I SA/Gd 451/24

Dnia 20 sierpnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. D., A. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2024 r. sygn. akt SKO Gd/4654/23 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem postanawia: odrzucić skargę M. D. oraz A. Ś. (dalej: "Skarżące") reprezentowane przez pełnomocnika wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2024 r. sygn. akt SKO GD/4654/23 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczący Wydziału I tut. Sądu z dnia 27 czerwca 2024 r., pełnomocnik Skarżących został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.000,00 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie przesłana została skutecznie doręczona pełnomocnikowi Skarżących w dniu 4 lipca 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 17 akt sądowych). Termin wyznaczony do uiszczenia wpisu sądowego upływał w dniu 11 lipca 2024r. Na podstawie programu kasowego oraz rejestru dochodów budżetowych ustalono, że w okresie od 19 kwietnia 2024 r. do 2 sierpnia 2024 r. została zaksięgowana wyłącznie jedna wpłata w wysokości 2.000,00 zł uiszczona przez Przedszkole [...] R.H. w dniu 9 lipca 2024 r. Z wydruku elektronicznego rachunku polecenia przelewu ww. kwoty wynika, że została ona zapłacona tytułem "skargi SKO Gd 4654/23". Natomiast żadna ze Skarżących jak i ich pełnomocnik, wpisu sądowego w niniejszej sprawie nie uiścili. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Natomiast wedle § 3 przytoczonego artykułu – skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I tut. Sądu z dnia 27 czerwca 2024 r., pełnomocnik Skarżących został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.000,00 zł, z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania tej czynności w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania Doręczenie wezwania pełnomocnikowi Skarżących nastąpiło w dniu 4 lipca 2024 r. (k. 17 akt sądowych). Wyznaczony siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął bezskutecznie w dniu 11 lipca 2024 r. Brak uiszczenia wpisu przez stronę postępowania ustalony został przez Sąd na podstawie programu kasowego i rejestru dochodów budżetowych, które wykazały, że we wskazanym wyżej terminie ani same Skarżące, ani działający w ich imieniu pełnomocnik nie uiścili należnego od skargi wpisu. Odnotowano natomiast, że w dniu 9 lipca 2024 r. na konto Sądu wpłynął wpis sądowy w kwocie 2.000,00 zł, uiszczony przez Przedszkole [...] R. H. z adnotacją, że dotyczy skargi SKO Gd 4654/23. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Brak jest jednak przepisu szczególnego, który by dopuszczał uiszczenie wpisu sądowego przez inny podmiot niż strona. Ustawa p.p.s.a. w szeregu przepisów dotyczących wpisu sądowego, czy nawet szerzej rozumianych kosztów sądowych, jednoznacznie wskazuje jako osobę zobowiązaną do uiszczenia tych kosztów, jak również ich zwrotu, jedynie stronę. Przykładem takich przepisów jest art. 232 § 1 p.p.s.a, w którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od: 1) pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Przykładem jest również art. 210 § 1 p.p.s.a, w którym wprost wskazano, że to strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów, czy art. 225 p.p.s.a, zgodnie z którym, opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. W tym względzie nie można także pominąć art. 226 § 2 p.p.s.a, zgodnie z którym, prawo strony do żądania zwrotu opłaty sądowej lub zaliczki na pokrycie wydatków przedawnia się z upływem trzech lat licząc od dnia powstania tego prawa. W ocenie Sądu tylko strona może uiścić wpis sądowy, względnie jej pełnomocnik, który działa w imieniu strony, który został ujawniony w sprawie na etapie wniesienia skargi stosownym pełnomocnictwem. Takie stanowisko Sądu znajduje potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2011 r. w sprawie sygn. akt I GZ 35/11, dostępnym w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej "CBOSA", w którym Sąd stwierdził, że "skarga jest pismem wszczynającym postępowanie przed sądem administracyjnym, od którego, stosownie do art. 214 § 1, art. 220 § 1 oraz art. 230 § 1 p.p.s.a., pobiera się wpis, a do jego uiszczenia zobowiązana jest osoba wnosząca pismo. W rozpatrywanej sprawie pismem tym jest skarga, a wnoszącym są Skarżące i to tylko one mogą w tej sprawie wpis sądowy uiścić. Identyczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 listopada 2012 r. w sprawie sygn. akt II OZ 1055/12, CBOSA, w którym stwierdził, że "obowiązek uiszczenia wpisu spoczywa na podmiocie, który wnosi skargę na ostateczną decyzję administracyjną". Również w sprawie II FZ 446/11 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "podmiot postępowania, który wnosi do sądu pismo podlegające opłacie, ma obowiązek uiszczenia kosztów sądowych". Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 października 2012 r. w sprawie sygn. akt II OZ 885/12, CBOSA stwierdził, że "w przypadku współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku." Oznacza to, że nawet współuczestnik sporu nie może uiścić wpisu sądowego za drugiego współuczestnika, a tym bardziej, jak w niniejszej w sprawie, podmiot, który nie jest ani stroną, ani uczestnikiem postępowania. Według ogólnodostępnych danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej osoba wpłacająca jest przedsiębiorcą prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą Przedszkole [...] R. H. Jedynym natomiast, zdaniem Sądu, dopuszczalnym wyjątkiem od tej zasady może być uiszczenie wpisu sądowego przez małżonka strony z uwagi na prawno-ekonomiczną więź łączącą małżonków i panujący między nimi w małżeństwie ustrój majątkowy (tak: Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 sierpnia 2008 r. w sprawie sygn. akt V CZ 51/08, w którym stwierdzono, że "żądaną od powódki opłatę podstawową mógł zatem skutecznie uiścić jej mąż."). W zakresie obowiązku uiszczenia wpisu brak jest przepisów szczególnych stanowiących inaczej, niż zasada określona ww. przepisie art. 199 p.p.s.a. Wyżej wskazane przepisy należy wykładać ściśle. A skoro ustawodawca w ww. ustawie p.p.s.a. nie przewidział wyjątku i nie wskazał wprost, że wpis sądowy może za stronę uiścić inny podmiot, to uznać należy, iż tylko strona może dokonać tej wpłaty. Mieć należy na uwadze, że gdyby ustawodawca chciał dopuścić takie działanie dla innego podmiotu niż strona zobowiązana do uiszczenia wpisu, to mógłby taki wyjątek wpisać do tej ustawy, tak jak to uczynił w art. 62b § 1 pkt. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540), gdzie dopuszczono taką możliwość w ściśle ograniczonym zakresie. Obie te ustawy dotyczą m.in. należności wobec budżetu, stąd w ujęciu systemowym, przy wykładni przepisów p.p.s.a. dotyczących możliwości uiszczenia wpisu przez inny podmiot niż strona, należy brać pod uwagę również treść przepisów Ordynacji podatkowej. Analogiczny pogląd prezentowany jest również w piśmiennictwie. W artykule "Obowiązek uiszczenia kosztów sądowych (lex nr 1610614122/7669) Kroliny Zarzyckiej-Ciołkiewicz i Bogusława Dautera (red. nauk.) wskazując na to, że stanowisko, iż osoba trzecia może uiścić koszty sądowe za stronę, jest sprzeczne z charakterem opłat sądowych jako daniny publicznej, zwrócono uwagę na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 maja 2008 r., I FPS 8/07 (ONSA WSA 2008, nr 5, poz. 79), w której Sąd ten wykluczył możliwość wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, stanowiącego daninę publiczną w przypadku dokonania zapłaty przez inny podmiot w imieniu podatnika. Zdaniem autorów artykułu w odniesieniu do kosztów sądowych również "należałoby uznać, że uiszczenie przez inny podmiot niż zobowiązany opłaty nie zwalnia z tego obowiązku wnoszącego pismo". W związku z powyższym należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie, pomimo prawidłowo doręczonego wezwania strona nie uiściła należnego wpisu od skargi. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę Skarżących.