I SA/Gd 436/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 357 ( trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem - Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego J. P. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 2 grudnia 2011 r. Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku J. P. na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego organ egzekucyjny dokonał: - zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. w Banku A S.A., na podstawie zawiadomienia z dnia 5 grudnia 2011 r. - zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank tj. z tytułu zwrotu kosztów egzekucyjnych u Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie zawiadomienia z 5 grudnia 2011 r. Doręczenie powyższego odpisu tytułu wykonawczego wraz z wyżej wskazanymi zawiadomieniami o zajęciu z dnia 5 grudnia 2011 r. nastąpiło w dniu 7 grudnia 2011 r. W odpowiedzi dłużnik zajętej wierzytelności - Bank A S.A., pismem z dnia 16 grudnia 2011 r. poinformował organ egzekucyjny, że "na dzień sporządzenia niniejszego pisma rachunek dłużnika wykazuje saldo niewystarczające na pokrycie całego zajęcia. W związku z tym, Bank dokonuje przelewu środków tytułem częściowej realizacji. W miarę wpływu środków na rachunek, Bank będzie dalej realizował zajęcie". W dniu 15 grudnia 2011 r. do organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego wpłynęły: - pismo z dnia 9 grudnia 2011 r. zatytułowane "zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]z dnia 2 grudnia 2011 r." zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez niespełnienie przez ten tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. brak prawidłowego określenia okresów przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę; - pismo z dnia 10 grudnia 2011 r. zatytułowane "skarga na czynności egzekucyjne Naczelnika Urzędu Skarbowego" - wniesione na podstawie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji — polegające na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. w Banku A S.A., na podstawie zawiadomienia z dnia 5 grudnia 2011 r.; - pismo z dnia 10 grudnia 2011 r. zatytułowane "skarga na czynności egzekucyjne Naczelnika Urzędu Skarbowego" - wniesione na podstawie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - polegające na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank tj. z tytułu zwrotu kosztów egzekucyjnych u Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie zawiadomienia z dnia 5 grudnia 2011 r. W uzasadnieniu zobowiązany podniósł, że organ egzekucyjny dokonał przedmiotowych zajęć w oparciu o wadliwy tytuł wykonawczy, który jego zdaniem nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postanowieniami z dnia 23 stycznia 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej oddalił skargi wniesione przez J. P. pismami z dnia 10 grudnia 2011 r. Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego nie uwzględnił zarzutu sformułowanego w piśmie z dnia 9 grudnia 2011 r. J. P. wniósł w ustawowym terminie zażalenie na wskazane postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 24 stycznia 2012 r., wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że do wymogów formalnych tytułu wykonawczego określonych w art. 27 cytowanej ustawy dostosowany jest urzędowy wzór formularza tytułu wykonawczego, który zawiera m.in. pozycje: kwota należności głównej, data początkowa naliczania odsetek, stawka odsetek, kwota odsetek naliczona na dzień wystawienia tytułu, przerwy w liczeniu odsetek. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 24 lutego 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że oceniając podnoszony przez zobowiązanego zarzut nieuwzględnienia przerw w naliczaniu odsetek w treści przedmiotowego tytułu wykonawczego nr SM [...] organ odwoławczy stwierdził, że nie jest to element niezbędny wymieniony przez ustawodawcę w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W tej sytuacji nieuwzględnienie przerw w naliczaniu odsetek nie może stanowić o wadliwości przedmiotowego tytułu wykonawczego, a w konsekwencji skutkować koniecznością umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że organ egzekucyjny uwzględnił zmianę w stanie dochodzonych należności objętych tytułem wykonawczym nr SM [...] z dnia 2 grudnia 2011 r., co potwierdza treść zapisu wierzyciela w części "J" przedmiotowego tytułu -przerwa w naliczaniu odsetek od 12 lutego 2007 r. do 25 października 2011 r. Pismem z dnia 22 marca 2012 r. J. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 lutego 2012 r., wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego zostały wydane z rażącym naruszeniem: - art. 27 § 1 pkt 3, art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez brak prawidłowego określenia okresów przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę, - art. 124 Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 17 i 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu zobowiązany powielił podniesiony w zażaleniu z dnia 15 grudnia 2011 r. zarzut niewskazania w tytule wykonawczym okresów przerw w naliczaniu odsetek. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych i polemizując ze stanowiskiem organu odwoławczego zawartego w zaskarżonym postanowieniu skarżący wskazał na niekonsekwencję w działaniu organu egzekucyjnego, który tożsamy zarzut zgłoszony przez zobowiązanego w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie innego tytułu wykonawczego, uznał za uzasadniony. Końcowo skarżący podniósł, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zawiera tylko informację, iż postanowienie jest ostateczne w administracyjnym toku instancji, natomiast nie zawiera pouczenia o możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego, stosownie do art. 124 § 1 Kodeks postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych rozstrzygnięć z prawem. W wyniku takiej kontroli rozstrzygnięcie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd stwierdzi nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny nieważności określone w art. 156 k.p.a. lub innych ustawach szczególnych, w tym w ordynacji podatkowej. Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że skarga J. P. jest uzasadniona, albowiem zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy zawarte w tytule wykonawczym nieprawidłowe określenie przerw w naliczaniu odsetek może stanowić o wadliwości tego tytułu wykonawczego, a w konsekwencji skutkować koniecznością umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Zgodnie z art. 26 § 2 ww. ustawy wzór, o którym mowa w § 1, określa w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw finansów publicznych. Wzór ten zawiera treść określoną w art. 27 tej ustawy, a ponadto umożliwia elektroniczne przetwarzanie danych zawartych w tytule wykonawczym. Obowiązek wystawienia tytułu wykonawczego według wzoru, o którym mowa w § 1, spoczywa również na wierzycielu (§ 3). Wzór tytułu wykonawczego, na podstawie art. 26 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, określony został w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r., Nr 137, poz. 1541). Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tytuł wykonawczy zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. W rozpoznawanej sprawie organ wskazał na przerwę w naliczaniu odsetek, ale w ocenie Sądu uczynił to błędnie, albowiem tytuł wykonawczy jako podstawa prowadzenia egzekucji musi wskazywać precyzyjnie obowiązek, który ma być wykonywany. Ponieważ jest on wystawiany przez wierzyciela przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, może on wystawić nowy tytuł wykonawczy, o zmienionej treści w stosunku do poprzedniego, ale tylko przed złożeniem organowi egzekucyjnemu wniosku o wszczęcie egzekucji. Zmiana treści tytułu wykonawczego w toku postępowania egzekucyjnego nie jest dopuszczalna, dopuszczono jedynie, że wierzyciel w przypadku wierzytelności pieniężnych ma obowiązek jego aktualizacji (por. Komentarz do art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Cezary Kulesza, LEX 2010). Skoro zatem nie można sprostować treści tytułu wykonawczego, a obowiązek określony tym tytułem nie wskazuje precyzyjnie wysokości zobowiązania dłużnika, to tytuł taki winien być wyeliminowany z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2008 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 tej ustawy orzeczono, że postanowienie nie może być wykonane. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 i art. 209 cytowanej ustawy.