I SA/Gd 456/03

WyrokWSA w Gdańsku2005-12-13

Skład orzekający: Zbigniew Romała, Ewa Kwarcińska, Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania odwoławczego przez organ podatkowy jest zasadne, gdy podatnik domaga się zwrotu wpłaconej kwoty wraz z odsetkami, a organ zwrócił jedynie kwotę główną, nie rozstrzygając kwestii odsetek?
Ratio decidendi
Umorzenie postępowania odwoławczego przez organ podatkowy jest niezasadne, jeśli podatnik domaga się zwrotu wpłaconej kwoty wraz z odsetkami, a organ zwrócił jedynie kwotę główną, nie rozstrzygając kwestii odsetek. W takiej sytuacji postępowanie nie staje się bezprzedmiotowe, a organ jest zobowiązany do merytorycznego rozpatrzenia wniosku w całości.
Stan faktyczny
Podatnik M.B. domagał się zwrotu wpłaconych kwot na poczet zaległości w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami. Po kilku decyzjach uchylających decyzje organu I instancji i przekazujących sprawę do ponownego rozpatrzenia, Urząd Skarbowy odmówił zwrotu kwoty, powołując się na brak ostatecznego określenia zobowiązania podatkowego. Następnie Izba Skarbowa umorzyła postępowanie odwoławcze, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na zwrot przez Urząd Skarbowy kwoty głównej. Podatnik zaskarżył tę decyzję, argumentując, że nie rozstrzygnięto kwestii należnych odsetek.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 428,40 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Określono również, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA Zbigniew Romała Sędziowie NSA Ewa Kwarcińska NSA Alicja Stępień /spr./ Protokolant Claudia Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.B. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku od towarów i usług od grudnia 2000 roku do lipca 2001 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 428,40 zł (słownie czterysta dwadzieścia osiem 40/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. I SA/Gd 456/03 U z a s a d n i e n i e Decyzjami z dnia [...] nr [...] i nr [...] Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy określił M.B. prowadzącemu działalność gospodarczą w ramach "A" w U. zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2000 r. i miesiące od stycznia do lipca 2001 r. w łącznej kwocie [...] zł i odsetki za zwłokę od tych zaległości w wysokości [...] zł. Po wniesieniu przez stronę pismem z dnia 15.11.2001 r. odwołania od decyzji Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy decyzją z dnia [...] r. nr [...], [...] uchyliła decyzję organu I instancji i skierowała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Inspektor Kontroli Skarbowej po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzjami z dnia [...] nr [...] i nr [...] określił M.B. kwotę zaległości w podatku od towarów i usług za w/w okres w kwocie [...] zł oraz odsetki od tej zaległości w kwocie [...] zł. M.B. nie zgadzając się z decyzją organu kontroli, pismem z dnia 06.06.2002 r. od powyższych decyzji wniósł odwołanie, które zostało rozpatrzone decyzją Izby Skarbowej z dnia [...] [...], [...]. Decyzją tą organ podatkowy II instancji ponownie uchylił decyzje organu I instancji i ponownie przekazał sprawę do rozpatrzenia. W związku z wydaniem tej decyzji, pismami z dnia 20.08.2002 r., 16.09.2002 r., 27.10.2002 r., M.B. zwrócił się z wnioskiem o zwrot wpłaconej na poczet zaległości kwoty wraz z ustawowymi odsetkami. Decyzją z dnia [...] nr [...] Urząd Skarbowy odmówił zwrotu kwoty [...] zł wraz z należnymi odsetkami. W uzasadnieniu decyzji podał, że do dnia wydania decyzji nie została ostatecznie określona kwota zobowiązania podatkowego, czy zaległości podatkowych, stąd na bazie przepisu art. 72 § 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) brak jest podstaw do zwrotu żądanej przez podatnika kwoty. Od powyższej decyzji M.B. pismem z dnia 10.12.2002 r. wniósł odwołanie, w którym stwierdził, iż w jego sprawie wystąpiły okoliczności określone w przepisach art. 72 § 1 pkt 1 i art. 76 § 1 pkt c w/w ustawy Ordynacja podatkowa, stąd jego żądanie zwrotu wpłaconej tytułem zaległości kwoty [...] zł wraz z odsetkami jest uzasadnione. Decyzją z dnia [...] nr [...] Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy, ze względu na to, że organ podatkowy w dniu 28.02.2003 r. dokonał w całości zwrotu podatnikowi wpłaconej na poczet zaległości kwoty w wysokości [...] zł, na którą składała się kwota należności głównej w wysokości [...] zł i kwota odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł – umorzyła postępowanie odwoławcze. Na powyższą decyzję M.B. pismem z dnia 08.04.2003 r. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, w której zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisu art. 77 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Stwierdził, że decyzja ta nie rozstrzyga dla podatnika kwestii najważniejszej, a mianowicie o odsetkach w kwocie [...] zł naliczonych za okres od 01.01.2002 r. do 28.02.2003 r., tj. do dnia zwrotu kwoty wpłaconej tytułem zaległości wskazanej w decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej. W uzasadnieniu zarzutów potwierdził, że Urząd Skarbowy w dniu 28.02.2003 r. dokonał zwrotu kwoty [...] zł, lecz nie dokonał zwrotu należnych odsetek, ani też nie udzielił pisemnego uzasadnienia swojego stanowiska. Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 208 Ordynacji podatkowej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy w sposób oczywisty organ podatkowy stwierdził brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oczywistość bezprzedmiotowości może wynikać m.in. z tego, że żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ. W orzecznictwie utrwalony został pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Należy podkreślić, iż bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to m.in. brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W niniejszej sprawie skarżący objął swoim wnioskiem do organu I instancji (z dnia 20 sierpnia 2002 r.) tak zwrot kwot wpłaconych na podstawie uchylonych decyzji podatkowych, jak i ich oprocentowanie – i w związku z tym zapłatę należnych od wpłaconej kwoty odsetek. Izba Skarbowa wydając w niniejszej sprawie orzeczenie na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 w zw. z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej uznała, że fakt zwrotu stronie kwoty przez niego faktycznie wpłaconej na poczet uchylających później decyzji (tj. [...] zł) czyni postępowanie bezprzedmiotowym. W ocenie Sądu zważywszy na zawarte na wstępie rozważania, zaskarżone postanowienie narusza prawo. Nie ulega bowiem wątpliwości, że nie doszło w niniejszej sprawie do rozpatrzenia całego wniosku skarżącego, ponieważ w dalszym ciągu zachodziła konieczność rozstrzygnięcia co do istoty w zakresie wniosku o oprocentowanie wpłaconej kwoty. Zatem uznać należy, że w sprawie nie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego. W tej sytuacji skarga była uzasadniona, a to spowodowało konieczność orzeczenia przez Sąd o uchyleniu zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1c ustawy p.p.s.a.) i orzeczenia o kosztach postępowania (art. 200 ustawy p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło