I SA/Gd 441/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu odsetek od nieopłaconych składek postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. K. K. wnioskiem z dnia 6 lipca 2009 r. (data stempla pocztowego) zwrócił się o ustanowienie adwokata. Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF uzupełnione zostały w dniu 16 lipca 2009 r. (data stempla pocztowego). Jednocześnie skarżący rozszerzył swoje żądanie o zwolnienie od kosztów sądowych. Wprawdzie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jednakże rozpoznania wymaga jedynie część złożonego wniosku obejmująca żądanie ustanowienia pełnomocnika. Zgodnie z brzmieniem art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Okoliczność ta ma istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek, w świetle których należy dokonać oceny zasadności wniesionego przez stronę żądania. Ponieważ skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, zastosowanie w niniejszej sprawie będą miały przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. O odpowiednim ich stosowaniu stanowi bowiem art. 262 p.p.s.a. Z przepisu art. 245 § 3 p.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przy czym ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww. (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dołączonych do niego dokumentów ustalono, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną, źródłem utrzymania małżonków jest emerytura żony, która podlega zajęciu komorniczemu i wypłacana jest w kwocie 939,95 zł netto miesięcznie oraz przyznany skarżącemu na okres od 1 kwietnia 2008 r. do 30 kwietnia 2011 r. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności w wysokości 153 zł miesięcznie (dowód: kopia odcinka świadczenia za lipiec 2009 r., odpis decyzji burmistrza miasta z dnia 14 kwietnia 2008 r.), z dniem 28 sierpnia 2008 r. skarżący zakończył prowadzenie działalności gospodarczej (dowód: odpis decyzji prezydenta miasta o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej), małżonkowie nie posiadają jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych. Nadto, wnioskodawca ze względu na stan zdrowia wymaga stałej opieki lekarskiej oraz pomocy innej osoby w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (dowód: orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 3 kwietnia 2008 r., zaświadczenia lekarskie z dnia 30 sierpnia 2002 r., 25 czerwca i 8 lipca 2009 r., karta informacyjna leczenia szpitalnego, wynik badania TK). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, uznano, iż skarżący wykazał, że dzień wydania niniejszego postanowienia poniesienie przez niego kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru spowoduje skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Za taką oceną przemawia przede wszystkim wysokość miesięcznych dochodów małżonków, nieposiadanie przez nich majątku, w tym oszczędności. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, że stałe dochody uzyskuje jedynie żona skarżącego i dodatkowo podlegają one zajęciu komorniczemu. W świetle złożonych przez wnioskodawcę oświadczeń i przedłożonych przez niego dokumentów jego sytuacja finansowa nie budzi wątpliwości. Tym samym skarżący spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.