I SA/Gd 456/03
WyrokWSA w Gdańsku2005-12-13
Skład orzekający: Zbigniew Romała, Ewa Kwarcińska, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania odwoławczego przez organ podatkowy jest zasadne, gdy podatnik domaga się zwrotu wpłaconej kwoty wraz z odsetkami, a organ zwrócił jedynie kwotę główną, nie rozstrzygając kwestii odsetek?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania odwoławczego przez organ podatkowy jest niezasadne, jeśli podatnik domaga się zwrotu wpłaconej kwoty wraz z odsetkami, a organ zwrócił jedynie kwotę główną, nie rozstrzygając kwestii odsetek. W takiej sytuacji postępowanie nie staje się bezprzedmiotowe, a organ jest zobowiązany do merytorycznego rozpatrzenia wniosku w całości.Stan faktyczny
Podatnik M.B. domagał się zwrotu wpłaconych kwot na poczet zaległości w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami. Po kilku decyzjach uchylających decyzje organu I instancji i przekazujących sprawę do ponownego rozpatrzenia, Urząd Skarbowy odmówił zwrotu kwoty, powołując się na brak ostatecznego określenia zobowiązania podatkowego. Następnie Izba Skarbowa umorzyła postępowanie odwoławcze, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na zwrot przez Urząd Skarbowy kwoty głównej. Podatnik zaskarżył tę decyzję, argumentując, że nie rozstrzygnięto kwestii należnych odsetek.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 428,40 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Określono również, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA Zbigniew Romała Sędziowie NSA Ewa Kwarcińska NSA Alicja Stępień /spr./ Protokolant Claudia Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.B. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku od towarów i usług od grudnia 2000 roku do lipca 2001 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 428,40 zł (słownie czterysta dwadzieścia osiem 40/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
I SA/Gd 456/03
U z a s a d n i e n i e
Decyzjami z dnia [...] nr [...] i nr [...] Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy określił M.B. prowadzącemu działalność gospodarczą w ramach "A" w U. zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2000 r. i miesiące od stycznia do lipca 2001 r. w łącznej kwocie
[...] zł i odsetki za zwłokę od tych zaległości w wysokości [...] zł.
Po wniesieniu przez stronę pismem z dnia 15.11.2001 r. odwołania od decyzji Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy decyzją z dnia [...] r. nr [...], [...] uchyliła decyzję organu I instancji i skierowała sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Inspektor Kontroli Skarbowej po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzjami z dnia [...] nr [...] i nr [...] określił M.B. kwotę zaległości w podatku od towarów i usług za w/w okres w kwocie [...] zł oraz odsetki od tej zaległości w kwocie [...] zł.
M.B. nie zgadzając się z decyzją organu kontroli, pismem z dnia 06.06.2002 r. od powyższych decyzji wniósł odwołanie, które zostało rozpatrzone decyzją Izby Skarbowej z dnia [...] [...], [...]. Decyzją tą organ podatkowy II instancji ponownie uchylił decyzje organu I instancji i ponownie przekazał sprawę do rozpatrzenia.
W związku z wydaniem tej decyzji, pismami z dnia 20.08.2002 r., 16.09.2002 r., 27.10.2002 r., M.B. zwrócił się z wnioskiem o zwrot wpłaconej na poczet zaległości kwoty wraz z ustawowymi odsetkami.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Urząd Skarbowy odmówił zwrotu kwoty [...] zł wraz z należnymi odsetkami. W uzasadnieniu decyzji podał, że do dnia wydania decyzji nie została ostatecznie określona kwota zobowiązania podatkowego, czy zaległości podatkowych, stąd na bazie przepisu art. 72 § 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) brak jest podstaw do zwrotu żądanej przez podatnika kwoty.
Od powyższej decyzji M.B. pismem z dnia 10.12.2002 r. wniósł odwołanie, w którym stwierdził, iż w jego sprawie wystąpiły okoliczności określone w przepisach art. 72 § 1 pkt 1 i art. 76 § 1 pkt c w/w ustawy Ordynacja podatkowa, stąd jego żądanie zwrotu wpłaconej tytułem zaległości kwoty [...] zł wraz z odsetkami jest uzasadnione.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy, ze względu na to, że organ podatkowy w dniu 28.02.2003 r. dokonał w całości zwrotu podatnikowi wpłaconej na poczet zaległości kwoty w wysokości [...] zł, na którą składała się kwota należności głównej w wysokości [...] zł i kwota odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł – umorzyła postępowanie odwoławcze.
Na powyższą decyzję M.B. pismem z dnia 08.04.2003 r. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, w której zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisu art. 77 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Stwierdził, że decyzja ta nie rozstrzyga dla podatnika kwestii najważniejszej, a mianowicie o odsetkach w kwocie [...] zł naliczonych za okres od 01.01.2002 r. do 28.02.2003 r., tj. do dnia zwrotu kwoty wpłaconej tytułem zaległości wskazanej w decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej.
W uzasadnieniu zarzutów potwierdził, że Urząd Skarbowy w dniu 28.02.2003 r. dokonał zwrotu kwoty [...] zł, lecz nie dokonał zwrotu należnych odsetek, ani też nie udzielił pisemnego uzasadnienia swojego stanowiska.
Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 208 Ordynacji podatkowej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy w sposób oczywisty organ podatkowy stwierdził brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oczywistość bezprzedmiotowości może wynikać m.in. z tego, że żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ.
W orzecznictwie utrwalony został pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych.
Należy podkreślić, iż bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to m.in. brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.
W niniejszej sprawie skarżący objął swoim wnioskiem do organu I instancji (z dnia
20 sierpnia 2002 r.) tak zwrot kwot wpłaconych na podstawie uchylonych decyzji podatkowych, jak i ich oprocentowanie – i w związku z tym zapłatę należnych od wpłaconej kwoty odsetek.
Izba Skarbowa wydając w niniejszej sprawie orzeczenie na podstawie art. 233 § 1
pkt 3 w zw. z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej uznała, że fakt zwrotu stronie kwoty przez niego faktycznie wpłaconej na poczet uchylających później decyzji (tj. [...] zł) czyni postępowanie bezprzedmiotowym.
W ocenie Sądu zważywszy na zawarte na wstępie rozważania, zaskarżone postanowienie narusza prawo. Nie ulega bowiem wątpliwości, że nie doszło w niniejszej sprawie do rozpatrzenia całego wniosku skarżącego, ponieważ w dalszym ciągu zachodziła konieczność rozstrzygnięcia co do istoty w zakresie wniosku o oprocentowanie wpłaconej kwoty.
Zatem uznać należy, że w sprawie nie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego. W tej sytuacji skarga była uzasadniona, a to spowodowało konieczność orzeczenia przez Sąd o uchyleniu zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1c ustawy p.p.s.a.) i orzeczenia o kosztach postępowania (art. 200 ustawy p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło