I SA/Gd 444/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Edyta Anyżewska Sędziowie: NSA Elżbieta Rischka NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.) Protokolant: Monika Orska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółka Akcyjna na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za rok 1995. oddala skargę I SA/Gd 444/03 U z a s a d n i e n i e Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy swoje postanowienie z dnia [...] Nr [...] odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego Nr [...] z dnia [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Burmistrza Miasta z dnia [...] Nr [...] wydanego w sprawie zaliczenia na poczet zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za rok 1995 wpłaty w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że strona wnosi o stwierdzenie nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] z powodu rażącego naruszenia prawa tj. wadliwości powodującej nieważność postanowienia na mocy wyraźnego przepisu. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § l pkt 3 Ordynacji podatkowej, stwierdza SKO, zachodzi wówczas, gdy treść decyzji (postanowienia) pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, gdy charakter tego naruszenia powoduje, że ta decyzja (postanowienie) nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie takie okoliczności w sprawie nie wystąpiły. Zarzuty strony zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia nie są zasadne. Nie został w sprawie naruszony artykuł 70 Ordynacji podatkowej, bowiem zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 1995 r. w momencie jego zapłaty było wymagalne i nie uległo przedawnieniu. Upływ 5-letniego okresu przedawnienia w ww. podatku w przypadku, gdyby zobowiązanie nie zostało uregulowane nastąpiłoby z dniem 31 grudnia 2000 r., wpłaty zaś jak to wynika z dokumentów w sprawie dokonano w dniu 20 kwietnia 2000 r. Podatnik dokonując wpłaty wskazał, iż dotyczy ona m.in. 1995 r. Nie zmienia tego stanu fakt, iż prawidłowe zaliczenie będące konsekwencją uchylenia przez organ odwoławczy pierwotnego zaliczenia nastąpiło w 2002 r. Zgodnie z art. 59 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe wygasa w pierwszej kolejności wskutek jego zapłaty. Terminy dokonania zapłaty określone zostały natomiast w art. 60. Z powyższego artykułu nie wynika, że terminem tym jest wydanie postanowienia na podstawie art. 273 § l pkt 2 Ordynacji podatkowej. Postanowienie to jest formalnym potwierdzeniem dokonanych czynności o charakterze materialno - technicznym wynikających z dokonanej wpłaty. Za powyższym przemawia fakt, że skutki materialne zaliczenia (odnosi się to również do odsetek za zwłokę od zaległości na poczet, której dokonano zaliczenia) związane są nie z datą wydania postanowienia lecz z datą dokonanej wpłaty. W rozpatrywanej sprawie nie został także naruszony art. 62 § l Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w dniu orzekania. Dyspozycja tego artykułu odnosiła się do występowania różnych podatków, a nie tego samego podatku dotyczącego różnych okresów. Ponadto sama dyspozycja podatnika zaliczenia dokonanej wpłaty jedynie na należność główną będącą zaległością, bez odsetek, była niezgodna z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego i jako taka nie mogła być przez organ podatkowy respektowana. Odsetki za zwłokę są bowiem w prawie podatkowym należnością pochodną od zaległości, dzieląc z nią byt prawny, co oznacza, że nie mogą występować samoistnie. Faktu tego nie zmienia złożenie przez stronę wniosku o ich umorzenie. Niesłuszne jest także stanowisko, iż organ podatkowy nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 200 Ordynacji podatkowej do czego był zobowiązany, zdaniem strony przez art. 239. Odesłanie ww. artykułem w sprawach zażaleń do odpowiednio stosowanych przepisów o odwołaniach wskazuje, że "zażaleniowy" tok instancji powinien mieć podobny kształt, choć z uwagi na treść postanowień poszczególne jego elementy będą z natury rzeczy uproszczone. W przypadku wniesienia zażalenia przed organem wyższego stopnia toczy się tylko postępowanie w sprawie objętej treścią zaskarżonego postanowienia. Do postanowienia tego zgodnie z art. 219 Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio wyszczególnione w nim przepisy. Z treści ww. artykułu nie wynika, iż w przypadku postępowania zakończonego wydaniem postanowienia zastosowanie ma art. 200 Ordynacji podatkowej, wbrew temu, co twierdzi strona w odwołaniu. Ponadto stwierdzić należy, iż nietrafny jest zarzut naruszenia przepisów art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, bowiem postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawiera wszystkie elementy wynikające z art. 210 Ordynacji podatkowej, w tym także wynikające z § 4. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego "A" S.A. zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez nie uznanie zaistnienia przy wydawaniu postanowienia z dnia [...] rażącego naruszenia: - art. 70 § 1 i art. 273 § l pkt 2 lit.a ustawy Ordynacja podatkowa poprzez uznanie, iż organ podatkowy uprawniony był do dokonania zaliczenia wpłaty po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, - art. 62 § l i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nie wzięcie pod uwagę faktu wskazania przez podatnika tytułu dokonanej wpłaty, - art. 200 § l w związku z art. 239 i art. 235 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nie wyznaczenie stronie przed wydaniem postanowienia 3 dniowego terminu na wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego, - art. 210 § 4 w związku z art. 219 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do argumentów podatnika zawartych w zażaleniu i nie wskazanie z jakich powodów nie zostały one uznane przez organ. Stawiając powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Uzasadniając skargę strona powtórzyła zarzut pominięcia faktu wskazania przez podatnika tytułu wpłaty kwoty [...] zł dokonanej w dniu 20 kwietnia 2000 r., tj. nieuregulowanie zaległych podatków za lata 1994 – 1999 w kwotach odpowiadających zaległościom podatkowym za poszczególne lata bez odsetek za zwłokę. Zgodnie z decyzją z dnia [...] Nr [...] określającej wysokość zaległości podatkowych za wskazane powyżej lata, kwota tych zaległości – bez odsetek – wynosiła kwotę [...] zł. Taką też kwotę wpłaciła strona skarżąca, wnosząc jednocześnie o umorzenie odsetek za zwłokę. Zdaniem skarżącej Spółki art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej nie dopuszcza dowolności w zaliczeniu wpłat podatnika w sytuacji, gdy wraz z dokonywaną wpłatą podatnik wskazuje na poczet jakich podatków wpłata jest wnoszona. Strona dalej wywodzi, iż skoro istniały różne długi podatkowe (za różne lata podatkowe), to zgodnie z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej możliwe było dokonanie wskazania tytułu wpłaty. Strona skarżąca podnosi, że zaskarżone postanowienie wydano z rażącym naruszeniem art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, gdyż nie wykazano w uzasadnieniu, dlaczego nie uznano za dowód pisma wskazującego tytuł wpłaty. Naruszono również art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, albowiem nie wezwano strony do wypowiedzenia się w trybie tegoż przepisu. Przede wszystkim zaś – w ocenie strony – postanowienie to wydano po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 1995 rok. Zobowiązanie to – zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej – przedawniło się z końcem 2000 r. Termin przedawnienia nie został przerwany przyczynami, o których mowa w § 4 tego przepisu. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniosło o oddalenie skargi. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za nieuzasadnioną. Strona skarżąca podnosi w skardze, iż badane postanowienie wydano z naruszeniem art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, albowiem nie uznano, że przy podejmowaniu postanowienia z dnia [...] utrzymującego w mocy postanowienie organu pierwszej instancji i o zaliczeniu na poczet zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za rok 1995 oraz za styczeń 1996 r. wpłaty w kwocie [...] zł, rażąco naruszono przepisy Ordynacji podatkowej, w tym art. 70 § 1, art. 62 § 1, art. 200 § 1 i art. 210 § 4 tej ustawy. Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu, czyli wydania postanowienia z dnia [...] po upływie terminu przedawnienia Sąd stwierdza, iż zarzut ten jest nietrafny. W stosunku do zaległości podatkowej za rok 1995 nie zachodziło przedawnienie, a nastąpiło – w myśl art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej – wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w całości wskutek zapłaty tej zaległości przez podatnika. Strona skarżąca dokonała w dniu 20 kwietnia 2000 r. wpłaty kwoty [...] zł tytułem zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości, w tym na poczet zaległości za 1995 rok. W dacie dokonania tej wpłaty zaległość podatkowa za wskazany rok podatkowy nie była przedawniona. Termin przedawnienia upływał w stosunku do tej zaległości z końcem grudnia 2000 r. Tak więc rozstrzygającym w sprawie – wbrew wywodom strony skarżącej – nie był dzień dokonania zarachowania tej wpłaty przez organ podatkowy, która niewątpliwie ostatecznie miała miejsce dopiero w 2002 r., a data dokonania przez skarżącą wpłaty wskazanej kwoty na poczet przedmiotowych zaległości podatkowych, bo z tą datą nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania (art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). W tej sytuacji dokonane przez organ podatkowy w dniu 6 maja 2002 r. zarachowanie wpłaty kwoty [...] zł na poczet zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 1995 r. było w istocie już tylko czynnością formalno – rachunkową w stosunku do tej zaległości i należnych od niej odsetek za zwłokę. Przechodząc do zarzutu naruszenia przez organy podatkowe art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, Sąd zauważa, iż na stronie skarżącej nie ciążyły w momencie wpłaty kwoty [...] zł zobowiązania podatkowe z tytułu różnych podatków, o czym mowa w tymże przepisie, a skarżąca posiadała zaległości podatkowe w jednym tytule podatkowym tj. podatku od nieruchomości za różne lata. W przypadku zaś zaległości podatkowych (§ 3 art. 62) zastosowanie ma zasada wynikająca z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej. W myśl tej zasady, jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowych wraz z odsetkami, a tak było w niniejszej sprawie, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Tak więc nie uwzględnienie przez organy podatkowe w zaistniałej sytuacji wskazania przez skarżącą tytułu dokonanej wpłaty nie stanowiło naruszenia przepisu art. 62 § 1. Wskazany przez stronę skarżącą sposób rozliczenia dokonanej wpłaty tj. na zaległości podatkowe bez odsetek, nie mógł być uwzględniony przez organy podatkowe, jako że był niezgodny z prawem. Bez znaczenia w tym względzie pozostaje fakt wystąpienia przez stronę z wnioskiem o umorzenie odsetek. Odsetki za zwłokę ściśle wiążą się z zaległością podatkową i nie występują samoistnie. Nie znajduje również potwierdzenia w sprawie zarzut naruszenia przez organ art. 200 § 1 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Zaskarżone postanowienie – w ocenie Sądu – zawiera wszystkie wymagane ustawą elementy, w tym posiada uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ odnosi się do wszystkich podnoszonych i istotnych kwestii w sprawie oraz wskazuje motywy podjętego rozstrzygnięcia. Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż w niniejszej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, bo nie wymienia go przepis art. 219 Ordynacji podatkowej wskazujący, jakie przepisy stosuje się odpowiednio do postanowień. Nadto w postępowaniu przed Kolegium nie prowadzono żadnego postępowania dowodowego i nie zebrano materiału dowodowego, co do którego ewentualnie strona mogłaby się wypowiedzieć. Z tych też względów nie znajdując podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił. AW