I SA/Gd 449/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 października 2009 r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 maja 2009 r., nr sygn. akt [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r. oddala skargę . I SA/Gd 449/09 UZASADNIENIE Decyzją z 4 lutego 2009 r., nr [...] Burmistrz ustalił Skarżącej J. D. łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2009 w kwocie 2 068 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej J. D., decyzją z 11 maja 2009 r., nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), zwanej dalej u.p.o.l., art. 4 ust. 5, art. 6 ust. 1 pkt 1 i art. 6c ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy, podobnie jak organ pierwszej instancji, przyjął, że odwołująca się i S. G. są współwłaścicielami budynku mieszkalnego o powierzchni użytkowej 113,50 m2, nieużytków podlegających zwolnieniu od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. obejmujących 1 000 m2, gruntów ornych w klasie IIIa o obszarze 7.1500 ha, zaś w klasie IIIb – 0.1200 ha, użytków zielonych klasy II stanowiących 2.4400 ha, a klasy III – 1.2900 ha, gruntów rolnych zabudowanych klasy IIIa wynoszących 0.1600 ha, rowów – 0.6500 ha. Przedmiotowe nieruchomości położone są w K., gmina N. D. G.. Powyższe ustalenia dokonane zostały na podstawie informacji złożonych przez każdego ze współwłaścicieli w sprawie podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego, a także informacji z rejestru gruntów. W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji, uwzględniając przepisy prawa miejscowego – uchwały Rady Miejskiej z 30 października 2008 r. Nr 178/XXII/2008 w sprawie określenia wysokości rocznych stawek podatku od nieruchomości na 2009 rok (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2008 r. Nr 128, poz. 3058) oraz z 14 listopada 2008 r. Nr 199/XXIII/2008 w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta dla celów podatku rolnego na 2009 rok (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2009 r. Nr 1, poz. 16), prawidłowo ustalił wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2009. Kolegium wyjaśniło odwołującej się, że S. G. – wbrew twierdzeniom Skarżącej – jest współwłaścicielem podlegających opodatkowaniu gruntów w części 17/20. Potwierdza to umowa zniesienia współwłasności zawarta w dniu 21 kwietnia 2004 r., repertorium A nr [...], która znajduje się w aktach sprawy, a także której kopie przedłożyła strona na etapie postępowania odwoławczego. Organ drugiej instancji podkreślił także, że wzajemne roszczenia stron dotyczące współwłasności nieruchomości mają charakter cywilny, w związku z czym nie mogą być przedmiotem postępowania podatkowego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła J. D. Skarżąca zakwestionowała nabyte przez S. G. prawo własności do nieruchomości, jak również sposób, w jaki rozporządza tym prawem (zarówno w odwołaniu jak i skardze Skarżąca stwierdziła, iż (...) nie zgadzam się na udziały 17/20 współwłaściciela G. S., przywłaszczył sobie bezprawnie (...) zabrał mi wodę pitną (...) proszę o interwencję w sprawie o wymeldowanie (...) (por. k. 9, t.1), (...) nieprawidłowo przyjęli moją własność po rodzicach (...) (por. k. 3 akt sądowych). Skarżąca nie podniosła jakichkolwiek zarzutów dotyczących zasadności ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego, czy też jego wysokości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: I. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. II. Zdaniem Sądu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem prowadzonego postępowania podatkowego był wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r. w podatku od nieruchomości oraz w podatku rolnym. Z ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie wynika, iż Skarżąca jest współwłaścicielem w części 3/20 nieruchomości – działek o nr ew. [...], [...] i [...] w K., gmina N. D. G. W skład tych gruntów wchodzą: grunty orne w klasie IIIa – 7.1500 ha i w klasie IIIb – 0.1200 ha, użytki zielone klasy II – 2.4400 ha i klasy III – 1.2900 ha, grunty rolne zabudowane klasy Iii – 0.1600 ha, rowy – 0.6500 ha oraz budynek mieszkalny o powierzchni użytkowej 113,50 m2 i nieużytki – 1 000 m2. Ustalenia te dokonane zostały na podstawie informacji z rejestru gruntów, z zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków oraz ze złożonych przez Skarżącą i S. G. informacji w sprawie podatku rolnego (IR-1) i informacji w sprawie podatku od nieruchomości (IN-1). Dowody te potwierdzają zasadność i prawidłowość ustaleń poczynionych przez organy podatkowe w zakresie odnoszącym się do ustalenia podstawy wymiaru łącznego zobowiązania podatkowego. III. Ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż nie narusza ona przepisów prawa materialnego. Materialnoprawną podstawę ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r. stanowiły przepisy ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz przepisy prawa miejscowego (uchwały Rady Miejskiej w sprawie określenia wysokości rocznych stawek podatku od nieruchomości na 2009 rok oraz w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta dla celów podatku rolnego na 2009 rok). Z przepisów tych wynika, że podatnikami podatku od nieruchomości są m. in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, przy czym jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 u.p.o.l.). Analogiczna regulacja została przyjęta w odniesieniu do podatników podatku rolnego będących właścicielami gruntów (art. 3 ust 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy o podatku rolnym). Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki i ich części (art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.), zaś podatkiem rolnym – grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów, jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza (art. 1 ustawy o podatku rolnym). Podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości dla budynków lub ich części stanowi powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.). Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l. wysokość stawek tego podatku od budynków mieszkalnych określa rada gminy w drodze uchwały, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie 0,62 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej. Natomiast podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego, a dla pozostałych gruntów – liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków (art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatku rolnym). Za rok podatkowy podatek rolny od 1 ha przeliczeniowego gruntów wynosi równowartość pieniężną 2,5 q żyta (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym), ustalaną na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (art. 6 ust. 2 ustawy o podatku rolnym), przy czym rady gmin są uprawnione do obniżenia cen skupu określonych w ust. 2, przyjmowanych jako podstawa obliczania podatku rolnego na obszarze gminy (art. 6 ust. 3 ustawy o podatku rolnym). Należy podkreślić, iż w odniesieniu do osób fizycznych, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy ustawodawca wskazał, że wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym) – a to z woli ustawodawcy wyrażonym w dyspozycji art. 6c ust. 1 i 2 ustawy o podatku rolnym ( przepis ten brzmi - 1. Osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2. 2. Łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę). Leonard Etel i Sławomir Presnarowicz w: Podatki i opłaty samorządowe. Komentarz (Dom Wydawniczy ABC, 2003) wskazuje, że cytowany przepis obowiązujący od 1 stycznia 2003 r. zamieszcza unormowania uprzednio obowiązujące w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego (Dz. U. Nr 105, poz. 1200), które tym samym od tej daty utraciło moc. Instytucja łącznego zobowiązania pieniężnego ma w swoim założeniu upraszczać uiszczanie podatków oraz czynić jego pobór tańszym i dlatego też utrzymano ją w omawianej ustawie. IV. Wskazując na powyższe uzasadnionym staje się stwierdzenie, że brak jest podstaw, aby w tym względzie kwestionować zaskarżoną decyzję. Podzielić należy ocenę Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w której wskazano na ustaloną w soprawie powierzchnię budynków mieszkalnych (113,50 m2) zadeklarowaną przez Skarżącą i współwłaściciela, na poziom stawek podatku od nieruchomości na rok 2009, a wynikający również z uchwały Rady Miejskiej z 30 października 2008r. Wskazano równie zasadnie na fakt, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo zwolnił od podatku od nieruchomości grunty stanowiące nieużytki o powierzchni 1.000 m2 . Prawidłowo również organ pierwszej instancji ustalił hektary przeliczeniowe w wysokości 17.3740 ha, zgodnie z art. 4 ust. 5 ustawy o podatku rolnym oraz załącznikiem do rozporządzenia Ministra Finansów z 10 grudnia 2001r. w sprawie zaliczenia gmin oraz miast do jednego z czterech okręgów podatkowych (Dz. U. 2001r., nr 136, poz. 969 ze zm.); również wysokość podatku rolnego (1.998,02 zł) została obliczona zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym oraz zgodnie z § 1 uchwały Rady Miejskiej w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta dla celów podatku rolnego na 2009r. V. Na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie mogą mieć wpływu argumenty podnoszone przez Skarżącą tak w skardze, jak i na etapie postępowania odwoławczego. Z ich treści wynika, że istota sporu nie dotyczy przedmiotu sprawy podatkowej rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją, natomiast dotyczy okoliczności przeniesienia udziałów we własności działek o nr ewidencyjnych [...], [...] i [...] na rzecz G. S. - Skarżąca bowiem kwestionuje legalność zniesienia współwłasności oraz podejmowanych przez S. G. i jego syna działań, w tym remontu budynku oraz zamiaru sprzedaży nieruchomości. W tym kontekście, zważywszy na przedmiot postępowania wszczętego i prowadzonego w niniejszej sprawie – a mianowicie wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r. oraz fakt, iż determinuje on rodzaj sprawy, właściwość organów i tryb postępowania przed nimi, stwierdzić należy, iż brak jest jakichkolwiek podstaw, aby uznać, że organy administracji publicznej zobowiązane były do prowadzenia ustaleń niemających znaczenia dla sprawy i jej rozstrzygnięcia. Organy podatkowe nie miały bowiem ani prawa, ani też kompetencji do przeprowadzania ustaleń na okoliczności podnoszone przez Skarżącą. Wyjaśnić należy Skarżącej, że podnoszone przez nią kwestie mają charakter cywilny i sądem właściwym do ich rozpoznania jest sąd powszechny a nie sąd administracyjny. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. EK