I SA/Gd 466/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie przyznania płatności na rok 2005 i odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. M. M. wnioskiem z dnia 28 maja 2010 r. (data stempla pocztowego) zwrócił się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi określonego w kwocie 200 zł. Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF skarżący uzupełnił w dniu 8 czerwca 2010 r. (data stempla pocztowego). Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów dołączonych do wniosku i przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 14 czerwca 2010 r. (doręczone w dniu 18 czerwca 2010 r.) ustalono, że prowadzi on gospodarstwo domowe z żoną, na utrzymaniu małżonków pozostaje czworo dzieci, w tym dwoje małoletnich, wnioskodawca osiąga dochód z tytułu renty w kwocie 702,24 zł netto miesięcznie (dowód: odpis decyzji KRUS z dnia 15 marca 2010 r., potwierdzenie wypłaty świadczenia za maj 2010 r.), natomiast jego żona zatrudniona jest na umowę o pracę na czas nieokreślony i z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1.923,71 zł netto miesięcznie (dowód: zaświadczenie o zarobkach z dnia 21 czerwca 2010 r.), wnioskodawca korzysta ze świadczeń wypłacanych przez gminny ośrodek pomocy społecznej w formie zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu wychowania w rodzinie wielodzietnej w łącznej kwocie 538 zł miesięcznie (dowód: zaświadczenie z gminnego ośrodka pomocy społecznej z dnia 23 czerwca 2010 r. o rodzaju i wysokości udzielonej w maju br. pomocy, historia operacji dokonanych na rachunku bankowym wnioskodawcy w okresie od 1 marca do 31 maja br.), majątek małżonków stanowi dom o powierzchni całkowitej 200 m2 (powierzchnia użytkowa wynosi 160 m2), nieruchomość rolna o powierzchni 8.4 ha, zabudowania gospodarskie (obora i stodoła) o powierzchni 200 m2, samochód osobowy marki [...], rok produkcji 2001 r. oraz oszczędności w kwocie 40.000 zł zdeponowane na lokacie bankowej. Przyjęto, że średnie miesięczne koszty bieżącego utrzymania rodziny, ustalone na podstawie przedstawionych dowodów wpłat za telefon stacjonarny w kwocie 150,98 zł w maju 2010 r. i energię elektryczną w kwocie 440,41 zł w marcu 2010 r., faktury VAT za wodę za okres od stycznia do grudnia 2010 r. w łącznej kwocie 655,98 zł płatnej w czterech ratach po 163,99 i 164 zł oraz decyzji wójta gminy ustalającej podatek od nieruchomości za 2010 r. w łącznej kwocie 176 zł płatnej w czterech ratach po 44 zł, wynoszą około 300 zł. Wnioskodawca nadesłał także dowody zakupu leków (faktury VAT i paragony fiskalne) w kwietniu 2010 r. na kwotę 144,47 zł oraz w czerwcu 2010 r. na łączną kwotę 551,76 zł. Natomiast wnioskodawca, pomimo nałożonego na niego zobowiązania, nie przedłożył wyciągu z rachunku bankowego małżonki, jak również z rachunku bankowego, na którym założono lokatę. Mając na uwadze ustalony stan faktyczny, uznano, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Małżonkowie posiadają bowiem znaczne oszczędności zgromadzone na lokacie, których wysokość (40.000 zł) wielokrotnie przewyższa wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Tym samym nie sposób przyjąć, iż nie dysponuje on środkami finansowymi, z których mógłby pokryć koszty związane z dochodzeniem swoich roszczeń przed sądem. Nadmienić przy tym trzeba, że z przedstawionych dokumentów nie wynika, aby małżonkowie – pomimo niskich dochodów rodziny i faktu korzystania ze świadczeń rodzinnych wypłacanych przez gminny ośrodek pomocy społecznej – środki zgromadzone na lokacie bankowej przeznaczali na pokrycie bieżących kosztów utrzymania. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy stanowi pomoc państwa przeznaczoną tylko dla tych osób, które nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów postępowania, zaś ustalone okoliczności faktyczne nie pozwalają zaliczyć wnioskodawcy do ww. kręgu osób. Dokonując oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy wzięto również pod uwagę okoliczność, że w sprawach o sygn. akt I SA/Gd 465/10 i 467-468/10 został on wezwany do uiszczenia wpisów w kwotach po 200 zł. Z tych względów uznano, że wnioskodawca nie spełnia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.