I SA/Gd 451/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Zdzienicka - Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Z. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi na decyzję na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego postanawia odmówić przywrócenia terminu. Pan J. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 marca 2010 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego. Skarga wniesiona w dniu 19 kwietnia 2010 r. za pośrednictwem Izby Skarbowej wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w dniu 13 maja 2010 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 maja 2010 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 313 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uiszczenia wpisu oraz pouczeniem wysłane w dniu 20 maja 2010 r. nie zostało przez skarżącego podjęte. Przesyłka była dwukrotnie awizowana: w dniu 24 maja 2010 r. oraz 1 czerwca 2010 r. Zarządzeniem z dnia 14 czerwca 2010 r. przesyłkę awizowaną w dniu 24 maja 2010 r. pozostawiano w aktach ze skutkiem doręczenia w dniu 7 czerwca 2010 r. Termin do uiszczenia wpisu upłynął odpowiednio w dniu 14 czerwca 2010 r. Pomimo upływu terminu skarżący nie uiścił wpisu sądowego. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę z uwagi na brak wpisu. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o prawie złożenia skargi kasacyjnej został doręczony skarżącemu w dniu 14 lipca 2010 r. W dniu 19 lipca 2010 r. pan J. Z. złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Wraz z wnioskiem uiścił wpis w wysokości 313 zł. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu wskazał, że po złożeniu skargi do WSA w Gdańsku przez ponad miesiąc oczekiwał na jakąkolwiek korespondencję odnośnie tej sprawy. W terminie od 22 maja do 11 czerwca 2010 r. przebywał wraz z rodziną poza miejscem zamieszkania, na zaplanowanym od dawna urlopie wypoczynkowym, na dowód czego przedłożył oświadczenie właściciela pensjonatu. W uzasadnieniu wniosku poinformował, że powrocie z urlopu nie znalazł w skrzynce pocztowej jakiejkolwiek korespondencji, w tym awiza pocztowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- dalej jako p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 87 § 1 tej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też – w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego – odrzuceniu przez Sąd (art. 88 p.p.s.a.). W ocenie Sądu pan J. Z. nie uprawdopodobnił przesłanki braku winy strony w uchybieniu terminu. Ocena uprawdopodobnienia przesłanki braku winy strony pozostawiona została uznaniu sądu, który badając wystąpienie braku winy w uchybieniu terminu powinien dokonywać ocen z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r. sygn. akt I SA/Gd 745/98, LEX nr 42023). Zatem kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W literaturze prawniczej dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 1996, str. 296). Składając skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej pan J. Z. musiał liczyć się z faktem, że z sądu administracyjnego zostanie skierowana do niego korespondencja, która zawierać będzie m. in. informacje o sygnaturze sprawy, stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę oraz wezwanie do uzupełnienia ewentualnych braków skargi. Korespondencji takiej należało spodziewać się po upływie 30 dni od dnia złożenia skargi za pośrednictwem organu (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W takiej sytuacji, przyjmując zasadę, że od strony postępowania należy oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw, dłuższa zaplanowana nieobecność w miejscu zamieszkania winna skutkować co najmniej podjęciem próby zasięgnięcia informacji w sądzie (telefonicznej czy osobistej) na temat aktualnego stanu postępowania, które strona zainicjowała skargą jeszcze przed swoją nieobecnością. Niezależnie od powyższego strona wiedząc, że przez 3 tygodnie będzie przebywać poza miejscem zamieszkania, mogła wskazać czasowy adres do korespondencji bądź też pełnomocnika do odbioru korespondencji na ten okres. W ocenie Sądu wnioskodawca nie uprawdopodobnił również braku pozostawienia awiza przesyłki pocztowej w skrzynce odbiorczej, nie przedstawił okoliczności szczególnych, nie wskazał, aby skrzynka pocztowa uległa dewastacji. Z adnotacji pozostawianych przez listonosza na zwrotnym potwierdzeniu odbioru korespondencji wynika, że doręczyciel dwukrotnie - w dniu 24 maja 2010 r. i 1 czerwca 2010 r. – pozostawił w skrzynce na korespondencję zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w placówce pocztowej [...]. W ocenie Sądu zapis doręczyciela zgodny z zasadami doręczania przesyłek urzędowych szczegółowo regulowany zarówno przepisami prawa powszechnie obowiązującego, jak i instrukcjami wewnątrzorganizacyjnymi Poczty, nie został podważony oświadczeniami wnioskodawcy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w wypadku łącznego spełnienia wszystkich warunków określonych przepisami prawa. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.