarygodne oświadczeń złożonych przez skarżącego w przedmiocie osiąganych przez niego dochodów i posiadanego majątku, gdyż dane w nich przedstawione są sprzeczne z dokonanymi ustaleniami. Dokonanie rzetelnej i pełnej analizy sytuacji finansowej strony zostało przez nią samą uniemożliwione. W związku z powyższym uznano, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Z tych wszystkich względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.