I SA/Gd 45/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. z o.o. z siedzibą [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 3 marca 2014 r., pełnomocnik skarżącej "A" Sp. z o.o. [...] wniósł o zwolnienie spółki od kosztów sądowych, w tym od wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. Stosownie do art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu sądu administracyjnego. Spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek ekonomicznych w nim wskazanych nie obliguje do przyznania prawa pomocy. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. W złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach pełnomocnik spółki podał, iż wysokość kapitału zakładowego skarżącej wynosi 50.000 zł, nie posiada ona środków trwałych, w ostatnim roku obrotowym poniosła stratę w wysokości 650.000 zł, na dwóch rachunkach bankowych nie posiada środków pieniężnych, zaś na trzecim zgromadziła środki w kwocie 26.955,45 zł, przy czym konto to podlega zajęciu. W uzasadnieniu pełnomocnik wyjaśnił, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej (faktycznie zawiesiła jej wykonywanie), w związku z czym nie rejestruje obrotów i nie ma możliwości uzyskania środków pieniężnych, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, nie posiada majątku w postaci nieruchomości, ruchomości, papierów wartościowych, czy też innych przedmiotów przedstawiających jakąkolwiek wartość. Podkreślił, że z rachunku bankowego spółki prowadzona jest egzekucja, wszystkie znajdujące się na nim środki zostały zajęte przez naczelnika urzędu skarbowego na poczet zaległości podatkowych spółki. Pełnomocnik wyjaśnił także, że jeśli spółka w przyszłości będzie posiadała jakiekolwiek środki pieniężne, to w pierwszej kolejności będą one musiały zostać przeznaczone na spłatę jej zaległości podatkowych. Zdaniem pełnomocnika w przedstawionych okolicznościach nie może budzić wątpliwości konieczność przyznania spółce prawa pomocy, które pozwoli na obronę jej praw. W jego ocenie rozstrzygnięcie odmowne w tym zakresie będzie sprzeczne z zasadą praworządnego i demokratycznego państwa prawa. Na podstawie art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W związku z powyższym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 19 marca 2014 r. (doręczonym pełnomocnikowi w dniu 24 marca 2014 r.) zobowiązano pełnomocnika skarżącej spółki do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: (1) odpisu zeznania podatkowego za 2013 r. jeżeli zostało już sporządzone; (2) sprawozdań finansowych za lata 2012-2013 (bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej); (3) wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych obrazujących historię i salda tych rachunków za okres ostatnich trzech miesięcy lub zaświadczenia z banku potwierdzającego brak transakcji w ww. okresie, aktualne salda oraz fakt zajęcia prowadzonych dla spółki rachunków bankowych; (4) dokumentów księgowych obrazujących wysokość przychodu i dochodu (lub straty) za okres ostatnich trzech miesięcy; (5) oświadczenia, czy spółka posiada wymagalne zobowiązania (wobec ZUS, urzędu skarbowego, banków, kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów), których nie spłaca, jeżeli tak przedłożenia dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia; (6) stosownych dokumentów potwierdzających okoliczność zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej – odpisów uchwały w przedmiocie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przez spółkę oraz zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego i ZUS o okresie zawieszenia wykonywania działalności; (7) oświadczenia w przedmiocie posiadanych przez spółkę nieruchomości oraz środków trwałych, wskazania ich aktualnej wartości wraz z dokumentami potwierdzającymi fakt ich zajęcia w ramach prowadzonych względem spółki postępowań egzekucyjnych. Poinformowano przy tym stronę, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować rozpoznaniem wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Odpowiadając na powyższe pełnomocnik spółki w piśmie z dnia 31 marca 2014 r. oświadczył, że skarżąca nie dysponuje wymaganymi dokumentami. Z tego powodu nie może wykonać nałożonego na nią zobowiązania. Pełnomocnik nie zwrócił się o przedłużenie terminu zakreślonego w wezwaniu do przedłożenia wymaganych dokumentów, które potwierdzałyby wskazane we wniosku okoliczności. Jednocześnie ocena zasadności przedmiotowego wniosku nie mogła zostać dokonana na podstawie dokumentów znajdujących się już w aktach sprawy, do których dołączony został KRS. Na podstawie danych w nim ujawnionych na dzień 11 lutego 2014 r. można bowiem jedynie ustalić wysokość zaległości podatkowych spółki (wynoszą one 94.070 zł) oraz daty wszczęcia egzekucji (31 grudnia 2010 r. i 10 kwietnia 2012 r.). Na marginesie należy zauważyć, że spółka formalnie nie zawiesiła wykonywania działalności gospodarczej, o czym świadczy brak wpisów w Dziale 6 Rubryce 8. Wskazać należy, że jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 i § 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Taki też pogląd prezentowany jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, niepubl., postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt I OZ 128/05, niepubl.). W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe uznano, że spółka nie wykazała zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.