I SA/Gd 443/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 16 września 2025 r. sprawy ze skargi W.N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 3 kwietnia 2025 r., nr 2201-IEE.7192.2.56.2025.2.AK w przedmiocie kosztów egzekucyjnych oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z 3 kwietnia 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IAS), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 17, art. 18, art. 64 § 1, 6 i 10, art. 64c § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz.132 ze zm., dalej: u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia W.N. (dalej: Skarżący) na postanowienie Dyrektora Oddziału Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku (dalej: Dyrektor ZUS) z 30 stycznia 2025 r. w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych, powstałych w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych z 13 stycznia 2016 r. nr [...] i [...] w łącznej kwocie 77,20 zł utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego: Dyrektor ZUS będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącego m.in. na podstawie tytułów wykonawczych z 13 stycznia 2016 r. nr [...] i [...]. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Dyrektor ZUS - zgodnie z dyspozycją art. 80 § 1 u.p.e.a. - w oparciu o ww. tytuł wykonawczy przesłał do [...] S.A. zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nr [...] i [...] z 13 stycznia 2016 roku. W odpowiedzi na zawiadomienie pismem z 1 marca 2016 roku Bank poinformował, że prowadzony rachunek bankowy został zamknięty. Odpis w/w zawiadomienia wraz z odpisem tytułów wykonawczych nr [...] i [...] doręczono Skarżącemu 29 stycznia 2016 roku. Następnie zawiadomieniami nr [...] i [...] z 15 maja 2023 roku, Dyrektor ZUS - zgodnie z dyspozycją art. 72 § 1 u.p.e.a. - w oparciu o ww. tytuł wykonawczy dokonał zajęcia wynagrodzenia Skarżącego za pracę w B. Sp. z o.o. Zawiadomienia doręczono Skarżącemu 29 maja 2023 roku oraz pracodawcy 19 czerwca 2023 roku. W odpowiedzi na zawiadomienie pracodawca poinformował o zbiegu egzekucji administracyjnych do zajętego wynagrodzenia za pracę z Naczelnikiem Drugiego Urzędu Skarbowego w G. W związku ze zbiegiem egzekucji do wynagrodzenia za pracę Dyrektor ZUS przekazał Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w G. adnotację nr [...] z 28 lipca 2023 roku, celem łącznego prowadzenia egzekucji oraz pismem nr [...] z 28 lipca 2023 roku zawiadomił Skarżącego o przekazaniu sprawy innemu organowi egzekucyjnemu. Pismem z 3 grudnia 2024 roku Skarżący złożył wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych dotyczących tytułów wykonawczych nr [...] i [...]. Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2025 r. Dyrektor ZUS określił koszty postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...]. W zażaleniu z 19 lutego 2025 r. Skarżący zakwestionował rozstrzygnięcie Dyrektora ZUS. Dyrektor IAS rozpoznając złożone zażalenie stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo określił wysokość kosztów egzekucyjnych w łącznej wysokości 77,20 zł na które złożyły się: • opłata manipulacyjna w wysokości - 7,25 zł, związana z doręczeniem odpisu tytułu wykonawczego nr [...], naliczona zgodnie z art. 64 § 6 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 20 lutego 2021 roku - tj. 1% egzekwowanych należności nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego, przy czym wyliczenie to nie narusza art. 7 § 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 roku o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw; • na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]- opłata za czynność zajęcia wynagrodzenia za pracę w wysokości 47,80 zł, powstała w wyniku zajęcia wynagrodzenia za pracę w B. Sp. z o.o., naliczona zgodnie z art. 64 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 20 lutego 2021 roku, - tj. 4 % kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 2 zł 50 gr, przy czym wyliczenie to nie narusza art. 7 § 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 roku o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw; • opłata manipulacyjna w wysokości - 2,91 zł, związana z doręczeniem odpisu tytułu wykonawczego nr [...], naliczona zgodnie z art. 64 § 6 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 20 lutego 2021 roku - tj. 1% egzekwowanych należności nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego, przy czym wyliczenie to nie narusza art. 7 § 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 roku o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw; • na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]- opłata za czynność zajęcia wynagrodzenia za pracę w wysokości 19,18 zł, powstała w wyniku zajęcia wynagrodzenia za pracę w B. Sp. z o.o., naliczona zgodnie z art. 64 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 20 lutego 2021 roku; - tj. 4 % kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 2 zł 50 gr, przy czym wyliczenie to nie narusza art. 7 § 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 roku o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego przedawnienia należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi Dyrektor IAS wyjaśnił, że wykracza on poza zakres postępowania w sprawie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych i w konsekwencji nie może być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, uzupełnionej pismem z 12 września 2025 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Dyrektora ZUS. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: - art. 6 k.p.a. i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 k.p.a. poprzez pominięcie i brak wypowiedzi, co do faktów mających znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia w kwestii przedawnienia dochodzonych zobowiązań przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego i tym samym bezprzedmiotowości skarżonego postanowienia; - art. 29 u.p.e.a. poprzez jego niewykonanie przez organ egzekucyjny i przyjęcie dopuszczalności m.in. egzekucji; - art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 17 i art. 18 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie i niewydanie orzeczenia w/s wystąpienia bezprzedmiotowości postępowania egzekucyjnego przed jego wszczęciem; - art. 59 § 1 ust. 1 u.p.e.a. wskutek braku uznania wygaśnięcia dochodzonych zobowiązań w wyniku ich przedawnienia; - art. 59 § 1a ust. 1 i 2 u.p.e.a. w zw. z art. 33 § 2 ust. 5 i 6 u.p.e.a. wskutek bierności organu odwoławczego co do poczynań w sprawie wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym; - art. 7, art. 7a, art. 9, art. 10 i art. 12 k.p.a wskutek całkowitego pominięcia wynikających z nich obowiązków przez oba organy w trakcie postęowania administracyjnego i odwoławczego; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie przez oba organy możliwości przedawnienia dochodzonych należności składkowych, zarówno przed wszczęciem, jak i po zakończeniu postępowania egzekucyjnego z wynagrodzenia za pracę. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Spór pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego dotyczy kwestii zgodności z prawem postanowienia w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych. Istota niniejszej sprawy koncentruje się zatem na kwestii prawidłowości postępowania organu w zakresie przepisów regulujących naliczenie kosztów postępowania egzekucyjnego, zakresu tego naliczenia oraz wysokości kosztów. Sąd podzielił pogląd Dyrektora IAS wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że w rozważanej sprawie zastosowanie znajdują przepisy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 lutego 2021 r., bowiem postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte 13 stycznia 2016 r. (tj. w dniu wystawienia tytułów wykonawczych przez Dyrektora ZUS), a niezakończone przed 20 lutego 2021 r. (tj. przed wejściem w życie ustawy zmieniającej) zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej. Przepis ten stanowi, że w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z uwzględnieniem ust. 2-4 oraz art. 7-11. Stosownie do art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Zgodnie z art. 64 § 1 pkt 3 u.p.e.a. organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty w następującej wysokości, z zastrzeżeniem art. 64d: za zajęcie wynagrodzenia za pracę - 4% egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 2 zł 50 gr. Według art. 64 § 6 u.p.e.a. organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. W podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie przypadające w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie (art. 64 § 10 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek zobowiązanego złożony w terminie 30 dni od dnia: a) wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, a w przypadku wyegzekwowania w całości obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne, b) zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, c) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne. Zobowiązany wniósł o wydanie postanowienia określającego wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w toku prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...]. Skutkiem powyższego organ pierwszej instancji wydał postanowienie o określeniu łącznej wysokości kosztów egzekucyjnych, w treści którego określił rodzaje opłat składających się na te koszty (opłata manipulacyjna za wszczęcie postępowania egzekucyjnego oraz opłata za dokonanie zajęcia wynagrodzenia za pracę) oraz ich wysokość i podstawę wyliczenia. W ocenie Sądu, należy podzielić stanowisko Dyrektora IAS, że organ egzekucyjny prawidłowo określił Skarżącemu wysokość kosztów egzekucyjnych na podstawie ww. tytułów wykonawczych, wskutek czego Dyrektor IAS zasadnie utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Przytoczona przez organ odwoławczy podstawa prawna zaskarżonego postanowienia, została w sposób prawidłowy zastosowania do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Odnosząc się natomiast do podnoszonych przez Skarżącego zarzutów, wskazać należy, że niniejsza sprawa dotyczy wyłącznie prawidłowości postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Poza granicami tej sprawy leżą kwestie związane z jej zasadnością, niedopuszczalnością egzekucji, niedopuszczalnością zastosowanego środka egzekucyjnego czy przedawnieniem należności objętych ww. tytułami wykonawczymi. W tym bowiem zakresie zobowiązanemu przysługują odrębne środki prawne, jak zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego (art. 33 u.p.e.a.). Na etapie natomiast rozstrzygania o kosztach egzekucyjnych nie dokonuje się badania dopuszczalności prowadzonej egzekucji. Organ odwoławczy nie naruszył zatem prawa pomijając te kwestie w wydanym przez siebie postanowieniu, prawidłowo uznając, że leżą one poza granicami sprawy. Powtórzyć należy, że Sąd w niniejszej sprawie nie ma możliwości dokonania badania prawidłowości całego postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącego, zgodnie bowiem z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Granice sprawy wyznacza zaskarżony przez stronę akt (w tym przypadku postanowienie organu egzekucyjnego wydane w przedmiocie kosztów egzekucyjnych). Mając na uwadze powyższe za bezzasadne należy również uznać zarzuty skargi w kwestii naruszenia przepisów k.p.a., czy u.p.e.a. Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wydanie kwestionowanych postanowień poprzedzone zostało dokładnym wyjaśnieniem okoliczności istotnych dla sprawy (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.), co znalazło odzwierciedlenie w sporządzonych uzasadnieniach tychże postanowień. Do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, których rozumienie organy przedstawiły w wydanych rozstrzygnięciach. W ocenie Sądu organy działały zatem w niniejszej sprawie w oparciu o przepisy prawa. Reasumując, Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia, czy poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, z obrotu prawnego. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.