I SA/Gd 435/13

PostanowienieWSA w Gdańsku2013-05-22

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał zasadność złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, ponieważ jego obecna sytuacja finansowa, uwzględniająca dochody, koszty utrzymania rodziny oraz korzystanie ze świadczeń pomocy społecznej, uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Posiadane środki na rachunku bankowym nie mogą być uznane za oszczędności, gdyż są przeznaczane na bieżące potrzeby rodziny.
Stan faktyczny
R. N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawca wraz z żoną i małoletnim synem prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca był bezrobotny, a obecnie osiąga dochody z pracy, podobnie jak jego żona pracująca na część etatu. Małżonkowie posiadają dom, zaciągnęli na niego kredyt, a żona posiada samochód. Rodzina korzystała ze świadczeń pomocy społecznej. Średnie miesięczne koszty utrzymania rodziny przekraczają ich dochody.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. N. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia w 2011 r. lokalu mieszkalnego postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. R. N. wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2013 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od skargi w kwocie 855 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 19 kwietnia 2013 r. (doręczone w dniu 29 maja 2013 r.), ustalono, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną, na utrzymaniu małżonków pozostaje małoletni syn, wnioskodawca do 20 marca 2013 r. był osobą bezrobotną z prawem do zasiłku (ostatnie świadczenie z tego tytułu wyniosło 415,80 zł – dowód: zaświadczenie z PUP z dnia 30 kwietnia 2013 r.), aktualnie osiąga dochody ze stosunku pracy w kwocie 919,72 zł netto miesięcznie (dowód: dokument potwierdzający wysokość wynagrodzenia wypłaconego w kwietniu 2013 r.), natomiast jego żona zatrudniona jest na ½ etatu z wynagrodzeniem w kwocie 637,47 zł netto miesięcznie (dowód: zaświadczenie o zarobkach z dnia 30 kwietnia 2013 r.), majątek małżonków stanowi dom o powierzchni 132,34 m2, na którego budowę zaciągnęli kredyt w wysokości 140.000 zł (dowód: odpis umowy kredytu z dnia 24 stycznia 2012 r.), żona wnioskodawcy posiada samochód osobowy marki [...] rok produkcji 1999 o wartości około 7.000 zł (dowód: dodatkowe oświadczenie wraz z odpisem dowodu rejestracyjnego) oraz na rachunku bankowym, na który przekazywane jest także wynagrodzenie wnioskodawcy, a wcześniej przyznany mu zasiłek dla bezrobotnych, na dzień 15 kwietnia 2013 r. (saldo końcowe) zgromadziła środki pieniężne w kwocie 1.151,37 zł (dowód: wyciągi za okres od 16 stycznia do 15 kwietnia 2013 r.). Średnie miesięczne koszty związane z utrzymaniem małżonków przyjęte na podstawie faktur VAT oraz potwierdzeń wpłat, do których zaliczono opłaty za energię elektryczną, wodę, telefon komórkowy, podatek od nieruchomości, wywóz śmieci, opłaty za przedszkole oraz spłatę kredytu, kształtują się na poziomie 1.180,48 zł. Z dołączonych odpisów decyzji wójta z dnia 1 lutego i 20 marca 2013 r. wynika, że żona wnioskodawcy korzystała z pomocy społecznej i w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2013 r. otrzymała zasiłki celowe na zakup produktów żywnościowych w wysokości 300 zł miesięcznie, zaś od 28 marca 2013 r. – dofinansowanie do zakupu opału w kwocie 300 zł. Wobec powyższego referendarz sądowy uznał, że wnioskodawca wykazał zasadność złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W ustalonym stanie faktycznym przyjąć należało, że obecnie nie ma on realnych możliwości poniesienia pełnych kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od skargi. Za taką oceną przemawia wysokość miesięcznego dochodu pozostającego do dyspozycji małżonków, który po uwzględnieniu ponoszonych przez nich kosztów związanych z bieżącym i koniecznym utrzymaniem trzyosobowej rodziny wynosi 376,71 zł. O trudnej sytuacji finansowej rodziny świadczy także okoliczność, że w I kwartale br. korzystała ona ze świadczeń pomocy społecznej (zasiłków celowych). Natomiast kwoty posiadanych przez żonę wnioskodawcy środków na rachunku bankowym na dzień 15 kwietnia 2013 r. nie sposób uznać za oszczędności, które małżonkowie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny mogliby przeznaczyć na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z historii operacji dokonanych na rachunku bankowym żony wnioskodawcy wynika, że środki zasilające ten rachunek przeznaczane są na wydatki związane z bieżącymi potrzebami rodziny; salda końcowe na dzień poprzednich okresów rozliczeniowych, tj. 15 lutego i 15 marca 2013 r. wynosiły bowiem 554,81 zł i 439,50 zł. Z tych wszystkich względów uznano, że wnioskodawca wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło